X
تبلیغات
تاریخ علم ریاضیات

تاریخ علم ریاضیات

وبلاگ حاضر به مدیریت دانشجویان دانشگاه مازندران در رشته ریاضی تشکیل گردیده

آموزش ریاضی

آموزش ریاضی

ترم دوم سال تحصیلی 91-90

مدرس:

حسین جعفری

فهرست مطالب:

1-   معلم ریاضیات

2-   اضطراب رياضي

3-   نقش معلمین، مدیران و خانواده ها در کاهش اضطراب امتحان

4-   شرایط مطالعه بهتر

5-   کودکان استثنائی

6-   ارتباط ریاضی با سایر علوم

7-   کودک و رياضی

8-   مشکلات آموزش ریاضی

9-   ارتباط برنامه ریزی آموزشی و درسی با تکنولوژی آموزشی

10-                       نقد و بررسي انواع روش تدريس رياضي

11-                       مدیریت رفتار با دانش آموز درکلاس درس ، معلم مهربان یا خشن؟!

12-                       ارزشــیـابـی

13-                       اهداف و مقاصد از آموزش ریاضیات

14-                       اضطراب رياضي

15-                       برانگیختن و حفظ علاقه به ریاضی

16-                       ارزش هاي آموزشي

17-                       اهمیت کتاب درسی

+ نوشته شده در  سه شنبه شانزدهم خرداد 1391ساعت 18:45  توسط admin  | 


موضوع: - برانگیختن و حفظ علاقه به ریاضی - روشهای صحیح یادگیری - کانون ریاضی     برانگیختن و حفظ علاقه برانگیختن و حفظ علاقه​ی دانش آموزان در ریاضیات یک مشکل عمدهی معلم است. او می​داند که عدم علاقه یکی از دلایل اصلی عدم موفقیت دانش آموزان است. دانش آموزان در کارهایی (تکالیفی) که واقعاً علاقه​مند هستند بهتر عمل می​کنند. دانش​​آموزان معمولاً به چیزهایی که جدید یا مهیج هستند به آسانی علاقه​مند می​شوند، برای اینکه آن​ها مفاهیم درس عملی را می​توانند درک کنند واین شامل عناصر پازل و عناصر معماست. علاقه​ی آن​ها به هرچیز جدید راحتر جلب می​شود، ولی این​طور علاقه زودگذر است.  علاقه​مند کردن دانش​آموزان به کارشان ازحفظ علاقه​شان بعد از ،ازبین رفتن تازگی​کار آسان​تر است. عناصر تازگی، سودمندی وحس​کنجکاوی مطلق، برای جلب علاقه​محرک اولیه هستند. کار باید یک مبارزه​طلبی دا‌‌ءمی را نشان دهد، ولی آن باید یک مبارزه​طلبی در معنی واقعی باشد و نه صرفاً جان​کندن در تکالیف سخت وبی​معنی. علاقه به موضوع مورد مطالعه بوسیله وسایل مخصوص متعدد و سرگرمی​ها می​تواند برانگیخته و حفظ شود. فعالیت​های هوشی مانع هیچ فرضی باشید که دانش​آموزان عقلاً تنبل هستند. (پیش​داوری منفی در مورد هوش دانش​آموزان نداشته باشید. )علاقه​ی دانش​آموزان مسلماًمی​تواند محرک میان یک مبارزه​طلبی باحس​کنجکاویش باشد. موقعیت​های مربوط به ریاضی کم است البته علاقه انسانی شدید به داستان جدید معمول است و از سوی دیگر آن​ها به حس​کنجکاوی ذاتی ایجاد امکانات احتیاج ندارند. ریاضی قدرت فکر انسان برای فکر کردن به طور ثابت(استوار) ومنطقی را به طور کامل نشان می​دهد. درمورد بعضی از دانش​آموزان، این ارزش ریاضیات یک علاقه خوش‌​آیند از برترین اهمیت ایجاد می​کند. یک علت ذاتی برای مبارزه انسان در برابر محیط اطرافش میل به فهمیدن و در نتیجه به کنترل آن در بعضی اندازه​ها برای وفق دادن با هدف​های شخصی​اش است. این فعالیت عقلانی به وسیله سه علت: 1)عطش یادگیری 2)عشق به راستی و زیبایی 3)میل به کنترل​کردن و تفسیر محیط اطراف، کنترل می​شود. البته پرورش این ممکن است به نکته​سنجی معین، توانایی​ها و بلوغ فکری نیاز داشته باشد که معمولاً  با استفاده از وسایل محرک مقدماتی بیشتر حاصل می​شود. مانند پیشرفت​های دانش​آموز در یادگیری این دلایل می​توانند به طور افزایشی در کنترل فعالیتش موثر شوند. برای ساختن آن​ها کنترل عوامل در مراحل مختلف یادگیری باید یکی از هدف​های اصلی در تدریس باشد.    کاربرد در رشته​های مطالعاتی دیگر (ترجمه شکل)                                                                                                 دامپروری            نیروی ارتش​دریایی            خلبانی            مهندسی​برق            مهندسی معدن           مهندسی​معماری           مهندسی​مکانیک جنگلبانی سلامت و بهداشت​عمومی داروشناسی پزشکی علم​اقتصاد جامعه​شناسی آموزش و پرورش       ستارد​شناسی فیزیک شیمی زمین​شناسی​ گیاه​شناسی فیزیولوژی انسان​شناسی روان​شناسی میکروب​شناسی جانورشناسی   ریاضیات   (درخت​دانش)                                                       (اساس وکاربرد علوم) اغلب اوقات علاقه​ی دانش​آموز ممکن است بوسیله​ی نشان دادن کاربردهای ریاضی در بعضی رشته​های دیگر که دانشآموزان به زودی به​طور فعال شرکت کننده آن هستند(وارد آن می​شوند)برانگیخته شود. اهمیت اساسی ریاضیات در رابطه با رشته​های دیگر مطالعاتی هیچ​جا موکد یا چشم​گیرتر از نقاشی دیواری که بوسیله"جون ترن" درخت​دانش نامیده شده،کشیده نشده. (شکل1) بنیان(ریشه)درخت​دانش ازعلوم پایه​ای و کاربردی تشکیل شده است و ریاضیات را مثل ریشه حیات​بخش اصلی نشان می​دهد. ریشه​های دیگر، ساقه​ها و شاخه​ها نشان دادند که علوم​کاربردی وپایه​ای مختلف از آن(ریاضیات) قابل ارتجاع هستند. وابستگی علوم مختلف به ریاضیات در فصلی به​نام "ارتباط ریاضیات با علوم دیگر"(فصل3) به​طور کامل شرح داده شده که لازم نیست دوبارهشرح داده شود. شخص غیر​مطلع میل دارد از ارزش آموزش خود در این وابستگی سوال کند. کاربرد ریاضیات در رشته​های شغلی هم​اکنون ریاضیات در حال بازشناخته‌شدن است مثل یک بخش ضروری در رشته​های شغلی کالبدشناسی، فیزیولوژی، پزشکی، زمین​شناسی، صنعت، مهندسی، تجارت و کشاورزی. پیش​تر تاکید به تحصیل وسیله​ی امرارمعاش مستقیم می​شد. اغلب افراد به جستجوی ابداعات پاستور برده می​شدند. برای ریسک کردن که او میل ندارد نگران حرکت​کردن در شرایط نرمال باشد. یک مطالعه باکفایت ریاضیات شایستگی دانش​آموزان را در شغل​های مختلف بالا می​برد. با خاطرنشان کردن کاربردهایش، مدرسان می​توانند خدمت باارزشی در تحریک علاقه​ی دانش​آموزان در خود ریاضیات ارائه دهند.​ ارزش​های ریاضی علاوه بر این ارزش​های شغلی، ارزش​های کاربردی متعدد دیگر به شدت برای یک شهروند معمولی مفید هستند. یک دانش​آموز باید هر دو ارزش تئوری و کاربردی ریاضیات را بفهمد. نیازمند یا سودمندی پاداش باید فعالیت دانش​آموز در یادگیری ریاضیات را هدایت کند. با وجود اینکه همیشه ممکن نیست در مرحله تعیین شده بعضی ازارزش​ها را کاملاًدرک کرد، ممکن است توضیح جزئی به عقیده دانش​آموز کافی باشد. ارزش​های فرهنگی صورت​های مهم زیادی از جهان وجود دارد که فقط ریاضیات می​توانند نزد شهروند تفسیر کند. یک مرجع برای زمینه تاریخی دوران​های سخت ریاضی و طرز فکر داده شده، یک شروع خوب برای یادگیری آن​ها (ریاضیات)است. مدرس از هیچ کوششی برای جذاب و دلپذیر ساختن اهمیت موضوع مورد مطالعه دریغ نکند. اگر دستاوردی به وسیله​ی تفکرات فرهنگی...  و لذت​بخش باشد دانش​آمئزان باید ازخاصیت(سرشت)و کاربردپذیری عمومی روش​های ریاضی آگاه نگه داشته شوند. این محرک(انگیزه)قوی برای مطالعه تهیه خواهد کرد.   ارزش​های تفریحی به هدف​ تدریس ریاضیات برای سرگرمی و وقت​گذرانی هم کمی توجه باید داشت. بکارگیری پازل ریاضی، مباحثه و جدل​کردن(رقابت) و بازی​ها علایق و میل بیشتری به مسیر می​بخشد. یک کانون ریاضی فعال یکی از نشانه​های مطمئن علاقه دانش​آموز است. پروژه​های جالب عملی باید معرفی شوند. برنامه​های کانون ریاضی ممکن سرتاسر حلقه موضوع​ها شامل تاریخ ریاضیات طرح​های مربوط به زندگی، ضرب​المثل​های جالب و کاربردهای ریاضیات برای موضوع​های دیگر و شاخه​های جدید را دربر گیرد. ساختار یک کلاس ریاضی می تواند ترکیب سرگرمی، فعالیت و یادگیری را تامین کند. کار عملی باید بررسی اصولی(کلی)و یادگیری بوسیله آزمایش اجازه داده شود و مکرراً در حد امکان ترتیب داده شود. ارائه عملی موضوع همیشه از شکل نظری آن بهتر است. تدارک کمک​ها و کاربردها بر اساس سرفصل​های ریاضی باید یک فعالیت منظم یادگیرندگان باشد. قاعده کلی تغییر نباید اجاره داده شود یکنواختی سراسر جو کلاس را فرابگیرد. یک موضوع نباید برای یک دوره طولانی ادامه داده شود. کمک یا دستگاه نباید چندین بار استفاده شود. شرایط فیزیکی برای مطالعه بهترین دما برای مطالعه دمای اطاق حدود68درجه فارنهایت(20درجه سلسیوس)حساب شده است. همه​ی لوازم مثل کاغذ، مداد، خط​کش، پرگار، دفتر، جدول ریاضی و غیره باید در دسترس باشند. ناراحتی​های جسمی باید برطرف شوند. موجبات حواس​پرتی باید برداشته شوند. کارباید سریعاً در یک زمان ثابت شروع شود و بدون ایجاد وقفه تا زمانی که کامل شود ادامه پیدا کند. در خانه باید به دانش​آموز یک اتاق آرام با روشنایی مناسب و تهویه، با یک صندلی و میز برای راحتی داده شود. شرایط روان​شناسی برای مطالعه 1. وسایل غیر ضروری موجبات وقفه دور شود 2.  کسب کردن(تقویت کردن)تمرکز 3.  هشیار نگه داشتن مغز 4.  افزایش اعتماد به نفس 5.  تمرین تفکر انتقادی 6.  به طور دقیق وروشمندانه حرکت​کردن 7.  تحلیل کردن اشکالات 8.  ا دقت یادگرفتن پایه​ها(اساس​ها) 9.  واضح کردن مطلب بوسیله نوشتن 10.  وارسی کردن نتایج (تایید کردن نتایج) 11.  آماده بودن برای گفتگو شرایط اشاره شده در بالا اگر آماده واجرا شوند مطمئناً موجب نتایج بهتر می​شود یک لیست از توصیه​های مطالعه دانش​آموزان اغلب از روش​های بی​فایده و کم​بازده در مطالعه ریاضیات پیروی می​کنند. بعضی وقت​ها آن​ها با رفتن در اولین پله​ی جریان عمل شکست می​خورند. آن​ها اعتماد به نفسشان را تقویت نمی​کنند. آن​ها به طور بی​قاعده حرکت می کنند و نمی​توانند متمرکز شوند. آن​ها در کار خواندنشان، در گوش​کردنشان و در نوشتنشان بی​دقت هستند. معلم باید یادگیرندگان رابه بها دادن و فهمیدن روش​های معین که در مطالعه بخش​های مخصوص یا صورت​های کار مفید هستند توانا سازد. انتظار می​رود این لیست پیشنهادات به دانش​آموزان و معلمان برای این هدف کمک کند. 1 .  سعی کنید از احساس موفقیت حل، با موفقیت مسائل ریاضی لذت ببرید 2.  زمان و مکان برای مطالعه ریاضیات ثابت باشد و در کارتان منظم باشید 3.  فوراًِ به کار بپردازبد. وقت را به بازی نگیرید 4.  آن هوش شما را به مبارزه طلبیده است، درست  و حسابی مصاف کنید 5.  به عمق و درستی آن بپردازید 6.  بعد از اینکه شما کار را شروع کردید به وقفههای اجتنابپذیر اجازه ندهید 7.  تا حایی که امکان دارد بهطور مستقل کار کنید 8.  با بیشترین سرعتتان کار کنید 9.  قبل از اینکه شروع کنید بهطور دقیق برنامهریزی کنید 10.  تکلیف را بهطور واضح بفهمید 11.  مسئله را با دقت بخوانید و مفهومش را بفهمید. مطمئن شوید که بهطور واضح فهمیدهاید که چه چیزهایی داده شده و از شما چه انتظار یافتن یا ثابت کردن چه چیزهایی میرود. وقتی کار میکنید این چیزها را در مغز خود نگاه دارید 12.  برای فکر کردن وقت کافی بگذارید 13.  حتی اگر مجبور شدید بعضی چیزها را کپی کنید، مطمئن شوید که شما آن را به درستی انجام دادهاید 14.  سعی کنید سوالاتی که احتمالاً زیاد ایجاد میشوند و ظریف هستند را در فهرست بنویسید. اغلب از یک زمان به زمان دیگر جواب به دهنتان خطور میکند 15.  امیدتان را از دست ندهید، لااقل سعی کنید پی ببرید که اشکال واقعی شما چیست 16.  با دقت کار کنید، جلوگییری از اشتباهات راحتتر از کشف و غلطگیری است 17.  متفکرانه بخوانید. در ریاضیات به سطحی یا بی دقت خواندن نپردازید 18.  یک مسئله عموماً از مجموعه گامها ساخته شده است.(یک مسئله عموماً از مراحل مختلف ساخته شده است ). هر گام را در یک مرحله انجام دهید 19.  از لجاظ روانی هوشیار، پرپشتکار و بیپروا باشید 20.  درباره همه گفتهها و نتایج انتقادی باشید خواه آنها متعلق به خودتان باشد با متعلق به دیگران، در مورد گفتههایی که به قدر کافی دلایل محکم ندارند نکته بین باشید 21.  اگر شما نمیدانید چطور شروع کنید، به متن کتاب مراجعه کنید یا از معلم مشورت بخواهید 22.  یک لیست از عبارات(گفتار)و مفاهیم جدید آماده کنید و سعی کنید اول آنها را یاد بگیرید 23.  قوانین، فرمولها و اطول مهم را به خاطر بسپارید، ولی فقط بعد از فهمیدن  آنها 24.  حفظ کردن کامل توضیحات و فرمول، آسانتر از حفظ کردن بوسیله تقسیم کردن است 25.  با صدای بلند خواندن در به خاطر سپاری فرمول کمک میکند 26.  بهطور تمیز بنویسید. نسبت به شکلها دقیق باشید. سطرها و ستونها را تمیز بنوسید 27.  به بیان شفاهی توضیحات بوسیله نشانهها عادت کنید 28.  به بازبینی عادت کنید. همیشه کارتان را باز بینی کنید 29.  در مسئلههای عددی، عادت کنید یک برداشت مقدماتی برای حل بسازید مثل یک بازبینی تقریبی روی جوابتان. (در مسئلههای عددی ابتدا جوابتان را در چرکنویس بنوسید) 30.  تمرینهای جبر را با تمرینهای مشابه در هندسه و حسابان مقایسه کنید و ربط دهید 31.  تاکید خاصی در استفاده از قوانین و فرمولها بگذارید تا آنها برای همیشه در ذهنتان بمانند 32.  تا جایی امکان دارد طرحهای هندسی و شکلهای ساده رسم کنید. آنها اغلب به فهمیدن و حل مسائل کمک میکنند 33.  زمانی که در کلاس به یک بحث گوش میدهید کتابهایتان را باز نکنید یا مداد دستتان نکیرید. تمام و کمال به آن(موضوع بحث)توجه کنید. (تمام توجهتان به بحث باشد) کانون ریاضیات مانند کانونها و انجمنهای رشتههای دیگر، یک مکان حقیقی برای کانون ریاضی در مدارس امروزی وجود دارد. سخنگویی به طور گسترده، آن در سبک یکسان یا در طرح یکسان مثل کانونهای رشتههای دیگر یا حتی انجمنهای آموزشی مشترک سازماندهی میشود. کانون ریاضیات دیگر بی معنی نیست، آن در بسیاری از مدرسههای مترقی یک اصل شده است. این کانون یک نقش قابل توجهای در دستور کار کلی مدرسه ایفا میکند. در آینده آن میتواند بدرد چند هدف معین بخورد.   هدفهای آن 1.     آن میتواند یک میدان برای علاقه مندان به ریاضیات برای فعالیتهای ریاضی میسر کند 2.     به وسیله سرگرمیهای ریاضی، ریاضیات تفریحی، پروژههای ریاضی، بازیهای ریاضی، بحث و گفتگوهای ریاضی و نوآوریهای ریاضی، دانشآموزان فرصتهایی مییابند 3.     کانون وسیلهای برای توسعه دادن علاقه دانش آموزان در موضوع خواهد بود 4.     کارهای آن دانش را با فعالیت و زندگی شرح خواهد داد 5.     آن فرصت توجه به کارشناسان آموزش و پرورش و معلمان بیرون را میسر سازد. آنها میتوانند از طریق دعوت این نمایندگان  برای دانش آموزان در مورد موضوعهای مختلف صحبت کنند 6.     آن شور ریاضی را در میان دانشآموزان پدید میآورد و گسترش میدهد 7.     آن میتواند یک نمایندگی برای توسعه مسابقات ریاضی درون مدرسهای و بین مدرسهای باشد 8.     آن میتواند ملاقاتها و سفرهای ارزش ریاضی را سازماندهی کند 9.     میتواند فرصتها را بوسیله مطالعات آزاد ریاضیات و خواندن بروشور ریاضی عمومی میسر سازد 10. آن میتواند یک نماینده برای آماده کردن و نمایش دادن تصاویر ریاضی باشد 11. به تجهیزات اتاق یا آزمایشگاه ریاضی میتواند کمک کند 12.  یک وسیله رد و بدل اطلاعات، تجربهها، آزمایشات و نوآوریهای ریاضی خواهد بود 13. برای دانش آموزان فرصتهایی بوسیله سازماندهی فعالیتهای گوناگون میسر خواهد ساخت و بنابراین توانایی سازماندهی آنها را گسترش میدهد 14. بعضی از فرصتهای رهبری، بسیاری از فرصتهای تعاون را آماده خواهد کرد و محل اتصال مسئولیت و مشارکت فعال است 15. میتواند نمایش دان اسلاید  و فیلم ریاضی را برای اعضایش ترتیب دهد 16. میتواند به بخش مجله ریاضیات مدرسه توجه کند 17. با بخشهای دیگر در مدرسه برای فعالیت گوناگون میتواند همکاری کند   سازماندهی کانون رأس مؤسسه باید پشتیبانی شود و معلم قدیمی رشته آموزشی باید مسئول آن باشد. همهی معلمان دیگر رشته آموزشی هئیت مشاوران خواهند بود. معلمان رشتههای آموزشی دیگر علاقهمند به ریاضیات عضو پیوسته هیئت مشاوران خواهند بود، دانش آموزان رشته اعضا خواهند بود اگر تعداد خیلی زیاد شد، انها میتوانند دو کانون داشته باشند یکی برای دانش آموزان ارشد (سال بالایی) و دیگری برای دانشآموزان سال پایینی. اعضا ممکن است دیوان لازم رسانندهها از میان خودشان انتخاب کنند تا وظایف ویژه مختلف را انجام دهند.   فعالیتهای کانون این لیست عملکردها یک راه متحد کردن فعالیتهای کانون است. با این وجود برای تأکید بیشتر فعالیتها اینجا به طور جداگانه نوشته شدند. 1.     بازیها، سرگرمیها، نقشهها، آزمایشات، مجموعه دادهها، گفتگوها، مناظرهها و نوآوریهای ریاضی 2.     درس دادن و سخنرانی توسط معلمان برجسته بیرون 3.     سخنرانی توسط کارشناسان رشتههای آموزشی و حرفههای پیوسته 4.     سازماندهی مسابفات ریاضی 5.     ترتیب دان سفرها و گردشهای ارزشهای ریاضی 6.     آماده سازی کمکها و تصاویر ریاضی 7.     تجهیزات آزمایشگاهی و اتاق ریاضی 8.     ترتیب دادن خواندن ریاضیات عمومی و خواندن آزاد ریاضی و ... 9.     ترتیب دادن فیلمها و نمایشهای ریاضی و غیره 10. فصلهای ریاضی برای مجله مدرسه 11. ربط دادن تدریس ریاضیات با رشتههای آموزشی دیگر، فعالیت زندگی و دور و بر 12. توجه کردن به علاقه در سوی رشته آموزشی 13. همکاری با کانونها و انجمنهای دیگر در کارهای مدرسه   ارزش هاي آموزشي: در ابتدا يك تعداد سؤالاتي وجود دارند كه نياز است در اين مرحله به انها پاسخ داده شوند:چرا هركس بايد رياضيات را فرا بگيرد؟ چرا اين موضوع بايد براي همه تدريس شود؟جايگاه رياضيات در هر هدف اموزش چيست؟اهميت اين موضوع در زندگي و در برنامه ريزي اموزشي مدرسه چيست؟اهداف و منظور از تدريس رياضيات چيست؟ و سؤالاتي از اين دسته كه از جنبه اي ديده خواهد شد كه اين سؤالات به ارزش اموزش رياضيات وابسته است يك معلم واقعي رياضيات علاقه مند خواهد بود تا پاسخ هاي اين سؤالات را بداند و همچنين بايد او درباره استفاده و فايده اين موضوع اعتقاد راسخ پيدا كند زيرا كه او ممكن است قادر باشد تا دانش اموزانش را متقاعد سازد بايد قادر باشد تا به ياد گيرنده توضيح دهد چرا او نياز دارد تا اين موضوع را بخواند كه او به وسيله دانشش سود خواهد برد و     و ندانستن از موضوع او را ناقص حفظ خواهد كرد دانش يا اگاهي از ارزشها و اهداف دانش اموز معلم را تحريك و راهنمايي ميكند تا روشهاي مؤثر و موارد روشنگر را اتخاذ كند و اين ارزش ها يك معيار را معلوم ميكند تا جامعه و مقامات را قادر سازد تا موفقيت يا ناكامي تلاش هاي اموزشي را قضاوت كند كه هوا خواهي به اين ارزشها و اهداف تدريس رياضيات پويا را ايجاد خواهد كرد اهداف و ارزش اموزش رياضي: اگاهي از ارزشهاي اموزشي به معلم كمك ميكند تا از بي ارادگي يا بي هدفي جلوگيري كند. ارزش یک راه حل سبک)ارزش واگن هدف(و به طور برعکس است.هیچ چیز قابل بحثی درباه این دو وجود ندارد یکی  از اهداف همانند یک چیز است زیرا یکی ارزش ها این است.ما تدریس ریاضیات را ارزیابی کردیم چون که ارزشهایش را میدانیم و یا وقتی که ما ریاضیات را در اهدافش تدریس میکنیم بایستی ارزشهایش را تشخیص دهیم زیرا که تدریس بی هدف هیچ ارزشی را ارزیابی نخواهد کرد.حال چیزی که مسئولیت مدارس در برابر افراد است یا چه چیزی مدارس دقیقا برای افزایش بازدهی افراد انجام خواهد داد؟ زیرا تعداد انگیزه های معینی وجود دارند برای اینکه یک دانش اموز به مدرسه فرستاده میشود.مدرسه رفتن باید یک امر هدفدار باشد و هر چیز انجام شده در مدرسه باید نتیجه اهداف و مقصود مدرسه رفتن باشد.بطور کلی سه توجه اصلی و عمده وجود دارند برای اینکه یک فرد به مدرسه فرستاده میشود و تحصیل باید بسوی دستیابی این ارزشها باشد.و این موارد از قبیل: 1)کسب دانش و مهارت          2)عادتها و قدرت ذهنی             3)نگرش و ارمانهای مطلوب و این سه دلیل میتوانند به ارزشهای سودمندگرا و نظم گرا و ارزش فرهنگی تحصیل نامیده شوند. که الف:شرط دانش و مهارت توجه به ارزش عملی و سودمندگرا است. ب:شرط عادتها و قدرت ذهنی توجه به ارزش نظم گرا است. ج:شرط اموزش در نگرش ها و ارمانهای مطلوب توجه به ارزش فرهنگی است. حال به طور مختصر جایگاه این سه ارزش را در اموزش ریاضیات بیان میکنیم: الف:ارزش کاربردی یا عملی: یک انسان معمولی می تواند بعضی اوقات خیلی خوب بدون یاد گرفتن و چگونه خواندن و نوشتن کار خود را پیش ببرد ولی او هرگز نمی تواند طراحی کند بدون اینکه محاسبه واندازه گیری کند.هر شخص نااگاه از ریاضیات در لطف و اختیار دیگران خواهد بود و اگاهی از مراحل و مهارت های بنیادی ریاضی برای استفاده از ان نیاز اولیه یک انسان در این ایام است.بعنوان مثال:همه افراد جامعه از رئیس جمهور گرفته تا یک کارگر ساده نیاز دارند دستمزدشان را بشمارند و خریدهایی از بازار انجام دهند و هزینه را با درامدش تنظیم کند. و اگر حساس گر باشد او پس انداز کردن را برای روز مبادا اعتقاد خواهد داشت بنابراین هر کس که پول در می اورد و خرج می کند از ریاضیات استفاده می کند.و نمی تواند کسی وجود داشته باشد که بدون درامد و خرج کردن زندگی کند.و حال یک شخص حسابگر چه نقص های احتمالی را می تواند پیش بینی کند تا وقتی که با انها مواجه می شود اندازه گیرهای پیشگیرانه را اتخاذ کند.نادانی و نااگاهی از ریاضیات در توده ها و گروها یک مانع و مشکل در مسیر پیشرفت یک کشور است. به گفته ناپلئون:پیشرفت و گسترش ریاضیات به کامیابی و موفقیت دولت مرتبط می شود.بنابراین ریاضیات برای تصرف مکان و جایگاه مهم در زندگی و جامعه انسان ادامه خواهد یافت.در همه فعالیت های کوچک و بزرگ از خریدن لوازم زندگی گرفته بودجه ریزی برای یک کشور ملاحظات ریاضی از بالاترین جایگاه برخوردار است. و در غیاب این فعالیت ها و عدم توجه به ریاضیات در زندگی در این زمانه پیچیده باعث اشفتگی و درهم برهمی می شود. ب)ارزش انضباطي: به گفته لاك:رياضيات يك مسيري براي ماندن در ذهن يك عادت استدلالي است يعني ان ذهن را اموزش و تربيت و منظم مي كند.و بخاطر طبيعتش داراي ارزشهاي انضباطي واقعي است.و ان دقيق و صحيح و به خاطر همين ويژگي اش يك نظم را در ذهن ايجاد مي كند.و حقايق دقيق و روشن هستند. وقتي يادگيرنده درباره درستي يا نادرستي يك نظريه بحث مي كند زماني كه براي او درست تدريس شده باشد سبب مي شود كه قدرت استدلالي و تفكر او بيشتر توسعه يابد و از حافظه خود كمتر كمك درخواست كند.و در اين زمان است كه دانش اموز متوجه مي شود كه تفكر و استدلال او را به يك دانش اموز موفق در همه موضوعات تبديل مي كند.دليل در رياضيات مشخصه اصلي را دارا است.كه براي اموزش ذهن يادگيرنده مناسب هستند.و اگر به طور مناسب تاكيد شوند اين مشخصه ها احتمالا براي توسعه عادتها يادگيرنده كمك مي كنند كه به تعدادي از انها اشاره مي كنيم از قبيل: 1-ويژگي سادگي       2-ويژگي درستي        3-ويژگي قطعيت نتايج         4-ويژگي اصليت          5-ويژگي تشابه براي دليل       6-ويژگي تصديق نتايج        7-قدرت بدون دانش   8-كاربرد دانش حال به طور مختصر به توضيح اين مشخصه ها مي پردازيم: 1-ويژگي سادگي:يك دامنه وسيع براي دليل ساده در اين موضوع وجود دارد و ان اموزش مي دهد كه حقايق معين هميشه در يك زبان ساده بيان مي شوند و حقايق معين هميشه قابل درك هستند. 2-ويژگي درستي:بدون درستي هيچ شانس از پيشرفت و اعتبار در رياضيات وجود ندارد.دليل يا استدلال.تفكر يا قضاوت درست براي مطالعه اش ضروري است.و حقه زدن در رياضي معني ندارد كه اين خود نشان دهنده دقت و صراحت و زيبايي رياضيات است. و دانش اموز ارزش و درك درستي را فرا مي گيرد و ياد مي گيرد كه بر روي ديگران به وسيله درستي اش تاثير بگذارد. 3-ويژگي قطعيت نتايج:هيچ مكاني براي فرديت و مطالعه شخصي يا خصوصي در رياضيات وجود ندارد.و جواب يا درست است يا غلط.و فرديت و اختلاف عقيده بين معلم و چيزهاي كه اموخته شده وجود ندارد. 4-ويژگي اصليت:اكثر كارها در رياضيات تفكر اصلي را تقاضا مي كند و توليد مجدد و تقليد ايده هاي ديگران زياد توجه نشده است. 5-ويژگي تشابه براي دليل:تفكر صحيح و دقيق به عنوان يك اهميت در زندگي روزانه و در مطالعه رياضي است.زيرا در رياضيات قبل از شروع به حل مساله بايد دانش اموز يك معني كلي از مساله داشته باشد تا ان را حل كند. 6-ويژگي تصديق نتايج:نتايج به اساني تصديق مي شوند و اين تصديق يك حس دستيابي به اعتماد به نفس و لذت مي دهد. 7-قدرت بدون دانش: در جامعه پيشرفته مساله مهم تنها براي يادگيري حقايق نيست بلكه براي دانستن اين است كه چگونه حقايق را ياد بگيريم و مساله اصلي فراگيري دانش نيست بلكه فراگيري قدرت دانش است. 8-كاربرد دانش:كاربرد ان در زندگي روزمره و حل مسائل كوچك و بزرگ زندگي به وسيله دانش اموخته شده است. ج:ارزش فرهنگي رياضي در جامعه: درك از جهاني كه انسان در ان زندگي مي كند و از تمدني كه به ان تعلق دارد و از فرهنگي كه او خيلي به ان افتخار مي كند يك درك از اصول علمي و اجتماعي نيازمند است و پيشرفتي كه بر روي اصول رياضي وابسته است.و به درستي گفته شده است كه ((رياضيات اينه تمدن است.))موفقيت انسان و پيشرفت فرهنگي اش بطور قابل توجهي به پيشرفت رياضيات وابسته است. تمدن مدرن پيشرفتش را مدهون پيشرفت مشاغلي از قبيل:كشاورزي-صنعت-پزشكي-مهندسي و...است.كه اين مشاغل از فرهنگ ايجاد مي شوند.و اين نبايد فراموش شود كه رياضيات نقش اصلي و اساسي را در پيشرفت اين مشاغل بازي و ايفا كرده است. و با توجه به اين رياضيات نيز سبب پيشرفت و تاثير بر فرهنگ شده است. ارزش اجتماعي: رياضيات يك نقش مهمي در سازماندهي و نگهداري ساختار اجتماعي مان بازي مي كند جامعه كه از رابطه هاي داخلي افراد تشكيل شده و گروهاي بزرگ و كوچك را شامل مي شود كه هرگونه گروه هايي در داخل خود دارد اين رياضيات است كه ما را قادر مي سازد تا روابط داخل افراد و احتمالات گروه هاي متنوع را متوجه شويم جامعه تعادل متقابل از نيروهاي اجتماعي مختلف است كه رياضيات در نظم بخشيدن به ان كمك بسياري مي كند مثلا عملكرد جامعه را در بسياري از مسيرها منظم نموده.اوضاع اجتماعي مانند عدالت-تقارن و هماهنگي در اصطلاح رياضي هدف روشني براي ان تشريح شده. براي معاملات ساده-معاوضه ي پول-تجارت-شغل و معامله ي با صرفه رياضيات يك ابزار مفيد و كليدي است تاريخ رياضيات نشان مي دهد هر جامعه كه از رياضيات درست و به جا استفاده كند باعث پيشرفت علم و تكنولوژي شده كه براي جامعه نفع زيادي دارد مثلا در زمينه ي انرژي اتمي-تحقيقات فضايي  مسافرت فضاي و ماهواره ساخت بشر وضعيت اجتماعي توسط داراي و درامد،تعادل بانكي و پتانسيل اقتصادي هدايت مي شود امنيت اجتماعي ملزم به اين است تا امنيت اقتصادي برقرار باشد ايده هايي مانند طرح ريزي قدرت انساني تا حدي به واسطه تاثير رياضيات آغاز شده اند.داده هاي آماري و سرشماري اساس هايي براي طرح ريزي كوتاه مدت و بلند مدت براي رفاه جامعه را محيا مي سازد كه در همه ي اينها رياضيات نقش مهمي را ايفا مي كند وآنرا مقصد اصلي اش ميرساند. ارزش اخلاقي: مطالعه رياضي باعث رشد اخلاقي ودر تشكيل شخصيت افراد  نقش بسزايي دارد.در تحليل هاي هدفمند و استدلال درست-نتايج مقابر و قضاوت بي طرف و كيفيت هايي مانند صداقت و حقيقت-عدالت-مسئوليت پذيري-اعتماد به نفس و غير بطور غير مستقيم از طريق تدريس رياضيات تلقين شدند كه اين ويژگي ها آدم را به سوي توسعه يك شخصيت اخلاقي منحصر به فرد و سالم پيش ميبرد. فيلسوف يوناني دالتون مي گويد)) شايعه پراكني و چاپلوسي،تهمت زدن و فريب كاري همه براي يك ذهن نامرتب و شلخته مي باشد كه توشط رياضيات تربيت نشدند. ارزش فكري:مطالعه رياضيات به ما در پيشرفت بسياري از آموزشهاي هوشي مانند قدرت تفكر و استدلال و استنتاج تحليل تفسير،نتيجه گرايي و كشف و غيره كمك مي كند هر مسئله يا مشكل رياضي باعث يك چالش فكري مي شود كه اين عمل فكري بسيار منحصربه فرد است. حل كردن يك مسئله رياضي در پيشرفت توانايي ذهني بسيار مفيد است مثلاًبراي حل يك مسئله ابتدا با خواندن مسئله بايد بدانيم سؤال چه چيزي را به ما داده و ما چه دركي از آن داريم و بعد همه ي شيوه هايي حلش را به دقت بررسي مي كنيم و مناسبترين آن را در نظر داشته و بعد نتيجه بدست آمده را تاييد نهايي مي كنيم. واضح است كه تمام اينمراحل فكرمان را دچار چالش كرده و حداكثر بهره برداري را از آن نموده كه در حالت كلي مي توان گفت كه اين يك كار فكري چند مرحله اي است. ثابت كردن اظهاراتبه استدلال متمايز،حذف،مقايسه...نيازمند است كه همه ي تجربه هايي از ارزش فكري هستند كه قدرتهايمان را در فراگيري دانش،تفكر استدلال،قضاوت،نتيجه گيري را گسترش مي دهد. ارزش بين المللي: رياضيات يك موضوع جهاني است كه به درك و فهم بين المللي كمك مي كند تاريخ رياضيات يك تصوير خيلي خوب از پيشرفت كلي تمدن ها و ملت ها را بيان مي كند چيزي كه ما در شكل دانش رياضيات امروزه بيان مي كنيم يك شكل از تلاش هاي تركيب شده از همه ي بشريت،ساكنان همه ي مناطق جهان دانشمندان همه ي عصرها پيروان همه ي دين ها و اعضاي همه ي نژادها است.رياضيات ميراث مشترك بشريت است و آن يك مالك انحصاري از يك ملت با نژاد خاص ندارد همه ي رياضيدانان صرف نظر از قالب،رنگ،عقيدشان فداكارانه به سوي يك هدف مشخص كار مي كنند. پس رياضيات نشانه ي توافق و قرارداد در همه ي جهان است و در همه جا مشابه مي باشد و اين رياضيات است كه يك پيوند فكري بين ملتهاي مختلف و كشورهاي مختلف در جهان ايجاد مي كند مشكلات بين ملتها نمي تواند دانش رياضيات و همكاري ميان رياضيدانان را محدود كند هر ايده ي جديد كشف شده در زمينه ي رياضيات در يك ملت كمي بين ملت ها پخش مي شود كشورها با ديدگاهاي سياسي مختلف ومتضاد با هم حداقل تعدادي خط و مشقي مشترك در حوزه ي علم رياضيات دارند. ارزش شغل: مطالعه ریاضیات ما را برای شغل های مختلف مانند مهندسی،حسابداری،حسابرسی،مالیات،بانکداری،نقشه برداری تجارت،طراحی،تدریس،برنامه ریزی،سرمایه گذاری،بازرسی اندازه گیری ها،کیفیت کنترل،بودجه بندی،ساختن،کاربردهای کامپیوتری و غیره...آماده می سازد این مشاغل بی اندازه از ریاضیات درپیشرفتشان سود برده اند.علم ریاضیات کمک زیادی می کند در دستیابی مشاغل             از زمینه ها(حدود فعالیتها)تقریباً هر کاری در بر می گیرد سرمایه گذاری،وام،سود،بهره و شکست،درصدبندی،خرید،برنامه ریزی مالی و منابع دیگر،حساب باز کردن،سهیم کردن و غیره.هر کدام از اینها می تواند بهتر مدیریت کند بوسیله کمک گرفتن از علم ریاضیات و فهمیدن آن خوب است و کار مولد زندگی خواستار یک زمینه ی ریاضیات درست و مناسب است. پس همانطور که می دانیم دانش ریاضیات در دستیابی و بازدهی شغلی در بسیاری از حوزه ها مفید است پس به جرئت می توان گفت اکثر مشاغل می توانند با کمک دانش ریاضی و فهم ریاضی و باز به کارگیری از این در مدیریت خود موفق باشند.به نظر خودم یک زندگی شغلی مفید و سالم یک زمینه ی ریاضی سالم را نیازمند است. ارزش زیباشناسی: مردم به صورت نادرست به ریاضیات به عنوان غیر هنری و نازیبا توجه می کنند ولی یک دانش آموز خوب ریاضیات را موضوع همه ی زیبایی ها،هماهنگی ها،خوبی،هنر و موسیقی است چیزی که ما در هنرهایی مانند رسم کردن نقاشی،معماری،موسیقی و غیره لذت می بریم یک صورت ظاهری از ریاضیات را تحمل می کنیم موسیقی هیچ چیزی نیست بلکه بطور ریاضی یا محاسباتی صدا سازماندهی و مرتب شده. لایب نیز گفته:موسیقی یک عمل نهفته در زیبایی شناسی یک ضمیر ناخودآگاه ذهن از معامله با اعداد است. که جدا از دادن میل و شوق از طریق کاربردش سرگرمی را از طریق معماهایش،بازی ها و پازل هایش را مهیا می سازد.                       اهمیت کتاب درسی یکی از ابزارهای آموزشی،کتاب درسی است که می تواند نقش مهمی را در فرآیند آموزش و یادگیری ایفا کند. اما در عین حال یکی از ابزاری هم هست که جایگاهش به درستی شناخته نشده است و به طور نامناسب مورد استفاده قرار می گیرد. مثلاً در نظام آموزشی ما هدف به صورت حفظ مطالب کتاب درسی درآمده است. همچنین قابل قبول نیست که دانش آموز درسی را قبل از آنکه در کلاس تدریس شود مطالعه کند وهمه چیز را درباره ی آن بداند، زیرا در این صورت روش تدریس پویا و فعال، که بر پایه ی کمک به دانش آموز برای پیدا کردن قواعد و روابط توسط خود اوست، موثر نیست. کاربردهای کتاب درسی 1.      از آنجا که نت برداری از مطالب کلاس زمان بر و معمولا پر از غلط املایی است،کتاب درسی میتواند جایگزینی برای این نتها باشد. 2.     کتاب درسی ارزانترین و مورد اعتمادترین منبع اطلاعاتی است. 3.     منبعی خلاصه و مفید برای مرور مطالب است. 4.     به دانش آموز کمک می کند که اگر در مواقعی در کلاس کاملا مطلبی را یاد نگرفت در خانه با خواندن کتاب یادگیریش را کامل کند. 5.     تکلیف و فعالیت خانگی می تواند از کتاب درسی داده شود. 6.     یک کتاب درسی خوب دارای مجموعه ی بزرگی از تمرین هایی است که به دقت انتخاب و درجه بندی شده است. 7.     در کلاس های پایین تر، کتاب های با تصاویر رنگی انگیزه و علاقه به یادگیری را در دانش آموزان تقویت می کند. چگونه از کتاب درسی استفاده کنیم؟ کتاب درسی تنها موقعی ارزشمند است که به طور مناسب از آن استفاده شود. کتاب درسی باید وسیله ای کمکی در تدریس باشد نه اینکه جای تدریس را بگیرد. کتاب درسی تنها زمانی جایگاهش را در تدریس پیدا می کند که معلم به متن کتاب کفایت نکند و با توضیحات اضافه اش و استفاده از مراجع دیگر، کتاب را تکمیل کند. باید از مطالب و چهارچوب کتاب پیروی شود اما نه برده وار بلکه با دقت و هوشمندانه. برای یک معلم متوسط، کتاب درسی تمام سرمایه اش است اما هر چه توانایی، دانش و تجربه ی حرفه ای معلم بیشتر شود، وابستگی اش به کتاب کمتر می شود. ویژگی های یک کتاب درسی خوب 1.  باید کیفیت ظاهری خوبی داشته باشد. کیفیت چاپ، جلد،کاغذ و... مرغوب باشد. 2.  علی رغم کیفیت ظاهری خوب، باید قیمت مناسب داشته باشد. 3.  باید در جاهای مناسب از نمودار،طرح و تصویر برای درک بهتر مطالب استفاده کند. 4.  زبان مورد استفاده باید ساده و شفاف باشد. 5.  باید عاری از اشتباه باشد. 6.  باید ابزار لازم برای تشویق دانش آموزان به حل مسایل را داشته باشد. 7.  برای اینکه همه چیز حاضر و آماده در اختیار دانش آموز نباشد، نباید مثال های حل شده ی زیادی داشته باشد. 8.  باید به روز باشد. 9.  پیوستگی و سلسله مراتب در مطالب کتاب باید رعایت شود. 10.         نمادها و عباراتی که به کار می رود باید آن هایی باشد که رایجند. عبارات جدید نیز باید به طور واضح و دقیق تعریف شوند. 11.         تعدادی تمرین مشکل هم باید برای دانش آموزان قوی تر وجود داشته باشد. 12.         نویسنده ی کتاب باید در آن موضوع، بسبار توانا و باتجربه باشد و هدفش از نوشتن کتاب بسیار هوشمندانه باشد. 13.         یک سری تمرینات دوره ای برای مرور و تمرین داشته باشد.و این تمرینات باید جوابگوی علاقه و توانایی های متفاوت دانش آموزان باشد. 14.         شیوه ی نگارشی کتاب باید جالب و قابل فهم باشد. 15.         باید دارای پیشنهادهایی برای بهبود عادات مطالعاتی باشد. 16.         نباید مطلب بی ربطی در آن باشد. 17.         باید در خدمت و در راستای اهداف روش های تدریس پویا، تحلیلی، القایی و آزمایشگاهی باشد. 18.         نیاز امتحان را برطرف کند، یعنی هم به عنوان راهنما برای طرح سوال امتحانی برای معلم و هم منبعی برای تمرین برای دانش آموز باشد. 19.         در بازار موجود و به راحتی دردسترس باشد. کتابخانه  نکات مهم راجع به کتابخانه ی ریاضی: از اقدامات مهم مدارس آن است که به هنگام نیاز برای دانش آموزان امکاناتی برای کسب اطلاعات فوق برنامه فراهم نمایند. برای کسب این اطلاعات ممکن است به کتاب های مرجع یا عمومی نیاز پیدا کنند.کتابخانه به عنوان مکانی در جهت کسب این اطلاعات فوق برنامه ظهور پیدا کرده است،به خصوص در مدارسی که قصد ندارند دانش آموزان را فقط برای امتحان آماده کنند.درحال حاضرهیچ مدرسه ی عادی ای نمی تواند بدون کتابخانه باشد.کتابخانه ها امروزه به اجزاء اساسی مدارس تبدیل شده اند.از مهمترین اهداف مدارس گسترش دادن دید دانش آموزان و ایجاد رغبت درآنها جهت مطالعات فوق برنامه است که این علاقه در آنها باید پرورش یابد. فواید مطالعات فوق برنامه: 1.اطلاعات آموزش داده شده در کلاس ها را تکمیل و باعث جامع و کامل شدن آموخته های دانش آموزان می شود. 2.مطالب خشک و یکنواخت را می توان به مطالب جذاب و زنده تبدیل نمود. 3.میل دانش آموزان با استعداد و باهوش را بدین وسیله می توان ارضاء نمود. 4.دانش آموزان بهترین فکر و بیان را انتخاب خواهند کرد. 5.به طور اتفاقی به دانش آموزان آموزش می دهد که از اوقات فراغت خود به طور سودمند استفاده نمایند. اقسام کتابخانه ی ریاضی: 1.کتابخانه ی عمومی مدارس 2.کتابخانه ی گروه ریاضی کتابخانه ی عمومی مدارس: در این کتابخانه باید قسمت مجزایی برای کتاب های ریاضی وجود داشته  باشد، که باید شامل کتاب های مرجع و عمومی مرتبط با موضوعات ریاضی باشد.تاکید برروی کتب ادبیات و در نظر نگرفتن موضوعات دیگر از جمله ریاضی کار غلطی است.کتاب های ریاضی باید جایگاه مهمی در این کتابخانه ها داشته باشند.همچنین مجموعه ای از کتاب های درسی باید در کتابخانه موجود باشد.بهتر است کتاب های درسی کشور های دیگر باشد تا کتاب هایمان را با کتاب های کشورهای دیگر مقایسه کنیم. از آنجاییکه تعداد کتب عمومی در زمینه ی ریاضی محدود می باشد تا آنجا امکان دارد از این قبیل کتاب ها باید برای کتابخانه خریداری شود.بهتر است کتابهای متفاوتی درمورد جداول و مسائل درک مطلب و روش های میانبر نیز جمع آوری گردند.همچنین اگر کتاب های تاریخ ریاضیات،زندگی و فعالیت های ریاضی دانان بزرگ نیز تهیه گردد مفید خواهد بود. برای کلاس های پایین بهتر است از کتاب های رنگی و مصور استفاده نمود.کتاب های انتخاب شده باید ازمنابع معتبر و قابل اطمینان باشد. کتابخانه ی گروه ریاضی: باید شامل مشخصه های زیر باشد: 1.یک معلم ریاضی مسئول کتابخانه باشد. 2.شامل کتاب های مرجع مطابق با نیاز دانش آموزان و اساتید باشد. 3.کتاب ها قابل دسترس باشند. 4.کتاب های بسیار جدید در مورد روش های آموزش ریاضی برای راهنمایی اساتید وجود داشته باشد. 5.کتاب هایی راجع به سرگرمی های ریاضی موجود باشد. 6.در صورت خرید کتاب جدید سریعا اطلاع رسانی گردد. 7.سالانه کتاب های جدید به کتابخانه اضافه گردد. 8.تصاویری مرتبط با تاریخ ریاضیات و پیشرفت های ریاضی و همچنین عکس هایی از بزرگان ریاضی در فضای کتابخانه موجود باشد. نحوه ی استفاده از کتابخانه: حتی زمانی که کتاب های مناسب جمع آوری شدند بازهم نیاز به راهنمایی کودکان در انتخاب کتاب ها احساس می شود.یک کودک کنجکاو را باید به سمت منابع مناسب اطلاعات راهنمایی نمود تا بعد از مدتی بداند که چطور از کتابخانه استفاده نماید. به محض آنکه کتاب ها خریده شد،معلم ریاضی باید آن را بخواند.تنها در آن صورت قادر خواهد بود نکات ارزشمند کتاب را بداند.معلم ریاضیات باید برروی تابلو اعلانات خلاصه ای از مطالب جدید را نشان بدهد.تنها یک معلم اهل مطالعه می تواند در دانش آموزان خود عشق به مطالعه را ایجاد کند. تهیه ی کتاب ها باید در برنامه ی زمانی هر مدرسه به صورت حداقل دوبار در هفته برای مطالعه در کتابخانه انجام گیرد. باید بعضی برنامه ها و پروژه های منظم جهت لزوم رجوع دانش آموزان به کتابخانه تدوین شود.      
+ نوشته شده در  سه شنبه شانزدهم خرداد 1391ساعت 18:38  توسط admin  | 


  ارزشــیـابـی اندازه گیری: اگر معلمی ، توانایی یا یکی از ویژگی های دیگر دانش آموزان را به وسیله ی آزمونی به کمیت تبدیل کند و آن ها را به صورت اعداد نشان دهد گفته می شود که عمل اندازه گیری را انجام داده سؤالی که اینجا پیش می آید این که اگر به دست آوردن اطلاعات اندازه گیری باشد پس ارزشیابی چیست؟ اگر معلمی بعد از اندازه گیری و به دست آوردن اطلاعات کیفیت نتایج یا اطلاعات بدست آمده را مورد توجه قرار دهد و تجزیه و تحلیل کند، گفته می شود که عمل ارزشیابی را انجام داده است. مثلا هر گاه به توانایی فردی نمره دهیم و این نمره را بنویسیم، یعنی توانایی اش را اندازه گیری کردیم. ولی اگر همین نمره را تفسیر کنیم و آنها را با دانش های معینی مقایسه کنیم دیگر فقط عمل اندازه گیری را انجام ندادیم، بلکه توانایی پیشرفت شاگرد را ارزشیابی کردیم. « پس ارزشیابی، داوری در مورد نتیجه ی اندازه گیری است.» با توجه به تعریف های بالا می توانیم این نتیجه را بگیریم که ارزشیابی، پیشرفت تحصیلی فرآیندیست منظم برای تعیین و تشخیص میزان پیشرفت شاگردان در رسیدن به هدف های آموزشی. منظور از فرآیند منظم این است که ارزشیابی باید بر طبق یک برنامه یا روال منظم انجام بگیرد. پس مشاهده های بی نظم و ترتیب رفتار شاگردان و پیش داوری های معلمان را نمی توان ارزشیابی دانست. ارزشیابی پیشرفت تحصیلی همیشه بر هدف های آموزشی نظارت دارد. با ارزشیابی مشخص می شود، که شاگرد به هدف های آموزشی تعیین شده رسیده یا نه. ارزشیابی از اندازه گیری جامع تر و کامل تر است.اندازه گیری یک توصیف کمّی از توانایی های شاگرد است و ارزشیابی یک توصیف کمّی و توصیف کیفی از توانایی های شاگرد است. اما بدون اندازه گیری، ارزشیابی معنا ندارد؛ چون بدون داشتن نتایج یک اندازه گیری دقیق از رفتار و توانایی های فرد، نمی توان ارزشیابی کرد. چرا بسیاری از شاگردان از ارزشیابی می ترسند؟ علت ترس و اضطراب از ارزشیابی، بیشتر ناشی از عملکردهای غلط معلمان و روش های نادرست ارزشیابی است. گاهی معلم به جای اینکه نقش خودش را برای فراهم ساختن شرایط و امکانات آموزشی انجام بدهد، فراموش می کند و فقط مطالب علمی را انتقال می دهد و از دانش آموزان امتحان می گیرد. که فقط آنها از پایه ای به پایه دیگر بروند در حالی که ارزشیابی مثل همه ی فعالیت های آموزشی است و همه ی معلم ها وظیفه دارند که ارزشیابی از لحاظ نا آگاهانه به آگاهانه تبدیل کنند و ارزشیابی را تنها برای صدور جواز عبور شاگرد از یک کلاس به کلاس دیگر ندانند. ترس از امتحان و اضطراب امتحانی متفاوتند. اما از یک مقوله اند. در ترس از امتحان دانش آموز می داند که چرا می ترسد و لی در اضطراب امتحان دانش آموز نمی  داند که علت اضطرابش چیست. ترس و اضطراب مثل نمک در غذا می ماند که کم و زیادش مشکل ساز است. دانش آموزانی که اضطراب دارند سطح انتظارشان بالاست و فکر می کنند حقّشان ضایع شده و باید نمره  بیشتری بگیرند. و در مقابل دانش آموزانی که اضطرابشان پایین است، به همان نمره پایین امتحان اکتفا می کنند و شکایتی ندارند. هر دو دسته از این دانش آموزان افت تحصیلی پیدا می کنند. علت ترس دانش آموزان از امتحانات می تواند: ü      عدم آمادگی برای امتحان. ü      یک امتحان را خوب ندادند و فکر می کنند این امتحان را هم خوب نمی دهند. ü      ترس از فراموشی مطالب. باشد. بعضی از بچه ها برای غلبه بر ترسشان تقلّب می کنند. در حالی که نمی دانند اضطرابشان دو برابر می شود. تازه اگر نمره خوب بگیرند این نمره به ایشان اعتماد به نفس نمی دهد. یک علت دیگر ترس از امتحان می تواند واکنش خانواده باشد.   اهمیت و ضرورت ارزشیابی اهمیت و ضرورت ارزشیابی در فعالیت های آموزشی را می توانیم از دو دیدگاه بررسی کنیم: 1- از نظر معلم. 2- از نظر شاگرد. از نظر معلم معلم در برنامه ریزی تدریس و برای تصمیم گیری در اینکه به چه روشی آموزش بدهد نیاز به اطلاعات زیاد و معتبر درزمینه پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارد. که اندازه گیری و ارزشیابی چنین اطلاعاتی را در اختیارش قرار می دهد: الف) اشکالات و نقص هایی که در طرح آموزشی وجود دارد را در اختیار معلم قرار می دهد. ب) میزان پیشرفت تحصیلی شاگردان را به معلم نشان می دهد. ج) میزان آمادگی دانش آموزان برای آموزشهای بعد مشخص می کند. د) کارایی تدریس را نشان می دهد. از نظر شاگرد اگر ارزشیابی به نحو مطلوب انجام شود مستقیما در بهبود یادگیری شاگردان تأثیر می گذارد زیرا: الف) ارزشیابی برای جلب دقت و تلاش شاگردان بسیار مؤثر است. ب) دانش آموزان با ارزشیابی به جنبه های مثبت و منفی خود در یادگیری پی می برند و با راهنمایی معلم جنبه های مثبت آموزشی خود را افزایش می دهند و برای رفع نارسایی های آموزشی خود تلاش می کنند. ج) ارزشیابی مستمر باعث می شود که مطالب آموزشی دائما مرور شود و از یاد نرود. د) نتایج ارزشیابی شاگردان را به خود شناسی که یکی از اهداف مهم تعلیم و تربیت است می رساند. بدیهی است، که تمام این موارد در صورتی امکان پذیر است که طرز فکر معلم از اینکه ارزشیابی وسیله تهدید شاگردان باشد تغییر کند و ارزشیابی را وسیله ای برای بهبود یادگیری دانش آموزان قرار دهد.  علاوه بر همه ی اینها ارزشیابی خود یک فعالیت آموزشی است که موجب یادگیری می شود و دانش آموزان خیلی چیزها را در ضمن ارزشیابی یاد می گیرند.   همه ی ما به طور عام می دانیم ارزشیابی همان امتحان و آزمونی است که یک معلم پس از تدریس، از درس داده شده ی خود می گیرد و اطلاعات و آمادگی دانش آموز خود را مورد بررسی قرار می دهد. همواره ارزشیابی موفق ارزشیابی است که منطبق بر هدف های آموزشی باشد. در واقع این ارزشیابی است که مشخص می کند یک معلم تا چه اندازه به هدف های آموزشی از پیش تعیین شده رسیده است. از آنجایی که این معلمان هستند که باید میزان پیشرفت یا عدم پیشرفت دانش آموزان را اندازه گیری کنند. از این جهت تهیه آزمون به عهده ی معلمان گرامی است. که می توان گفت یکی از مهم ترین و شاید هم مؤثرترین و شاید دشوارترین کارهای معلمان تهیه و تنظیم انواع مختلف آزمون است. با این وجود تعداد کمی از معلمان با اصول بنیادی تهیه آزمون آشنایی دارند. واقعیت این است که در مراکز تربیت معلم به مسائل ارزشیابی و اندازه گیری اهمیت چندانی نمی دهند و آشنایی معلمان با این مسائل بسیار سطحی است. بسیاری از معلمان تصور می کنند که ارزشیابی صرفا برای ارتقای دانش آموزان صورت می گیرد در صورتی که هدف ارزشیابی به مراتب گسترده تر و مهم تر از چنین مفهومی است. ارزشیابی از یک طرف وسیله ی تشخیص است یعنی از میزان آموخته ها، پیشرفت و عقب ماندگی دانش آموزان اطلاعاتی به ما می دهد از سوی دیگر آگاهی های لازم از قدرت و ضعف روش تدریس یک معلم خبر می دهد. هدف های ارزشیابی به طور کلی هدف های ارزشیابی را می توان در 4 مقوله ای که براتون می گم بررسی کرد: 1-   ارزشیابی وسیله ای برای شناخت علمی دانش آموزان و تصمیم گیری برای فعالیت های بعدی آموزشی. از آنجایی که همه ی ما می دانیم که یادگیری جریانی متوالی و به هم پیوسته است از همین رو کسب دانش در هر زمینه ای نیاز به داشتن پایه ای قوی است. یک معلم با یک ارزشیابی ساده می تواند متوجه شود که آیا دانش آموز درس جلسه ی قبل را متوجه شده یا خیر. در صورت تسلط شاگردان مبحث جدید را شروع کرده و در صورت عدم تسلط مطالب گذشته ترمیم و تکرار می کند. 1-   دومین هدفی که ارزشیابی دنبال می کند این است که به عنوان وسیله ای برای شناساندن هدف های آموزشی در تدریس به کار می رود. از آنجایی که فعالیت های آموزشی برای رسیدن به هدف های آموزشی صورت می گیرد، یک دانش آموز می تواند از روی سؤالات مطرح شده در ارزشیابی بسیاری از اهداف تدریس را درک نماید و این آگاهی امکان مطالعه ی بهتر را برای او فراهم می کند. 2-   ارزشیابی به عنوان وسیله ای برای بهبود و اصلاح فعالیت های آموزشی: در بسیاری از موارد علت عدم موفقیت دانش آموزان روش تدریس نامطلوب معلم می باشد. ارزشیابی این فرصت را به معلم می دهد تا همواره در صدد اصلاح بهبود روش تدریس خود برآید. 3-   چهارمین هدف ارزشیابی این است که وسیله ای برای ایجاد رغبت و کسب عادات صحیح آموزش در شاگردان است. ارزشیابی را نباید صرفا به منظور نمره دادن و مقایسه دانش آموزان و تفکیک کردن دانش آموزان قوی و ضعیف دانست. هر گاه ارزشیابی به عنوان وسیله ای برای تهدید شاگردان و برچسب زدن به افراد ضعیف مورد استفاده قرار گیرد. ارزش تربیتی خود را از دست می دهد. بر عکس ارزشیابی باید علت و میزان موفقیت و عقب ماندگی دانش آموزان را مشخص نماید و در آنها رغبت و انگیزه تلاش به وجود آورد. انواع ارزشیابی ارزشیابی فرآیند آموزشی را با توجه به زمان ارزشیابی و هدف های آن می توان به 3 دسته تشخیصی، تکوینی و پایانی تقسیم نمود. که هر کدام را به طور مختصر توضیح می دهم: 1-   ارزشیابی تشخیص: می دانیم که یادگیری در هر زمینه ای مستلزم دانستن یک سری مفاهیم پایه و بنیادی است. به همین دلیل لازم است معلم قبل از تدریس مبحث جدید معلوم کند که آیا شاگردان مهارت ها و اطلاعاتی که لازمه ی فراگیری مطلب جدید است را آموخته اند یا خیر. این گونه ارزشیابی را ارزشیابی تشخیص می گویند. ارزشیابی تشخیص برای مواردی که کلاس های متعددی در سطوح مختلف داشته باشیم و بخواهیم شاگردان را با توجه به پایه علمی شان در یکی از این سطوح قرار دهیم مناسب است. 2-   ارزشیابی تکوینی: همان طور که از اسم آن پیداست زمانی به اجرا در می آید که فعالیت های آموزشی هنوز جریان دارد و یادگیری شاگردان در حال تکوین یا شکل گیری است. ارزشیابی که به طور مستمر در پایان هر بخش از مطالب تدریس در طول سال تحصیلی انجام می گیرد، ارزشیابی تکوینی یا مرحله ای می گویند. اگر ارزشیابی تکوینی انجام نگیرد و تنها به ارزشیابی پایانی اکتفا شود دیگر فرصتی برای تغییر روش تدریس و طرح برنامه ترمیمی پیش نمی آید. 3-   ارزشیابی پایانی: در پایان هر دوره آموزشی، ارزشیابی جامعی از میزان آموخته های شاگردان به عمل می آید. که به آن ارزشیابی پایانی می گویند. که معمولا در پایان یک سال تحصیلی یا در پایان یک ترم به عمل می آید. هدف ارزشیابی پایانی معمولا تعیین مقدار آموخته های شاگردان در طول یک دوره آموزشی به منظور نمره دادن و صدور گواهینامه است. انواع ارزشیابی بر حسب نحوه اجرا ارزشیابی را بر حسب نحوه ی جرا می توانیم 2 دسته کلی تقسیم کنیم. ارزشیابی انفرادی و ارزشیابی گروهی. در واقع ارزشیابی انفرادی همان پرسش های شفاهی است که معلم و شاگرد روبروی هم قرار می گیرند. در این نوع ارزشیابی معلم می تواند در حین پرسیدن سؤالات یک سری راهنمایی هایی نیز به دانش آموز دهد. اما در ارزشیابی گروهی معلم شرایط یکسانی را برای گروه فراهم می سازد و پس از راهنمایی مقدماتی ورقه های آزمون را در اختیار دانش آموزان قرار می دهد و با توجه به سؤالات زمان لازم را برای پاسخ گویی تعیین میکند. یکی از مزایای این ارزشیابی شرایط یکسان آزمون برای همه ی شاگردان است. انواع ارزشیابی بر حسب تفسیر نتایج ارزشیابی دانش آموزان معمولا بر حسب چگونگی تفسیر نتایج آنها به 2 دسته معیاری و هنجاری تقسیم می کنیم: در ارزشیابی معیاری آزمون ها بر اساس ملک و معیار مطلق تهیه می شوند. در حالی که در ارزشیابی هنجاری آزمون ها بر اساس ملاک نسبی تهیه می شوند. مثلا اگر معلم زبانی با توجه به هدف درس آزمونی مرکب از 100 پرسش تهیه کند و معیار پذیرش دانش آموزان را پاسخ دادن صحیح به 90 پرسش تعیین کند از ارزشیابی معیاری استفاده کرده است. در واقع ارزشیابی معیاری پیشرفت شاگردان را با معیاری از پیش تعیین شده می سنجد در حالی که در ارزشیابی هنجاری عملکرد دانش آموز با گروهی از شاگردان مقایسه می گردد. در ارزشیابی هنجاری می توان تعیین کرد که پیشرفت یک شاگرد نسبت به پیشرفت شاگردان دیگر چه وضعیتی دارد. در این ارزشیای معیار خاصی مطرح نیست بلکه شاگردان به ترتیب نمراتی که بدست آوردند از زیاد به کم ردیف می شوند. آزمون های ورودی دانشگاه معمولا از نوع ارزشیابی هنجاری می باشد. دقت داشته باشیدکه درهربحث جامعی که درباره روش های ارزشیابی به عمل می آیدباید لزوما به کلیه ی روشها یی که به نحوی ضریب اعتمادواطمینان نتایج رابالا می بردتوجه کافی رامبذول داشت. درارزشیابی باید شرایط برای همه یکسان باشد حداقل 4روش ارزشیابی به شرح زیرپیشنهاد می گردد. 1-ارزشیابی ازطریق مشاهده 2-ارزشیابی ازطریق انجام کار 3-ارزشیابی ازطریق آزمون شفاهی 4-ارزشیابی ازطریق آزمون کتبی ارزشیابی ازطریق مشاهده بایک مثال توضیح می دهیم هنگامی که عکس العمل شاگردی رادرمقابل شاگردزمین خورده دیگرمی بینیم ویا حالت بی تفاوتی اورادرمقابل یک صحنه ویا یک عمل ویا فعالیتهای آموزشی مورد بررسی قرارمی دهیم وبه قضاوت می نشینیم درواقع ازروش مشاهده استفاده کرده ایم. انواع مشاهده الف)مشاهده ازطریق تعمق ودقت 1)سطحی:بانگاه کردن به صفات ظاهری  2)عمقی:قراردادن دروضعیتی خاص برای بروزاسراردرونش ب)مشاهده ازلحاظ خارجی یاداخلی بودن 1)مشاهده رفتارفرد حین عمل (خارجی) 2)پرسیدن ازخودش (داخلی یادرونی) تصویرخارجی ممکن است تحت تاثیر نظروفرضهای مشاهده کننده وتماس های محدود او واقع شودوتصویردرونی نیزممکن است علی رغم اینکه اطلاعات مفیدوقابل توجهی درزمینه طرزتفکر وعلایق وایده آل ها وحالات رفتارفردوغیره ممکن است دارای محدودیت های مثلا درزمینه خودشناسی باشدوغلو،عیب پوشی ... ج)مشاهده ازلحاظ موقعیت موقعیت:1) طبیعی:درموقیت طبیعی مثلا درحالت عادی درکلاس مورد مشاهده وارزشیابی قرارمی گیرد. موقعیت ساختگی:موقعیت به وجود آمده توسط معلم (موقعیت ساختگی)بدون اطلاع شاگردان 5)مشاهده مستقیم وغیرمستقیم مشاهده مستقیم :شاگرد ممکن است متوجه شود مورد مشاهده قرارگرفته مشاهده غیرمستقیم:دانش آموز درموقعیتی تصنعی بدون اطلاعش مورد ارزیابی ازطریق مشاهده قرارمی گیرد. مزایاومحدودیت های روش مشاهده: 1)زمان نامعین-نشانگرفعالیت طبیعی شاگردان 2)این قبیل ارزشیابی درموقعیتهای انجام می گیرد که به تناسب افراد مختلف متفاوت است درنتیجه تفاتهای فردی را می توان درآن موردتوجه قراربگیرد. 3)شخص مطلع نیست (معمولا)بنابراین رفتارتصنعی نیست. 4)برای همه گروه های آموزشی درسنین ومراحل مختلف عقیل قابل اجراست. محدودیت: 1)دقت وهوشیاری مداوم-خسته کننده 2)امکان بررسی دقیق وهمه جانبه نیست-مستلزم وقت زیاد است. 3)امکان ایجادموقیعت مناسب برای همه ی شاگردان فراهم نیست. 4)کیفیت برداشت تعبیر وتفسیریک رفتاربرای همگان یکسان نیست. ارزشیابی ازطریق انجام کار: اگرتغییرات ایجاد شده درشاگرددرحیطه روانی-حرکتی باشدلزومابایدارزشیابی چنین تغییراتی بایدازطریق انجام کاراستفاده نمود. اگرچه روش ارزشیابی ازطریق کار به گونه ای مشاهده است اماباآن کاملامتفاوت است اما دراین روش  شاگرد بدرستی می داندکه مورد ارزشیابی قرارمی گیرد وشرایط برای همه شاگردان یکسان است. ساخت شی،بازوبسته کردن دستگاه انجام آزمایش حرکاتی درقالب عملیاتی ورزشی دراین روش مهارت قدرت وسرعت عمل شاگردبه خوبی آشکاروارزیابی می گردد. آزمون شفاهی: (آزمون دربرگه مانند کنکور-کتبی(سوال وپاسخ)) سوال وپاسخ هردوشفاهی است-آزمون شفاهی آزمون شفاهی درواقع نوعی مصاحبه است. ارزشیابی شفاهی وسیله ی خوبی است برای سنجش (معلومات،قدرت بیان ،نظم فکری،فرم استدلال،تمرکزافکار،شناخت حالات درونی ازنظراضطراب وترس) آزمون گیرنده بدون غرایض شخصی ویا ارفاق ودخالت نظرو...نمره دهددراین صورت نتیجه آزمون قابل اعتماد است. آزمون شفاهی زمانی کاربردبیشتری دارد که آزمون کتبی قادربه سنجش درآن زمینه نباشد. مزایاومحدودیت روش ارزشیابی شفاهی الف)مزایا 1)این روش می تواندارزش تشخیص قوی داشته باشدبه معنی که بااستفاده ازپرسش هامناسب وباتوجه به نوع پاسخ های وطرزپاسخگویی شاگردان می توان به علت بسیاری ازاشتباهات آنان پی برد. 2)این ارزشیابی می تواند بازخوردی وی داشته باشد.درنتیجه به تشویق،تقویت انگیزش ویادگیری شاگردکمک کند. 3)به یاری این نوع ارزشیابی می توان مهارتهای شاگردان رادررویارویی باواقعیت هابه دقت سنجید. 4)این نوع ارزشیابی برای تقویت قدرت بیان واستدلال شاگردان واظهارنظردرحضورجمع ومعلم بسیارمفید است. 5)برای شاگردان دوره آمادگی وسالهای اول دبستان که هنوز قدرت پاسخگویی راندارندمناسبی است. محدودیت 1)شاگردان ممکن است به علت تفحص بیان ازگفتن آنچه می دانندواهمه داشته باشند بسیاراتفاق افتاده است که شاگردی اگرچه پاسخ درست پرسشی رامی داندولی تحت تاثیرمحیط آموزشی خودرامی بازد وبه جای پاسخ درست کلیات مبهمی به زبان می آوردویا سکوت اختیارمی کند. 1)ارزشیابی شفاهی،مستلزم صرف وقت بسیارزیاد است لذاخسته کننده می باشدوخستگی ازدقت آزمایش کننده کم کم می کاهد.چون اغلب پاسخ ها یا یادداشت نمی شودبه صحت نمره ازمایش کننده چندان نمی توان اطمینان داشت 2)نمره امتحان کتبی چون پاسخ ها کاملاثبت شده است قابل اعتمادتراست. ارزشیابی ازطریق آزمون کتبی: آزمون وسیله ای است برای بررسی مشاهدات منظم معلم ازرفتارشاگرد،تفسیرمشاهدات وتبدیل آن بامقیاس های عددی وطبقه بندی شده.آموزنی که به صورت کتبی اجرا شود آزمون کتبی نام داردوآن مجموعه ای است ازپرسش هایی که شاگردباید به آنها کتبا پاسخ گویدتامعلم بتواند بابررسی آنهاشاگردانش رادقیق تربشناسدودرصورت لزوم آنها رایاری دهد. درکتاب فرهنگ آزمون ها"گود"از200نوع آزمون سخن گفته است. آزمون کتبی: 1)آزمون های میزان شده 2)آزمون های معلم ساخته آزمون های میزان شده:آزمون هایی هستند که غالبابه وسیله موسسات ویابنگاههای آزمون سازی دولتی یا خصوصی ویا مراکز آومزش علمی برای اندازه گیری پیشرفت تحصیلی گروه های بزرگ شاگردان ویا مقاصدارزشیابی دوره های تحصیلی تهیه وتوزیع می شوند. دراین نوع آزمون ها ملاک ومعیار نسبی اندازه گیری مورد استفاده قرارمی گیرد. آزمون های معلم ساخته:آزمون هایی هستندکه معلمان برای ارزشیابی تحصیلی شاگردان خود تهیه می کنند ودرطول دوره آموزش یاپایان سال تحصیلی (دوره تحصیلی)به اجرادرمی آورند.این نوع آزمون ها غالبابرای تعیین توفیق شاگردان دررسیدن به هدفهای دقیق آموزشی طرح ریزی می شوندوازاین جهت معیاروملاک مطلق اندازه گیری به کارگرفته می شود. درتهیه واجرای این آزمون ها باید دقت کافی مبذول داشت تابرای تصمیم گیری آموزشی ازارزش مطلوبی برخودارباشند. این آزمون هانیزبایدویژگی های مطلوب آزمونهای میزان شده عملی بودن،اعتبار،روایی داشته باشد. تفاوت بین آزمونهای میزان شده وآزمونهای معلم ساخته 1)آزمون های میزان شده درمقایسه با ازمونهای معلم ساخته به دقت وتخصص بیشتری نیازداردومعمولا برای استفاده بیشترازیکبارمورداستفاده قرارمی گیرد.موسسه های آزمون سازی برای تهیه آنهازمان وهزینه زیادی به کارمی گیرد. متخصصان زیادی برروی سوالات آزمون میزان شده نظارت دارند سوالات درگروههای آزمایشی محدودترمورد بررسی وآزمایش قرارمی گیرد. 2)نتایج آزمون میزان شده،مشخص قطعی وقابل اعتماد است وتابع نظرشخصی ویاطرزفکرآزماینده نیست. 3)آزمون های میزان شده بیشتربرای مقایسه پیشرفت تحصیلی مناطق مختلف ومقایسه آنهابایکدیگربکارگرفته می شودوصورت علمی بیشتری دارد. انواع آزمون های معلم ساخته: هرفعالیتی به طرح احتیاج دارد.اگردرشروع فعالیت پیش بینی لازم انجام نگرفته باشدنباید به تحقق هدف اطمینان چندانی داشت درفرآیند فعالیتهای آموزشی وبه ویژه درارزشیابی نیزچنین امری صادق است زیرایکی ازمراحل مهم تدریس معلم ارزشیابی پیشرفت یادگیری شاگردان است. ارزشیابی درواقع تصویرکاملی ازنتایج فرآیندآموزشی دراختیارمعلم قرارمی دهد. تحلیل هدف ومحتوادوبعدی هستندکه درطراحی سوال توسط معلم حتما باید مدنظرقراربگیرد. انواع سوال درآزمون معلم ساخته: آزمون عینی:نمره گذاری مستقلاازنظروقضاوت شخص تصحیح کننده صورت می گیرد. پرسش های چندگزینه ای،صحیح-غلط،پرسش های جورکردنی،پرسش های کامل کردنی،کوتاه پاسخ آزمون انشای سوالات به صورت تشریحی داده می شود،رایج ترین نوع آزمون های معلم آزمون انشایی است. معایب: 1)تصحیح اوراق زمان بیشتر 2)نظرتصحیح کننده دخالت دارد 3)ضعف قدرت نگارش                                                       اهداف و مقاصد از آموزش ریاضیات قبل از اینکه ما آموزش یک موضوع را شروع کنیم ، آن برای ما مهم است که بدانیم چرا ما آنرا میخواهیم آموزش دهیم. با کمک یک هدف روشن در فرایند آموزش می توان روی یک مسیر درست حرکت کرد. نتیجه بی هدفی در آموزش اتلاف وقت ،انرژی و دیگر منابع است .این اهداف در آموزش و پرورش بر اساس ارزشهای این موضوع است .اهداف و ارزش ها مرتبط و وابسته بهم اند وبا هدف کمک در تحقق ارزشهای برخوردار شده توسط یک موضوع مورد نظر. آموزش و پرورش سهم خاصی برای رسیدن به اهداف آموزش دارد.موضوعات مختلفی که در آموزش مدرسه هست که به معانی مختلف برای دستیابی به این اهداف هستند. هدف از آموزش ریاضی ما می توانیم یک لیست طولانی از اهداف آموزش ریاضیات اماده کنیم. این اهداف  مربوط به تمام مراحل تحصیل است. بخشی از آن، دانش آموزان را قادر می سازد  تا دانش اساسی ریاضی،مهارت ها،علایق ونگرش ها را بدست آورند. آموزش ریاضیات به آنها در بسیاری از زمینه ها کمک می کند: 1-هدف سودمندگر ریاضیات در درجه اول برای ارزش ها و اهداف عملی ، آموزش داده می شود. دانش آموز با توجه به دانش ریاضی و مهارت های مورد نیاز ،با استفاده از این دانش و مهارت در زندگی روزمره می تواند بهره مند شود. این هدف ،باعث می شود که مطالعاتی بروی ریاضیات کاربردی و هدفمند ،وایجاد ارتباط بین موضوع مطالعه  وکاربرد در زندگی. 2-هدف انضباطی این موضوع نیز بدلیل خود ارزش های انضباطی و فکری آن است که هدف را درارائه آموزش بخاطر یاد گیرنده و توسعه عادات فکری او آموزش داده می شود. 3-هدف فرهنگی این هدف به یادگیرنده کمک می کند تا به درک سهم ریاضیات در توسعه تمدن و فرهنگ پی ببرد. او را قادر ساخته است تا درک کند،نقش ریاضیات در هنر های زیبا وزیبا شدن زندگی انسان. 4-هدف تنظیم این است که یادگیرنده به توسعه سالم،هدفمند و مولد، تنظیم و کنترل اکتشافی با محیط اطراف کمک کند. 5-هدف اجتماعی به منظور کمک به یادگیرنده ،برای جذب کردن فضیلت های ضروری  اجتماعی. 6-هدف اخلاقی یادگیرندگان را قادر می سازد برای جذب کردن ویژگی هایئ اخلاقی . 7-هدف زیبایی (علم) این هدف به منظور توسعه احساسات  زیبایی شناختی آنها ،برخورد های مختلف منابع و کمک به آنها در استفاده مناسب از گذران اوقات فراغت خود . 8-هدف بین المللی برای توسعه در چشم انداز بین المللی و درک متقابل است . 9-هدف های  فنی و حرفه ای آنها را آماده کند برای مشاغل فنی و غیره که در آن ریاضیات اعمال می شود. 10-هدف بین رشته ای به آنها بینشی می دهد که  در موضوعات دیگر از ریاضیات استفاده  کنند. 11-هدف خود آموزی آنها را کمک می کند در تبدیل شدن به یادگیری مستقل. 12-با هدف آماده سازی آموزش آماده کردن آنها برای آموزش عالی در علوم،مهندسی،فن آوری وغیره . 13-هدف از توسعه قدرت این موضوع به توسعه قدرت تفکر،استدلال،تمرکز،بیان،کشف کردن وغیره اشارهمی کند. اهداف در تمام مراحل مدرسه اهداف آموزش ریاضیات در تمام مراحل مدرسه و یا کل مراحل دبیرستان ممکن است بصورت زیر طبقه بندی شود : الف)آگاهی و درک از اهداف ب)اهداف مهارتی ج)اهداف کاربردی د)نگرش به اهداف ه)درک بهاء و ارزش اهداف و قدردانی از ریاضیات برای اینکه آنها را بدون ابهام وقابل دسترسی کنیم ،این اهداف بیشتر در شرایط رفتاری بیان شده است .انتظار می رود دانش آموز به درک روشنی از تغییرات رفتاری مطلوب معلم برسد . اهداف مختلف همراه با تغییرات رفتاری مربوطه در زیر آورده شده اند . الف)آگاهی و درک از اهداف دانش آموز،کسب دانش و درک از : 1- زبان ریاضیات ، بعنوان مثال ،اصطلا حات فنی زبان ،نماد ها،اظهارات،فرمول ها،تعاریف ،منطق و غیره . 2-مفاهیم مختلف،بعنوان مثال،مفهوم عدد ،مفهوم جهت،مفهوم اندازه گیری . 3- ایده های ریاضی ،مانند حقایق،اصول،فرایند ها و روابط . 4-توسعه موضوع در طول قرن ها و کمک های ریاضیدانان. 5-رابطه بین شاخه های مختلف وموضوعات ریاضیات و غیره . 6-ماهیت موضوع استفاده از ریاضیات . ب)اهداف مهارتی این موضوع کمک می کند تا دانش آموز به مهارت های زیر دست یابد : 1-ایجاد مهارت در استفاده و درک از زبان ریاضی . 2-بدست آوردن مهارت در توسعه سرعت،ساده نویسی ،دقت، اختصار و دقت در محاسبات ریاضی . 3-روش حل مساله 4-توانایی محاسبه ، بررسی و تا یید نتا یج. 5-توانایی برای انجام محاسبات بصورت شفاهی و ذهنی 6-توسعه توانایی تفکر صحیح بمنظورنتیجه گیری ، تعمیم و استنتاج . 7-گسترش مهارت های لازم برای استفاده از ابزار های ریاضی و دستگاه ها . 8-کسب مهارت های اساسی در طراحی اشکال هندسی . 9-توسعه مهارت های ترسیم ،خواندن،تفسیر نمودار و جداول آماری 10-گسترش مهارت در انداذه گیری ، سنجش وزن و نقشه برداری 11-ایجاد مهارت در استفاده از جداول ریاضی و مراجع آماده. ج)اهداف کاربردی بکار گیری دانش و مهارت های گفته شده در بالا در زندگی بشرح زیر : 1- دانش آموز ، قادر به حل  مساله بطور مستقل می شود. 2-استفاده از مفاهیم و فرایند ریاضی در زندگی روز مره. 3-توسعه توانایی تجزیه و تحلیل ،بمنظور استنتاج و تعمیم از داده های جمع آوری شده و شواهد . 4-میتواند به درستی فکر کند و بیان دقیقی داشته باشد و بطور منظم وسیستماتیک از زبان ریاضی استفاده مناسب کند . 5- پرورش توانایی استفاده از دانش ریاضی در آموزش افراد دیگر بویژه در علوم دیگر. 6-ارتقاء توانایی دانش آموزان در بکارگیری ریاضیات در زندگی حرفه ای آینده خود . د)نگرش به اهداف این موضوع کمک می کند تا نگرش خود را گسترش دهند : 1-دانش آموزان یاد می گیرند مشکلات را تجزیه و تحلیل کنند . 2-توسعه عادت به تفکر منظم و استدلال هدف. 3-گسترش نگرش اکتشافی و سعی برای کشف راه حل ها واثبات با تلاش های خود بطور مستقل . 4-تلاش برای جمع آوری شواهد کافی برای ترسیم استنتاج ، نتیجه گیری و تعمیم . 5- او کفایت و یا ناکافی بودن اطلاعات داده شده در رابطه با هرگونه مشکل را به رسمیت می شناسد . 6-او نتایج خود را بررسی می کند . 7-او را قادر به فهمیدن و قدردانی از تفکر منطقی ، انتقادی ومستقل در دیگران میکند . 8-او عقاید  خود را دقیق ومنطقی و عینی بدون هیچ گونه تعصب وپیش داوری  بیان کند . 9-ایجاد ویزگی  های شخصیتی  بعنوان مثال نظم ، درستکاری ،بی طرفی ،اراستگی و صداقت . 10-ایجاد اعتماد به نفس برای حل مسائل ریلضی . 11-ایجاد منظر وچشم انداز ریاضی برای مشاهده قلمرو طبیعت و جامعه. 12-او اصالت و خلاقیت را نشان می دهد . ه)درک بهاء و ارزش اهداف و قدردانی از ریاضیات دانش اموزان رادر کسب منافع و لوح تقدیر و قدر دانی کمک کرده است : 1-قدر دانی از نقش ریاضیات در زندگی روزمره . 2-قدر دانی از نقش ریاضیات در درک محیط خود. 3-قدر دانی از ریاضیات بعنوان علم علوم و هنر  همه هنر ها . 4-قدر دانی از سهم ریاضیات در توسعه تمدن و فرهنگ . 5-قدر دانی از طبیعت زیبای ریاضیات با رعایت تقارن ، شباهت ،نظم وترتیب در حقایق ریاضی ، اصول و فرایند های آن . 6-سهم ریاضیات در توسعه شاخه های دیگر دانش . 7- ارزش های تفریحی از موضوعات و آموختن استفاده از ان در اوقات فراغت . 8-علاقه مندی در خواندن کتابخانه فعال ، پروزه های ریاضی  و انجام کار عملی در آزمایشگاه ریاضی . 9- نقش زبان ریاضیات ، نمودار ها و جداول در دادن دقت و صحت بیان خود . 10-از قدرت محاسبات از طریق این موضوع . 11- نقش ریاضیات در توسعه قدرت خود با دست یابی به دانش . 12-او قدر دانی مسائل ریاضی ، پیچیدگی ومشکلات خود می کند . 13-گسترش علاقه به  یادگیری 14-او احساس می کند سرگرم تفریح ریاضی  شده است . 15-علاقه به فعالیت در باشگاه های فعال ریاضیات . فرمول بندی  اهداف اهداف بایددر مورد هر موضوع که ما می خواهیم آموزش دهیم فرمول بندی شود . این اهداف ارائه یک جهت مشخص به معلم ،برای برنامه ریزی این کار است و کمک می کنند به او بمنظور تعیین انچه برای تدریس ،چگونگی تدریس ،چگونه نشان دادن و چگونه آزمون دادن است .   بنابراین یک معلم برای یادگیری  وظیفه تدوین اهداف ،برای خودش در حالیکه چارچوب بندی به این اهداف ، او را در ذهن بصورت زیر نگه داشته است : 1-ماهیت موضوع ،بعنوان مثال ،واحد ، آموزش داده شود . 2-نیاز ها وعلایق دانش آموزان ، و 3-در دسترس بودن منابع . اهداف باید به درستی و از لحاظ تغییرات،مورد انتظار رفتاری  و یا یادگیری،توصیف وبیان شود . اکنون این روش را با کمک یک واحد یادگیری  نشان می دهیم . فرمول  (a – b)2 = a2 + b2 -2ab الف)آگاهی و درک از اهداف 1-دانش آموز به یاد می آورد دانش ضرب و تطبیق جبری . 2-او مفهوم فرمول در دست ، را به رسمیت می شناسد . 3-او می فهمدو توصیف می کند رابطه بین دو طرف معادله که در بالا شرح داده شد . 4-او درک وبیان می کند فرمول را درقالب یک شکل و تعویض های مختلف دیگر. ب)اهداف مهارتی 1-او می تواند فرمول ضرب را اثبات کند . 2-او می تواند جایگزین آن نسخه را اثبات کند . 3-می تواند دقت وصحت آن را با تعویض های مختلف بررسی کند . 4-برای نشان دادن فرمول می تواند رسم شکل را انجام دهد. 5-ایجاد ارتباط بین دو فرمول زیر:  (a +b)2 = a2 + b2 + 2ab و (a -b)2 = a2 + b2 - 2ab ج)اهداف کاربردی 1-او می تواند مسائل جدیدی را بطور مستقل با این فرمول حل کند . 2-می تواند اثبات  هندسی این فرمول را کار کند . 3-او می تواند موقعیت های زندگی که درآن ،این فرمول ممکن است باشد پیدا کند . 4-او می تواند خود برخی از مسائل را بر اساس  فرمول بسازد . د)نگرش به اهداف 1- او فرمول را از طریق گام های نظام مند و استدلال های عینی اثبات کند . 2-او مسائل مرتبط را با اعتماد به نفس حل کند . 3- ایجاد کنجکاوی  برای استفاده و کاربرد فرمول . 4-او ابتکار و خلاقیت را نشان می دهد . ه)درک بهاء و ارزش اهداف و قدردانی از ریاضیات 1-طبیعت قدردانی از فرمول ها 2-قدر دانی از کاربرد فرمول در به سرعت حل کردن مسائل مربوطه. 3-قدردان استفاده از این فرمول در یادگیری سایر موضوعات وشاخه های ریاضیات . 4-قدردانی از ارزش تفریحی فرمول استفاده شده . 5-قدر دانی از فرمول و اشکال هندسی مختلف آن . 6-گسترش علاقه برای یادگیری بیشتر وبیشتر در مورد فرمول و کاربرد های آن .                             اضطراب رياضي     مقدمه:درس رياضي بي ترديد يكي از مهمترين درسهايي است كه دانش آموزان در تمام مقاطع تحصيلي به دانستن و درك آن احتياج دارند. به عبارتي جزء جدا نشدني از درسهاي مدرسه تا دانشگاه است و  در باز كردن ذهن دانش آموز نقش موثري دارد.مسئله ترس از رياضي معضل بسياري از دانش آموزان است. بيشتر از 50% دانش   اموزان مقاطع تحصيلي مختلف معمولا در درس رياضي مشكل اساسي دارند و اين پديده چيزي بيشتر از بي علاقگي به رياضي است. فصل1 اضطراب رياضي وضعيتي رواني است كه به هنگام رويارويي با محتواي رياضي در افراد پديد مي آيد در واقع واكنش هيجاني نسبت به روبرو شدن با معلم رياضي.گوش كردن به سخنراني در مورد رياضي. حل مسايل رياضي. شركت در كلاس و امتحان رياضي و هر چيزي مربوط به رياضي است.به طور كلي احساس غير عادي از تشويش و نگراني. علائم فيزيولو‍ژي مثل عرق كردن.افزايش ضربان قلب.لرزش دست ها و...است. اضطراب رياضي موجب ضعف فرآيندهاي ذهني براي انجام عمليات رياضي و اختلال و نابساماني فكري.شك به توانايي هاي خود و در نتيجه ايست فكر مي شود. اين اضطراب مي تواند در هر مقطع تحصيلي به وجود آيد. در واقع ترس محدوده فعال حافظه را به خود مشغول نموده و مانع تفكر خوب مي شود در واقع دانش آموز نمي توتند آنچه را كه مي داند به خاطر بياورد بنابر اين نمي تواند توانايي خود را نشان بدهد. اضطراب كشش لازم براي يادگيري رياضي را از دانش آموز ميگيرد. ترس و در ادامه ضعف در درس رياضي درآينده موجب دوري گزيدن از كليه دروس مرتبط با رياضي مثلا هندسه.جبر.آمارواحتمال.فيزيك و...مي شود اين بيزاري منجر به بي علاقگي به تحصيل و گاهي حتي ترك تحصيلي ميشود. فصل2 شناخت عواملی که باعث ترس می شوند: الف)  عوامل  فردي: 1.مشکلات جسمی،روحی واختلالات خواب 2.ضعف در برقراری ارتباط و افراط و تفریط در اعتماد به نفس 3.تنبلی وسستی،نداشتن تمرین و تکرار 4.نداشتن برنامه ریزی و الویت بندی و خلاصه نکردن 5.کم هوشی ونداشتن بهره هوشی مناسب وخلاصه نکردن مطالب ب)  نقایص استاد (معلم): 1.آشنا نبودن به شیوه های جدید و موثر آموزشی 2.رفتار نا مناسب با دانش آموزان و در برخی موارد به خاطر نیاوردن نام دانش آموزان 3.نگاه کردن دائم به ساعت خصوصاً زمان انجام پرسش 4.ضعف برقراری ارتباط 5.نداشتن آرامش کافی و صبر و حوصله در حین تدریس و پرسش 6.ارائه نکردن مفاهیم از ساده به پیچیده 7. تشویق نکردن دانش آموزان. 8.سپردن کارها به نحو غیرمؤثر 9. بی توجهی به سؤالات دانش آموزان 10. محبت نكردن به دانش آموزان 11.عدم هیجان کافی و عدم علاقه به تدریس ج)   خانواده ومحیط آموزشی : 1.انتظار نا بجا و مقایسه دانش آموزان از طرف اولیای مدرسه و خانواده 2.برگزاری آزمون های سخت و تهدید دانش آموزان به تنبيه های گوناگون 3.عدم هماهنگی بین اولیای مدرسه و خانواده 4.فراهم نبودن تجهیزات آموزشی لازم فصل3 اقدامهایی که برای چنین دانش آموزانی میتوان انجام داد به قرار زیر است: ابتدا باید در چند جلسه اعتماد به نفس دانش آموزان را تقویت کرد. برگزاری امتحانات به صورت کتاب باز (open book) میتواند انجام شود تا دانش آموزان اعتماد به نفس پیدا کنند. تشويق دانش آموزان به تلاش و داشتن پشتكار براي حل مسايل (يعني باید سعی کرد ضعفهای دانش آموز را به رویش نیاورد و آنها را راهنمايي كرد) همچنين معلمان باید علاقه و محبت خود را هم به صورت کلامی و هم از طریق ابزارهای غیرکلامی چون: توجه تمام و کمال به دانش آموزان، حفظ و تداوم ارتباط چشمی با آنان، لبخند زدن و ایماء و اشاره نشان دهند. بیشتر دانش آموزان برای معلمانی که محبت می کنند و آنها را مورد احترام قرار می دهند حاضرند هر کاری بکنند تا تأییدشان را به دست آورند. آشکار است که معلمان باید در ابراز علاقه و محبت خویش نسبت به دانش آموزان صادق باشند در  غير اينصورت احترام آنان، نزد دانش آموزانی که ریاکاری و دو رنگی میبینید، رو به افول میگذارد. تشويق دانش آموزان به با هم مطالعه کردن:  یکی از روشهای شناخته شده و موثر یادگیری در میان دانش آموزان با هم درس خواندن است. پژوهشهایی که درباره اثربخشی از روش مطالعه مشارکتی انجام گرفته است نشان داده  دانش آموزان و دانشجویانی که به این طریق مطالعه می کنند، از کسانی که مطالب را برای خودشان خلاصه می کنند یا صرفاً به مطالعه مطالب می پردازند، بیشتر می آموزند و آموخته ها را برای مدت طولانیتری در یاد نگه می دارند.  راههای دیگر به یادگیری ریاضی در سطح مدارس عبارتند از: الف) ایجاد امکانات لازم برای افزایش سطح فرهنگی خانواده که بتواند مشکلات درسی فرزند خود را برطرف کند. ب) آموزش روشهای جدید تدریس به معلمان و حذف روشهای سنتی. ج) تهیه وسایل کمک آموزشی در زمینه تدریس. و) طرح درس معلم. نتيجه گيري: جهان به دنبال مساوات درآموزش رياضي است تا جايي كه آموزش رياضي به افراد با معلوليت هاي ذهني هم صورت مي پذيرد در واقع رياضي خاص افراد نخبه نيست كه به طور تخصصي با آن كار كنند و ذهن و روح خود را چنان غرق در رياضي كنند كه گويي رياضي با زندگيشان عجين شده است همه ي افراد به گونه اي به رياضي نياز دارند. ديدگاه جهان در آموزش رياضي معطوف به كاربردهاي آن گشته لذا آموزگاران بايد بيشترين وقت خود را صرف پاسخ به اين پرسش كنند كه: چگونه رياضيات را تدرس كنم كه مفيد واقع شود؟بنابراين لازمه آموزش رياضي اين است كه روش هاي تدريس.جذاب.شيرين و فهميدني باشد و آموزنده را با رياضي آشتي بدهد.
+ نوشته شده در  سه شنبه شانزدهم خرداد 1391ساعت 18:38  توسط admin  | 

الگوهاي فعال تدريس
نقد و بررسي انواع روش تدريس رياضي


بحث در روش تدريس رياضي به زمان ما منحصر نمي شود. از هنگامي كه تدريس رياضي مطرح بوده است، روش تدريس آن نيز مورد بحث و مطالعه بوده است. با مطالعه تاريخ آموزش و پرورش، ملاحظه مي كنيم كه همواره دو نوع آموزش درمقابل هم قرار داشت هاند. دسته اول، روشهاي تدريس سنتي، كه در گذشته هاي دور به كار مي رفته اند و دسته دوم، روشهاي مبتني بر يافته هاي روانشناسي است كه به طور عمده از قرن بيستم به بعد تكوين يافته اند و به روشهاي جديد شهرت دارند. از ميان روشهاي سنتي مي توان از روش سقراطي و روش مكتبخانه اي در ايران و ديگر كشورهاي اسلامي نام برد. از روش هاي جديد در تدريس رياضي مي توان به روش توضيحي، روش سخنراني، روش اكتشافي، روش حل مساله، روش بحث در كلاس، روش پرسش و پاسخ، روش فعال، روش قياسي و استقرايي آموزش مهارتهاي فراشناختي نام برد. در اين فصل انواع روشهاي تدريس رياضي كه به پنج دسته، روش كلامي، روش مكاشفه اي، روش مفهومي، روش فعال و روش الگوريتمي مورد بررسي و نقد قرار مي گيرند. در پايان اين فصل از خوانندگان انتظار مي رود كه بتواند با تكيه بر انواع روشهاي تدريس ذكر شده، در يك يا چند موضوع درسي، تدريسي را طراحي نمايند و در صورت امكان آن را اجرا نمايند تا به نقاط قوت و ضعف خود آشنا شوند و نقاط قوت خود را در تدريس هاي بعدي، پر رنگ تر نموده و برضعف هاي خود چيره شوند.
2-1 روش كلامي (زباني)
در اين روش معلم به اصطلاح متكلم وحده است. همه چيز را بيان مي كند، قواعد را بررسي مي كند، نتيجه گيري مي كند و طراح مساله است. خلاصه معلم همه كاره و دانش آموز هيچ كاره است. معلم مساله گو و شاگرد مساله حل كن، معلم متكلم و شاگرد مستمع است. اين نكته جالب است كه طرفداران اين روش دو گروه مخالفند، عده اي موافق روش زبان ماشيني و عده اي موافق روش زباني استدلالي هستند.
الف) روش تدريس زبان ماشيني (قاعده گويي):
اين گروه اعتقاد دارند كه دانستن قواعد و فنون محاسبه براي دانش آموزان كافي است. اگر دانش آموز ادامه تحصيل دهد آنگاه برايش استدلال خواهد شد و مطالب را خواهد فهميد و در صورتي كه ادامه ندهد اين محاسبات هست كه به دردش مي خورد و چه كار دارد كه چرا فلان مطلب چنين است و چنان نيست. حسن اين روش در آن است كه تدريس به سرعت انجام مي شود ولي معايب آن عبارتند از:
1- دانش آموز قواعدي را بدون آنكه آنها را درك كرده و منطقي بودن آنها را پذيرفته باشد، آنها را حفظ مي كند و به همين سرعت هم فراموش مي كند.
2- نسبت به مطالبي كه مي خواند احساس بيگانگي مي كند و نسبت به آنچه ياد گرفته است علاقه اي نشان نمي دهد.
3- اين آموزش پاسخگوي نيازهاي طبيعي دانش آموز به كنجكاوي و حقيقت جويي نمي باشد.
4- طرفداران اين روش جالب پرورش را به طور كلي ناديده مي گيرند.
ب) روش تدريس زبان استدلالي:
طرفداران اين شيوه برخلاف گروه قبل تدريس رياضي را توام با استدلال قبول دارند. آنها معتقدند كه رياضي با منطق آميخته است. پس بايد با استدلال و برهان به امر تدريس رياضي همت گماشت. ابتدا بايد تعريف و اصول گفته شود و به دنبال آن مي توان نتيجه گيري ها را با استفاده از قوانين منطق آغاز نمود. حسن اين روش آن است كه با طبيعت رياضي سازگاري دارد ولي معايب آن عبارتند از:
1- از روش استدلالي در هر سني نمي توان استفاده نمود.
2- قدرت ابتكار رشد نمي كند و دانش آموز جستجوگر نخواهد شد.
3- معلم و شاگرد به تدريج از جهان واقعي دور مي شوند.


نقد و خلاصه روش هاي كلامي (زباني):
روشهاي زباني همان طور كه از نامشان پيداست، بر زبان و كلام معلم تكيه دارد. در اين روشها، معلم و مدرس متكلم وحده است و كمتر مجال سئوال كردن، توضيح دادن، درك و فهم واقعي به دانش آموزان داده مي شود.
تنها مزيت ظاهري روشهاي زباني اين است كه تصور مي شود كه دانش آموزان به ظاهر در درس پيش مي روند. اين باور درست نيست، زيرا در دراز مدت، اثرات نادرستي در پرورش فكر و استعداد دانش آموزان مي گذارد و در سنين بالاتر اگر مطالب رياضي را دير مي فهمند، علت عمده اش اين است كه قبلا در آموزش مطالب بنيادي به آنها عجله كرده ايم. به عبارت ديگر، در مراحل بعدي آموزش، دانش آموزان ناچارند از معلوماتي استفاده كنند كه قبلاً آنها را خوب فرا نگرفته و به درستي نفهميده اند.
2-2 روش اكتشافي
يادگيري اكتشافي فرايندي است كه دانش آموز به طور مستقل و با راهنمايي معلم يا بدون آن، اصل يا قانوني را كشف نموده و مساله اي را حل مي كند. ويژگي عمده روش اكتشافي، درجه و ميزان راهنمايي شدن شاگرد (به وسيله معلم) براي اكتشاف است كه اين ويژگي به عواملي مانند استعداد دانش، مهارت شاگرد و درجه دشواري خود مساله بستگي دارد و مي تواند در چهار محدوده قرار گيرد.
1- معلم مي تواند اصول و راه حل مساله را براي شاگرد توضيح دهد، اما پاسخ مساله را نگويد (در اينجا معلم از روش توضيحي بهره مي گيرد)؛ اين نوع راهنمايي براي دانش آموزان ضعيف ضرورت مي يابد.
2- معلم مي تواند فقط اصولي را كه براي كشف آن به كار مي رود به شاگرد توضيح دهد، اما راه حل و جواب مساله را در اختيار او قرار ندهد.
3- معلم مي تواند اصول را ارائه ندهد؛ اما راه حل را بگويد.
4- معلم مي تواند اصول و راه حل را به شاگرد نگويد؛ كه آن را يادگيري راهنمايي نشده مي ناميم.
از آن جايي كه اين روش بر پاسخ مداوم دانش آموزان به سئوالات مختلف در كلاس درس تا حدودي متكي است، لذا تدريس به وسيله آن مشكل است و لذا معلم نياز به صبر بيشتر و وقت زيادتري دارد و نقش معلم در اين روش هدايت نمودن دانش آموزان در ارتباط دادن مطالب جديد با تجارب و محفوظات گذشته نشان مي باشد. حدسيات، تخمين ها و آزمايش و خطا، آزمايشهايي هستند كه در روش اكتشافي براي يافتن ايده هاي جديد و ارتباط آنها با مفاهيم گذشته به كار مي روند.
معلم با طرح سئوالات مناسب مي تواند جواب هاي نادرست دانش آموزان را به سمت جواب هاي درست هدايت نمايد. معلم بايد كلاس را در جهت صحيح و مسير معيني حفظ نمايد به طوري كه از حالت كاوش و پويايي شاگردان كاسته نشود. در اين روش، معلم دانش آموزان را وادار به فكر كردن مي كند و آنها را براي رسيدن به پاسخ درست تشويق مي نمايد لذا دانش آموز در فرايند يادگيري سهيم است.
تكنيك هاي تدريس به روش مكاشفه اي:
1- معلم، سئوالي را براي بررسي كردن به دانش آموزان ارائه مي نمايد. معلم بايد اطمينان حاصل كند كه دانش آموزان مساله را فهيمده اند و بدانند كه دنبال چه چيزي مي گردند و چگونه بايد اين راه را ادامه دهند و چگونه مسير درست را انتخاب نمايند.
2- معلم فكر كردن را در دانش آموزان با گفتگو و پرسش برانيگزاند و از آنها بخواهد با ارائه مثال ها و نامثال ها، مساله را دنبال كنند.
3- معلم فعاليت هايي طرح ريزي نمايد كه الگوهاي جديد را ايجاد نمايد.
4- معلم از مدل هاي مختلف آموزشي و ابزار كمك آموزشي باري تدريس بهره برد.
5- در ارزشيابي نيز از مسايل استفاده نمايد كه توانايي آنها را در كشف مقاصد جديد بسنجد.
6- از نتيجه گيري سريع براساس يك يا دو نمونه به عنوان شاهد خوددداري كنيد.
اكتشاف يك مطلب در كلاس درس بايد روال منطقي داشته باشد و تا حدودي نمايانگر يك مكاشفه واقعي با محيطي منطقي باشد.
7- دانش آموزان را به طور مرتب در جريان پيشرفت هايشان قرار دهيد.
محاسن روش اكتشافي از ديدگاه برونر:
1- يادگيري اكتشافي، توانايي ذهني دانش آموزان را تقويت مي كند.
2- يادگيري اكتشافي، انگيزه دروني دانش آموز را افزايش مي دهد، زيرا در اين يادگيري شاگرد به طور خودجوش فعاليت هاي آموختن را دنبال مي كند و پاداشي هم كه مي گيرد، از فعاليت هاي خود اوست.
3- يادگيري اكتشافي، فنون اكتشاف را به شاگرد مي آموزد و او را خلاق و كاوشگر بار مي آورد.
4- يادگيري اكتشافي موجب دوام بهتر آموخته ها مي شود. زيرا دانش آموز خود آموخته هايش را سازمان مي دهد و مي داند كه چه موقع و چگونه آنها را به دست آورد.
5- از آنجا كه در اين روش از مشاهده اشكال، اشيا، و تصاوير براي تدريس استفاده مي شود. درك حقايق و روابط را تا حدي براي دانش آموزان آسان مي كند.
معايب روش اكتشافي:
1- قدرت استدلال و ارتباط بين مفاهيم كم مي شود.
2- اين روش بسيار وقت گير است.
3- طرفداران اين روش اهميت فوق العاده اي به احساس و ادراك مي دهند اما بايد توجه داشت كه بعضي از مفاهيم رياضي (مانند اعداد منفي) را نمي توان از راه حواس درك نمود.
4- مكاشفه در بدو امر خوب است ولي نتيجه اساسي نه از راه مكاشفه بلكه از كوششي كه در نباله اين رغبت براي توضيح و تنظيم روابط صورت مي گيرد، حاصل مي شود. به عنوان مثال نيوتن با مشاهده سقوط سيب از درخت، وجود رابطه اي بين زمين و اجسام پيرامون آن را احساس كرد (مكاشفه) ولي مشاهدات مذكور به تنهايي ارزش چنداني نداشت و اگر به همين جا خاتمه يافته بود، هيچ نتيجه عملي از آن به دست نمي آمد.
5- اگر هر تصوري را به كمك شكل و به طور يكنواخت به دانش آموزان عرضه كنيم، بيم آن مي رود كه ذهن آنها، به جاي رابطه مورد نظر، توجه شان به شكل يا تصوير جلب شود و به كلي از حقيقي كه در نظر داريم بي اطلاع بماند
.
2-3- روش مفهومي
در اين روش بيشتر تاكيد بر مفاهيم رياضي است و تكيه كمتري بر مهارت ها مي شود. ما معتقديم كه تكيه بيش از حد بر يكي، ما را از ديگري دور مي سازد لذا يايد به طور متعادل بين مفاهيم و استفاده از روش ها تاكيد نمود. ذكر اين نكته ضروري است كه تا هنگامي كه مفاهيم در ذهن دانش آموزان شكل نگرفته است، نبايد به سراغ تكنيك ها و مهارت ها رفت. تفاوت روش مفهومي با روش الگوريتمي نيز از همين جا ناشي مي شود كه در روش مفهومي تكيه بر مفاهيم است و در روش الگوريتمي تكيه بر مهارت ها و تكنيك هاست.
2-4- روش فعال
در اين روش، هدف اين است كه دانش آموزان در فرايند آموزش و پرجنب و جوش باشند. البته، هيچ روشي به طور محض غيرفعال نيست. براي مثال، در روش سخنراني، معلم فعال و دانش آموزان ظاهراً غيرفعالند اما در حقيقت، به طور ذهني فعالند؛ زيرا به سخنان معلم گوش مي كنند و درباره مطالب آن مي انديشند و يادداشت برمي دارند.
برخلاف روش هاي منفعل كه « معلم محور» است روش فعالي « دانش آموز محور» است. دانش آموز درامر يادگيري شركت فعال دارد، با مسايل مواجه مي شود، راجع به حل آنها فكر مي كند و با راهنمايي معلم به حل آنها مي پردازد. در اثر كارهاي آموزشي خودش، به مفاهيم پي مي برد. در اين صورت است كه دانش آموز به حل مساله ها علاقه مند مي گردد. موفقيت اين روش، به مهارت معلم و تسلط او به درس همبستگي دارد.
در آموزش به روش فعال هر دانش آموز مطالب را به سرعت خود ياد مي گيرد و فرصت دارد كه به مطالب فكر كند. دانش آموز از طريق حل مساله، طي فرايندي به تدريج به مفاهيم پي مي برد و به جاي آنكه شاهد را رفتن معلم باشد خود قدم به قدم راه رفتن را تمرين مي كند و مي آموزد. با پي بردن به توانايي هاي خود، در او حس اعتماد به نفس تقويت مي شود چون در به دست آوردن نتيجه ها و كشف قواعد سهيم است و نسبت به مطالب احساس علاقه و مالكيت مي كند و ميل به دانش افزايي در او باور مي شود، در جريان كار فعال، دانش آموز رشد مي كند و تفكر منطقي را تقويت مي كند. در اين روش وظايف معلم عبارتست از توجه به كار يكايك دانش آموزان و دادن راهنمايي در موارد لازم، علاقه مند كردن آنها به كار و فعاليت درسي، شناخت دانش آموزان و پي بردن به توانايي آنها و از همه مهمتر قدم به قدم پيش بردن دانش آموز براي يادگيري يك مطلب درسي جديد طي مراحل مختلف آن. وظيفه دانش آموز هم فهاليت و كارآموزي و كاوشگري در حد توانايي خود مي باشد.
محاسن روش فعال:
1- دانش آموز مفاهيم را درك مي كند.
2- خود را در به دست آوردن نتيجه ها سهيم مي داند و اين در او علاقه ايجاد مي كند و به تدريج احساس توانايي مي كند كه اين خود موجب به وجود آمدن حس اعتماد به نفس در دانش آموز مي شود.
3- اين آموزش نياز به كنجكاوي، پويايي و خلاقيت را برآورده مي سازد و موجب رشد شخصيت در دانش آموز مي شود.
معايب روش فعال:
1- مدتي صرف خواهد شد تا دانش آموز از طريق حل تمرين هاي كار در كلاس و پاسخ به سئوال هاي مناسب مفاهيم را يكي كي بفهمد و به قاعده ها پي ببرد.
2- هر مفهومي را نمي توان با روش فعال آموزش داد.
2-5- روش الگوريتمي:
منظور از روش الگوريتمي، مجموعه دستورالعمل هايي است كه انجام آنها منجر به حصول نتايجي براي دانش آموز گردد. تعدادي از الگوريتم هاي حساب و جبر كه در دوره هاي تحصيلي مورد بحث قرار مي گيرند عبارتند از: چهار عمل اصلي روي اعداد صحيح و اعشاري، تناسب، جذريابي، يافتن بزرگ ترين مقسوم عليه مشترك، نوشتن اعداد به پايه هاي گوناگون، عمليات روي كسرهاي متعارفي، حل معادلات جبري و عمليات جبري روي بردارها در صفحه، در زمينه هندسه نيز به الگوريتم هاي زير بر مي خوريم مانند: ترسيمات با خط كش، پرگار، گونيا و نقاله مثلا در رسم عمود، نضف كردن پاره خط، ساختن مثلث. هر يك از الگوريتم هاي ذكر شده مبتني بر يك يا چند مفهوم رياضي است. از آن جمله اند مفاهيم: نوشتن اعداد در يك پايه، جذر، نسبت، عدد اول، مجموعه. علاوه بر مفاهيم و الگوريتم ها، ركن ديگر كاربرد الگوريتم ها در حل مسايل است.
معايب روش الگوريتمي:
1- تاكيد بيش از حد بر الگوريتم ها شم عددي دانش آموز را كاهش مي دهد. چون كه شم عددي ما را از مرتكب شدن اشتباهات فاحش مصون مي دارد.
2- دانش آموز تقريباً در هيچ مساله واقعي نياز به اين الگوريتم ها را ندارد. مثلاً الگوريتم جذر بهتر است از روش آزمون و خطا در دوره راهنمايي تحصيلي تدريس گردد.
3- معمولاً دليل درستي اين الگوريتم ها مطرح نمي شود.
4- چون اين الگوريتم ها دشوارند و حفظ كردن آنها نيروي فراواني از دانش آموز مي طلبد، محصل به تدريج نسبت به مفهوم اصلي بيگانه مي شود.
5- در حال حاضر كه ماشين حسابهاي دستي ارزان قيمت عمليات رياضي را حتي از انسان سريع تر و دقيق تر انجام مي دهند لذا ضرورتي بر حفظ همه الگوريتم ها نيست
.


چند توصيه براي بهبود روش الگوريتمي:


1- به جاي تاكيد بر كسب مهارت در اجراي دقيق دستورالعمل هاي رياضي، تاكيد بيشتري صرف درك مفاهيم گردد و با قرار دادن وقت كافي در اختيار دانش آموز، به او اجازه آزمايش كردن داده شود. دانش آموزي كه وادار شود هر بار با رجوع به مفاهيم اوليه، مسايل قابل فهم خود را حل كند، به تدريج نياز به دستورالعمل را احساس مي كند و ممكن است خود به سوي الگوريتم سازي سوق داده شود.
2- مسايل حرفي متنوع تر، جذاب تر، واقعي تر و بعضاً دشواري تري از آنچه امروزه معمول است در اختيار دانش آموزان قرار گيرد. درك و فهم مفاهيم رياضي در سطح مدرسه، در ميدان به كارگيري آنها در مسايل ملموس و قابل فهم تحقق مي يابد.
3- تقويت شم عددي دانش آموز كه در حال حاضر بهايي به آن داده نمي شود، به طور جدي مطرح گردد. دانش آموز بايد ياد بگيرد كه حدود نتيجه يك محاسبه را قبل از انجام دقيق آن حدس بزند و با بتواند از عهده تخمين هايي برآيد. برگرفته از كتاب آموزش رياضي و حل مساله تاليف مهدي رحماني

 

مدیریت رفتار با دانش آموز درکلاس درس ، معلم مهربان یا خشن؟!

اساس و بنیان مدیریت رفتار موثر، داشتن روابط مثبت با دانش آموزان است. ارتباط مثبت پیوند محکمی بین شما و دانش آموزانتان بر قرار می کندبدون این پیوند ، توان شما برای تحت تاثیر قرار دادن و هدایت کردن آنها ضعیف خواهد بود .
با رعایت نکات زیر می توانید روابط تان را با دانش آموزان تقویت کنید:
• وقتی دانش آموزان وارد کلاس می شوند با آنها احوالپرسی کنید.
• برای تک تک آنها اهمیت قائل باشید و به تک تک آنها توجه کنید.
• به نظر هایشان با دقت گوش بدهید.
• به آنها مسئولیت بدهید
.
• حتی موقعی که دارید رفتار نامناسبشان را تصحیح می کنید به شأن و شخصیت آنها احترام بگذارید.
• و دست آخر اینکه: «همانقدر که فکر میکنید سزاوارید دانش آموزان به شما احترام بگذارند به آنها احترام بگذارید»..
«موفقیت شما در شغل معلمی آنقدر که به روابط مثبت ، مهربانانه و اعتماد آمیز با دانش آموزان وابسته است به هیچ مهارت ، ایده ،ابزار یا دستور العملی بستگی ندارد». ( پروفسور اریک جنسن)
معلمان کارآمد:
معلمانی که می توانند به خوبی بر رفتار دانش آموزان مدیریت کنند همگی این خصوصیات را دارند:
• از مهارتها و ابزارهای گسترده ای استفاده می کنند.
• افکار واقع گرانه دارند .
• بر احساسات خود مسلطند .احساسات متعادل داشتن به معنی بی تفاوت بودن نیست. شور و شوق داشتن وبا انرژی و علاقه کار کردن از ضروریات معلمی است. اما نباید در ابراز آنها زیاده روی کنید.

زیاده روی در هر احساسی روی توانایی فرد در داشتن تفکر منطقی و معقول اثر می گذارد
تنبیه:
مهمترین نکته ای که باید یاد آور شد این است که تنبیه موجب تغییر رفتار نمی شود.
• تنبیه موثر شما فقط مدت زمان محدودی وقوع رفتار نامناسب را به تعویق میاندازد.
• شدت تنبیه نیست که انجام رفتار نامناسب را محدود می کند بلکه قطعیت آن است. یعنی دانش آموز مطمئن باشد که شما قطعا او را تنبیه می کنید.
• تنبیهات کلاسی در صورتی موثر خواهند بود که از ضعیف به شدید استفاده شوند. مثال
1. اخطار دادن به دانش آموز
2. تغییر دادن جای او
3. نگه داشتن او پس از پایان کلاس به مدت 5 دقیقه
4. اطلاع دادن به والدین
5. اخراج از کلاس
6. و دست آخر اینکه:«موقع تنبیه باید همیشه طوری عمل کنیدکه دانش آموز متوجه شود این کار شما در واقع انتخابی است که خود او کرده و نتیجه منطقی عمل خودش بوده است.))
پاداش:
مهمترین نکته ای که باید یادآور شد این است که پاداش موجب تغییر رفتار می شود.
• موثرترین شکل پاداش استفاده از بازخوردهای عاطفی مثبت است مثل لبخند زدن ، تشکر کردن ، آرزوی موفقیت کردن
• وقتی جایزه می دهید هرگز نباید آن را پس بگیرید اگر پس از دریافت جایزه رفتار نادرستی از دانش آموز سر زد باید از تنبیه مناسب آن رفتار استفاده کنید.
• پاداش باید عادلانه باشد.
جای دانش آموزان در کلاس:
• همیشه برنامه مشخصی برای تعیین کردن جای دانش آموزان در کلاس داشته باشید.
• وقتی دانش آموزان قبول کنند که طبق برنامه شما سر کلاس بنشینند درواقع پذیرفته اند که دستور کار کلاس را شما تعیین می کنید.
• دانش آموزان مشکل ساز را در همه کلاس پخش نکنید .
• اگر بخواهید دانش آموزان را به صورت گروهی دور هم بنشانید باید برای انها حد و مرز تعیین کنید و اجازه ندهید پا را فراتر از سطح معینی از رفتار اجتماعی بگذارند.
• هر چند وقت یک بار برنامه نشستن آنها را تغییر دهید.
• دقت کنید دانش آموزانی که قدرت تمرکز کمتری دارند نزدیک شما بنشینند و از جاهایی که موجب حواس پرتی آنها می شود مثل پنجره ها دور باشند.
جای معلم در کلاس:
جای شما در کلاس می تواند تاثیر زیادی در کارآیی شما داشته باشد.
• هنگام تدریس تمام مدت جلو کلاس نباشید. اگر مدام جلو کلاس بایستید سایر نقاط کلاس به منطقه تحت کنترل دانش آموزان تبدیل می شود
.
• در تمام کلاس حرکت کنید تا نظارت خود را بر تمام قسمتهای کلاس اعمال کنید.
• وقتی در جلو کلاس قرار می گیرید در یکی از گوشه های کلاس بایستید.
• وقتی می خواهید رفتار دانش آموزی را اصلاح کنید برای صحبت ابتدا به او نزدیک شوید هرگز سعی نکنید از دور این کار را بکنید.
• و دست آخر اینکه: «هرگز به حریم فردی دانش آموزان تجاوز نکنید اگر بیش از حد به آنها نزدیک شوید احتمال اینکه گفتگویی آرام در باره یک نکته انضباطی به برخوردی خشن و شدید تبدیل شود به طور چشمگیری افزایش پیدا می کند».
شروع و پایان خوبی داشته باشید:

نحوه شروع و تمام کردن درس بخش مهمی از مدیریت موثر رفتار را تشکیل می دهد زیرا با این کار جو و فضای درس همان روز و روز بعد رااز قبل مشحص می کنید.
• وقتی وارد کلاس می شوید با لبخند به دانش آموزان سلام کنید فعالیتهای آن روز کلاستان را از قبل لیست کنید تا در زمانهای مناسب دانش آموزان بتوانند آن را انجام دهند. با این کار یک فضای مثبت اجتماعی و کاری ایجاد می کنید.
• در آخر درس چنانچه کلاس مطلوبی داشته اید به دانش آموزان بگویید از هم صحبتی و درس دادن به آنها لذت برده اید به فعالیتهای موفقیت آمیز آن روز تاکید کنید و به مواردی که پیشرفت خوبی نداشته اند نپردازید
• و دست آخر اینکه:«وقتی دانش آموزان از کلاس بیرون می روند به هر کدام جمله مثبتی بگویید حتی یک لبخند ، و خدا حافظ هم بی تاثیر نیست».
فضایی از رفتار خوب و پسندیده ایجاد کنید:
• رفتار مودبانه هزینه ای ندارد اما مانند چسب اجتماعی خوبی است که روز به روز افراد بیشتری را به هم پیوند می دهد .
• با رفتار خودتان همان رفتار اجتماعی مناسبی را که از دانش آموزان توقع دارید به نمایش بگذارید .
• با ملایمت رفتار دانش آموزانی که ادب را فراموش می کنند تصحیح کنید .
• و دست آخر اینکه : «اگر مجبورید صحبتتان را با دانش آموزی قطع کنید تا رفتار نامناسب دانش آموز دیگری را تصحیح کنید حتما از او عذر خواهی کنید».
سرمایه گذاری کنید تا سود ببرید:
یکی از اصول اولیه روابط انسانی می گوید :همان چیزی را که می خواهید بگیرید بهتر است اول آن را بدهید.
• اگر به آنها احترام بگذارید به احتمال زیاد به شما احترام خواهند گذاشت.
• اگر تصمیم بگیرید با رفتاری آرام و منطقی نسبت به رفتار آنها عکس العمل نشان بدهید احتمال اینکه با آانها رو در رو بشوید ضعیف است.
• اگر بپذیریم که دانش آموزان انسان هستند ونه (ماشینهای یادگیری) احتمال اینکه روابط کاری بهتری با آنها برقرار کنید بیشتر می شود.
• اگر رویکردی قاطع و در عین حال عادلانه در مورد انضباط داشته باشید احتمال اینکه دانش آموزان مطابق انتظارات شما رفتار کنند بسیار بیشتر می شود.
• و دست آخر اینکه : اگر وقتی حضور و غیاب میکنید با لبخند و یک صبح بخیر دوستانه ورود دانش آموزان را به کلاس خوش آمد بگویید احتمال اینکه به جای غرغر های معمول پاسخ دوستانه ای بشنوید بسیار بیشتر می شود.
اصول مدیریت رفتار با دانش آموز
1. برای بروز رفتارهای خوب برنامه ریزی کنید
برنامه ریزی برای ایجاد زمینه هایی که دانش آموزان بتوانند رفتارهای خوب از خود نشان بدهند دو عامل مهم پیشگیری و کاهش رفتار نامناسب را در حالت تعادل نگه می دارد.

به جای اینکه روی اشتباه دانش آموز تمرکز کنید اورا به سوی انتخاب رفتار مطلوب هدایت کنید.

2. رفتار و رفتار کننده را از هم جدا کنید
هنگام روبرو شدن با رفتار نامناسب همیشه باید این نکته را برای دانش آموز روشن کنید که انتقاد شما متوجه خود رفتار است و نه کسی که رفتار از او سر زده است.به یاد داشته باشیم اشتباهی که دانش آموز می کند با شخصیت او یکی نیست و اگر به او بر چسب
دانش آموز بد بزنیم اغلب باعث میشود که او از خودش تصویر ذهنی ضعیفی بسازد
3. از زبان انتخاب استفاده کنید .
بر اساس اصولی عادلانه به دانش آموزان اجازه بدهید از بین رفتارهایشان انتخاب کنند.به آنها کمک کنید تا انتخاب مناسبی داشته باشند
بگذارید آنها نتیجه رفتاری را که انتخاب کرده اند ببینند(پاداش ویا تنبیه )
.استفاده از جمله هایی که به دانش آموزان کمک کند تا بین رفتارهایشان انتخاب کنند ممکن است در ابتدا به نظرتان عجیب و نامناسب برسد اما باید مدام آنها را به کار ببرید تا در اثر تکرار این عبارت ها جزیی از گفتارتان شود و به طور طبیعی آنها را به کار ببرید.
به تفاوت چشمگیر بین این دو جمله توجه کنید:
رضا اگه بخوای همین طور حرف بزنی باید بری تنها گوشه کلاس بشینی.
رضا اگه تصمیم بگیری وقتی که من درس می دهم همین طور حرف بزنی یعنی تصمیم گرفته ای بروی تنها گوشه کلاس بشینی حالا از تو می خواهم درست تصمیم بگیری. متشکرم.

معنی جمله اول این است :اگه کاری را که من می گویم نکنی مجبورت می کنم .این جمله یک تهدید مستقیم است. اما معنی جمله دوم این است که
خودت مسئول اعمالت هستی و از تو می خواهم رفتار درست را انتخاب کنی
4. فضایی سرشار از اعتماد و حمایت ایجاد کنید.
اعتماد پایه واساس کلیه روابطی است که در آن حمایت متقابل وجود دارد.

برای رسیدن به این هدف از شیوه های بسیاری می توانید استفاده کنید مثلا:
• در موردمیزان صمیمیت با آنها حد و مرز های روشنی را مشخص کنید و همیشه به آنها پایبند باشید.
• در نحوه بر خورد و میزان انتظارات خود از دانش آموزان ثبات قدم داشته باشید.
• به تعهدات خودتان نسبت به آنها عمل کنید از تک تک آنها در کلاس حمایت کنید در یادگیری به آنها کمک کنیدو.....
• به تک تک آنها توجه کنید.
5 . الگوی همان رفتاری باشید که از دانش آموز انتظار دارید
دانش آموزان در حال کسب آن مجموعه از مهارت های اجتماعی هستند که به کمک آنها بتوانند انتخابهای رفتاری درستی داشته باشند به همین خاطر نیاز دارند که از رفتار شما الگو بگیرند. نیازی نیست که شما یک الگوی عالی رفتاری باشید و هیچ اشتباهی نکنید. .یک انسان معمولی که خطا می کند و به خاطر آنها عذر خواهی می کند الگوی بسیار خوبی است.
6 .مسائل مهم را پی گیری کنید
مشخص کردن مسائل مهم باعث می شود تا از تیز بینی بیمارگونه دور باشید ونخواهید اشتباهات دانش آموزان را زیر ذره بین بگذارید وبا آنها برخورد کنید زیرا در این صورت به سرعت خسته می شوید و فضایی بسیار پر تنش را در کلاس درس حاکم می کنید
7. دوباره ارتباط برقرار کنید و رابطه را تصحیح کنید
فقط در صورتی می توانید روی رفتار دانش آموزان تاثیر مثبت بگذارید که با آنها ارتباط داشته باشید. وقتی به دلیل انتخاب نامناسب رفتار دانش آموز ضروری است او را تنبیه کنید نوعی احساس تنفر از شما در او به وجود می آید و رابطه شما را دچار تنش میکند. باید مراقب باشید تا در اولین فرصت ممکن بعد از تصحیح رفتار دانش آموز دوباره با او رابطه مثبت بر قرار کنید .
به یاد داشته باشید که : «با این کار مستقیما رفتار خوب را به دانش آموز نشان میدهید».
برنامه انضباطی ده مرحله ای
مرحله اول:وقتی دانش آموزان کار خوبی می کنند آنها را تشویق کنید.
مرحله دوم :از الگو سازی مثبت استفاده کنید.
مرحله سوم :از روش نزدیک شدن به دانش اموز استفاده کنید مثلا:متوجه می شوید یکی از دانش آموزان به کلاس بی توجه است بنابراین در کلاس قدم می زنید و به تدریج به او نزدیک می شوید و در حالی که به سراغ او می روید از دانش آموزانی
مشغول کار کلاسی هستند تعریف میکنید . این کار شما باعث میشود آن دانش آموز به کار کلاسی برگردد.به محض اینکه این کار را کرد به او توجه کرده و از او تعریف کنید.
مرحله چهارم : برای تصحیح رفتار دانش آموزان از آنها سوال کنید.
مرحله پنجم : توصیه های خود را به صورت خصوصی بگویید.
مرحله ششم : اول گفته دانش آموز را تایید کنید بعد اورا به مسیر درست هدایت کنید .
مرحله هفتم : به روشنی قوانین کلاس را به دانش آموزان یاد آوری کنید. در یادآوری این قوانین از عبارت قوانین ما استفاده کنید.
مرحله هشتم : انتخاب روشنی پیش پای دانش آموز بگذارید.
مرحله نهم : طبق توافق نسبت به رفتار نا شایست دانش آموز واکنش نشان بدهید .
مرحله دهم : از شیوه های اخراج از کلاس استفاده کنید.

ملاحظات مربوط به اخراج دانش آموز از کلاس
• مسلما اخراج از کلاس جدی ترین عملی است که بر اساس شرایط کلاس انجام می دهید باید این کار را با احتیاط انجام داد در غیر این صورت تاثیر چندانی نخواهد داشت. تنها موقعیتی که از شیوه های دیگر استفاده نمی شود و مستقیما شیوه اخراج اجرا می شود وقتی است که رفتار یک دانش آموز سلامت همکلاسی هایش را به خطر می اندازد در چنین موردی استفاده از این روش هرگز نشانه ضعف شما نیست بلکه جزئی از برنامه انضباطی شما می باشد.و باید همیشه نکاتی را در این مورد در نظر گرفت.بهترین کار این است که از طریق بحث و گفتگو با تمام معلمان و مسئولین مدرسه به پرسشهای زیر پاسخ داد و روشهای مورد توافق را به کار گرفت.
• چه نوع رفتارهایی اخراج دانش آموز را از کلاس ضروری می کند .آنها را لیست کنید؟
• به هنگام اخراج از چه نوع جمله های باید استفاده کرد؟
• چطور باید دانش آموز را از کلاس بیرون کرد؟
• و دست آخر اینکه : «اگر دانش آموز از کلاس بیرون نرفت چه باید کرد و از چه کسی میتوان کمک گرفت»؟
• دانش آموز پس از اخراج باید کجا برود؟
• نقش کسی که او را پس از اخراج تحویل می گیرد چیست؟
• چه نکاتی باید در پرونده دانش آموز درج شود؟
• به چه کسی باید اخراج دانش آموز را اطلاع داد؟
• و دست آخر اینکه :« اگر مجبور شوید دانش آموزی را مرتب از کلاس بیرون کنید چه باید کرد»؟
اخراج از کلاس اولین پیامد بد رفتاری دانش آموز است. بنابر این نقش معلم پس از اخراج دانش آموز به عنوان کسی که مجری این کار بوده است بسیار حیاتی است.پس از اخراج باید در اولین فرصت با دانش آموز حرف بزنید و
• در مورد اینکه اگر این رفتار بار دیگر تکرار شد چه تصمیم بهتری می شود گرفت با هم صحبت کنید.
• به او نشان بدهید که از او هیچ دلخوری ندارید و جلسه بعد همه چیز مثل روز اول خواهد بود.
• برای جبران کلاسی که از دست داده بر نامه ریزی کنید
.
• هر رفتار بهتری که او می تواند در چنین مواقعی داشته باشد به او یاد بدهید .
• ارتباط عادی را با او از سر بگیرید و اگر دلخوری یا ناراحتی پیش آمده آن را رفع کنید .
این نکته نیز بسیار مهم است که اخراج دانش آموز را به والدین او ناظم و مدیر مدرسه هم اطلاع دهید .
مجهز کردن جعبه ابزارمدیریت رفتار دانش آموزان مانند جعبه ابزار است به این معنا که همیشه به یاد داشته باشید برای اداره کلاس در هر موردی همیشه یک راه حل یا یک شیوه ثابت وجود ندارد.این جمله را با خودتان تکرار کنید :وقتی یک روش جواب نمی دهد آن را کنار بگذار و از روش دیگری استفاده کن مثل استفاده از جعبه ابزار.معلمان کارآمد قبل از دست بردن در جعبه ابزارشان ابتدا ویژگی ها و شرایط کلاس را می سنجند و بر اساس آن مناسبترین مهارت یا شیوه عمل را انتخاب می کنند .
که به نمونه هایی از آن اشاره می شود:
• به هنگام توصیه به دانش آموزان به جای (لطفا) در اول جمله از واژه (ممنونم )در پایان جمله استفاده کنید.مثال:
رضا (مکث )خودکارت را روی میز بذار وبه من نگاه کن .ممنونم..
وقتی در آخر جمله از واژه (متشکرم ) استفاده می کنید در واقع می گویید ( آنقدر مطمئنم در خواستم را انجام می دهی که از قبل ،از تو تشکر می کنم.)
• پس از اینکه دستور شفاهی قاطع خود را که با (ممنونم ) تمام شده صادر کردید لازم است دیگر گفتگوی انضباطی را ادامه ندهید و در عوض کارهای زیر را انجام دهید : دیگر به دانش آموز نگاه نکنید ، از او دور شوید وبه سایر دانش آموزان بپر دازید، به سراغ دانش آموزانی بروید که کارشان را خوب انجام می دهند و وقت تان را صرف آنها کنید.
• این روش شما که جزء ابزارهای جعبه ابزار مدیریت شماست به معنی نادیده گرفتن رفتار نامناسب نیست بلکه به این معنی است که تصمیم می گیرید:
1
- کدام رفتارهای دانش آاموزان را می شود نادیده گرفت و برای چه مدت ؟
2- در چه مواقعی باید آنها را نادیده گرفت؟ (اغلب وقتی همه کلاس متوجه این موضوع می شوند مناسب است.)

• گاهی اوقات وقتی مدام از دانش آموزان بدرفتاری می بینیم وسوسه می شویم عصبانیت و سر خوردگی خود را با سخنرانی کردن خالی کنیم اما باید جلوی این نوع وسوسه ها را بگیریم و خیلی مختصر و مفید حرفمان را بزنیم زیرا دستورهای کوتاه وصریح باعث می شود که دانش آموزان روی موضوع اصلی تمرکز کنند و مشکل را به راحتی تشخیص دهند و بتوانند مشکل را حل کنند.
• با بد رفتاری دانش آموزان مانند اشتباهی که به راحتی قابل اصلاح است برخورد کنید .راه موثر و مسالمت آمیزی که برای این کار وجود دارد این است که به آنها توضیحی کوتاه در باره مشکل بدهید بدون اینکه کسی را مقصر بدانید و سر زنش کنید.
• در صحبت با دانش آموزان به جای فعلهای منفی از فعل های مثبت استفاده کنید.همیشه به جای اینکه به دانش آموز بگویید چه کاری را نکند به او بگویید چه کاری را بکند. (مثال ) احتمال موثر بودن جمله ( رضا از تو می خواهم بگیری بشینی. متشکرم. )به مراتب بیشتر از جمله ( رضا لطفا توی کلاس راه نرو..)
• از دادن اخطارهای مکرر خودداری کنید زیرا با این کار دانش آموزان را تشویق می کنید که پا را از حد خود فراتر بگذارند. مسلما این نوع اخطارها کار ساز نیست: (رضا ! این سومین اخطار نهاییه که دارم به تو می دهم! )
• اگر خطر اینکه دانش آموز با رفتار نامناسبش به خودش یا دیگران صدمه ای وارد کند وجود ندارد اصراری به دنبال کردن فوری توصیه تان نداشته باشید. اگر به دانش آموز فرصت کوتاهی برای این کار بدهید احتمال اینکه بین شما واو بر خوردی پیش بیاید را کاهش می دهید و در عین حال به او اجازه می دهید که در حضور هم کلاسیهایش وجهه خود را حفظ کند.
• وقتی دانش آموزی می گوید :مگه زوره ! یا ( نمی تونی به من زور بگی ! ) بسیاری از معلمان احساس ناتوانی می کنند و تسلیم ندای درونشان می شوند که می گوید : من نمی تونم؟ حالا نشونت می دهم . مسلما پاسخ دادن به این ندای درونی هیچ سودی ندارد و فقط باعث درگیری و برخورد بین معلم و دانش آموز لجوج می شود .واقعیت این است که شما نمی توانید دانش آموزان را وادار به انجام کاری کنید. اما از این واقعیت می توانیم به نفع خودمان استفاده کنیم . به این ترتیب که :«ابتدا گفته آنها را تایید کنیم و بعد بگوییم که انتظار داریم رفتار درستی را که ما توصیه می کنیم انتخاب کنند».
• بعضی دانش آموزان خیلی زود می فهمند که می توان با رفتارهای نامناسب توجه کامل شما را به خودشان جلب کنند. برخی دیگر اگر پس از صحبت در باره رفتار نامناسبشان همچنان آنها را زیر ذره بین بگذارید احساس می کنند مورد تهدید قرار گرفته اند. در هر صورت موثر ترین شیوه این است که توجه تان را هر چه سریع تر از رفتار نامطلوب دانش آموز به چیز دیگری معطوف کنید.
• برای اینکه دانش آموز بتواند رفتارش را متوقف کند و در باره رفتار دیگری فکر و سپس عمل کند به زمان نیاز دارد . اگر برای انجام این فرایند به او فرصت لازم را بدهید احتمال اینکه به توصیه تان عمل کند و رفتار مطلوب را انتخاب کند افزایش
می دهید.
• یکی از عوامل موثر در مدیریت رفتار استفاده از سوالاتی است که بتواند توجه دانش آموز را جلب کند. این پرسشها باعث
می شود که دانش آموز بدون آنکه احساس گناه کند مسئو لیت رفتارش را به عهده بگیرد. به ندرت پیش می آید که دانش آموز به (( چرا ))های شما جواب های با ارزشی بدهند. بهتر است توجه دانش آموزان را با ((چه))پرسیدن به درس برگردانید. مثال: معلم : رضا !می بینم از سر جات بلند شدی . داری چه کار می کنی؟ رضا : هیچی. معلم : الان باید چه کار کنی ؟ رضا: نمی دونم . معلم : باید تمرین شماره دو کتاب را حل کنی تصمیم بگیر ، این تمرین را حل کنی . ممنونم
.
خلاصه مطلب
 داشتن رفتار مناسب را مهمترین وظیفه خود بدانید و آن را در راس امور قرار دهید .
 برای دانش آموزان فعالیتهای روز مره روشن تعیین کنید و از این عمل برای مدیریت بهتر کلاس درس استفاده  کنید.
 به دانش آموزان به طور فعال مسئو لیت هایشان را آموزش دهید.
 حتی وقتی رفتار دانش آموزی مناسب نیست رفتارتان طوری باشد که حقوق اساسی خودتان و او را حفظ کنید.
 به دانش آموز مرتبا باز خورد رفتار مناسبش را بدهید. برای این کار رفتار او را با استفاده از واژه های مثبت توصیف کنید.
 به دانش آموزان یاد بدهید که به دستورها و توصیه هایتان توجه کنند.
 آگاهانه از حرکات و اشاره هایی استفاده کنید که اقتدار و اعتماد به نفس شما را نشان می دهد.
 از روشهای مسالمت آمیز استفاده کنید.
 انتخاب های رفتاری روشنی در اختیار آنها قرار دهید تا برای تسلط روی رفتارشان تشویق شوند.
 از تمر کز بیش از حد روی رفتارهای نامناسبی که از دانش آموزان سر می زند خود داری کنید.
 از عزت نفس دانش آموزان حمایت و محافظت کنید.
 رفتار نامناسب را از رفتار کننده جدا کنید .
 به دانش آموزان فرصت بدهید تا بر رفتارشان مسلط شوند و بتوانند به توصیه های شما پاسخ مناسب بدهند.
 با قاطعیت موضوعات مهم را پیگیری کنید ولی نه با بی رحمی .
 مدام روابط کاری تان را با دانش آموزان هر چه بیشتر مستحکم کنید.
موقع عصبانیت قضاوت نکنید . قبل از آرام کردن دیگران خودتان را آرام کنید.


 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  سه شنبه شانزدهم خرداد 1391ساعت 18:37  توسط admin  | 

ارتباط برنامه ریزی آموزشی و درسی با تکنولوژی آموزشی

اشاره

کتاب‌درباره ی ارتباط تکنولوژی آموزشی و برنامه ریزی درسی دیدگاه های متفاوتی وجود دارند.

از دیدگاه سنتی، بین تکنولوژی آموزشی و برنامه ریزی درسی هیچ گونه ارتباطی وجود ندارد. اولین بار تابا، با ترسیم پیوستاری نشان داد که چگونه طراحی برنامه ی درسی و تکنولوژی آموزشی از هم متفاوت اند، ولی در عین حال هم سو و هم جهت و در طول یکدیگر دریک پیوستار قرار دارند. در یک طرف این پیوستار در مورد متغیرها تصمیم گیری های کلی و کلان به عمل می آید و در طرف دیگر آن، این متغیرها باید توسط معلم با به کارگیری تکنولوژی آموزشی، در جریان آموزش به شکل عملیاتی در آیند.

در دیدگاه جدید تر، برنامه ریزی درسی و تکنولوژی آموزشی با یکدیگر هم پوشی کاملی دارند و تمیز و تفکیک بین این دو نظام مشکل است.

در این مقاله ضمن تشریح ارتباط میان تکنولوژی آموزشی و برنامه ریزی های آموزشی و درسی، شباهت و تفاوت های آن ها مورد بحث قرار می گیرد.

 

تکنولوژی آموزشی را می توان فعالیتی نظام مند برای بهره گیری از یافته های علوم و فنون در جهت کارآمدتر ساختن فرایند یاددهی – یادگیری دانست که سه جنبه دارد: سخت افزاری، نرم افزاری، و حل مسئله.

 

از جمله ویژگی های تکنولوژی آموزشی می توان به موارد زیر اشاره کرد.

1. تعیین هدف های آموزشی هر واحد درسی

2. فراهم ساختن مواد و محتوای درسی بر اساس اصول یادگیری

3. انتخاب و کاربرد ابزارها و وسایل مناسب برای ارائه ی مطالب درسی

4. به کار بردن روش های مناسب ارزشیابی به منظور آگاهی از میزان اثربخشی  برنامه های درسی، مواد و وسایل آموزشی.

 

تکنولوژی آموزشی فرایندی است نظام مند به این معنا که اجزایی را از روی تفکر منطقی آن چنان در کنار هم قرار می دهد که آن اجزا در اثر ارتباط و تأثیر متقابل، یک سیستم را تشکیل می دهند و درجهت تحقق هدف های مشخص کارایی می یابند. تکنولوژی آموزشی از مجموعه اطلاعات نظری، تجربی، و علمی علوم متفاوت بهره می گیرد. امروزه ثابت شده است، آموزش موفق آموزشی است که مبتنی بر خط زنجیره ای زیر باشد.

طراحی – اجرا – ارزشیابی

با استفاده از این خط زنجیره، دیگر تفاوتی میان آن چه که باید تدریس شود و آن چه که تدریس می شود، مشاهده نخواهد شد. از سوی دیگر، چیزی مورد ارزیابی قرار می گیرد که با طراحی و پیش بینی قبلی مورد استفاد قرار گرفته است. تکنولوژیست آموزشی باید برای آموزش طراحی کند، بر اساس طرح تهیه شده آموزش را به مرحله ی اجرا در آورد، با اجرای ارزشیابی به بررسی میزان پیشرفت تحصیلی فراگیرندگان بپردازد، از میزان تحقق اهداف مورد انتظار آگاهی یابد، و سرانجام از نتایج به دست آمده برای بهبود فعالیت ها استفاده کند.

مطالعه

برنامه ریزی درسی

برنامه ریزی درسی به بیانی ساده، شامل تعیین چارچوب برنامه ی آموزش محتوای برنامه ی درسی است.

برنامه ریزی درسی را پیش بینی و تهیه ی مجموعه فرصت های یادگیری در جهت نیل به اهداف آموزشی نیز تعریف کرده اند. طی فرایند برنامه ریزی درسی درصدد آنیم که بهره گیری از روش های مبتنی بر نتایج پژوهش و بررسی، زمینه های تحقق اهداف از پیش تعیین شده ی آموزشی را فراهم کنیم.

 

مراحل برنامه ریزی درسی عبارتند از:

1- تعیین هدف های کلی و عینی

2- طرح ریزی و تعیین چارچوب برنامه های درسی یا حیطه های برنامه ها

3- اجرای برنامه های درسی در محیط های واقعی آموزشی

4- ارزشیابی از برنامه و نتایج آن ها.

 

ارتباط برنامه ریزی آموزشی و برنامه ریزی درسی

برنامه ریزی آموزشی که برنامه ریزی درسی را نیز شامل می شود، عبارت است از کاربرد روش تحلیلی در مورد هر یک از اجزای نظام آموزشی و برنامه ریزی برای آن ها به منظور استقرار یک نظام آموزشی کارامد. در برنامه ریزی آموزشی، برنامه های کلان در سطح ملی، منطقه ای، قاره ای و جهانی، به وسیله ی سازمان های آموزشی تهیه می شوند. این برنامه ها صرفاً جنبه های کمی و اجرایی دارند و مبنای کار برنامه ریزان درسی قرار می گیرند.

پس از تهیه ی برنامه های کلان و اساسی به وسیله ی برنامه ریزان آموزشی، نوبت به برنامه ریزان درسی می رسد تا برنامه های کیفی و محتوایی هر یک از تخصص های مورد نیاز را تهیه، ارائه و اجرا کنند.

حاصل فعالیت برنامه ریزان درسی، تهیه و تولید برنامه های درسی است که در نظام های متمرکز، به صورتی یکسان برای تمامی استان ها، مناطق و نواحی آموزشی تهیه می شوند و برای اجرا در اختیار مسئولان اجرایی قرار می گیرند.

 

ارتباط تکنولوژی آموزشی و برنامه ریزی درسی

طریقه‌ی کتاب خواندنپیشرفت های روز افزونی که امروزه در عرصه های متفاوت علمی، فنی، آموزشی و ... صورت گرفته اند، برنامه ریزان آموزشی و درسی، کارشناسان و صاحب نظران مسائل آموزشی را واداشته است تا ساختار، اهداف، برنامه ها، محتوا و روش های نظام آموزشی خود را به روز کنند و خود را با این پیشرفت ها هماهنگ و هم سو سازند. یکی از مهم ترین راهبردهایی که به برنامه ریزان آموزشی و درسی کمک های محسوس و شایان توجهی می کند، استفاده از تکنولوژی آموزشی در برخورد با مسائل کمی و کیفی آموزش و پرورش است.

تکنولوژی آموزشی در سطح کلان، تمام فعالیت های آموزشی اعم از برنامه ریزی های آموزشی و درسی، تحلیل محتوا، تولید مواد آموزشی، رسانه ها و ابزارها،  و مدیریت آموزشی را در بر می گیرد و در طراحی، اجرا، و اصلاح مجدد برنامه های درسی و تجارب آموزشی، نقش مهمی را ایفا می کند. به عبارت دیگر، تکنولوژی آموزشی، روشی اصولی و منطقی برای حل مشکلات آموزشی و برنامه ریزی درسی است که با نگرش نظام مند همراه است و به طراحی سیستم های آموزشی دراز مدت و جامع که کل نظام آموزشی جامعه را در بر می گیرد، مربوط می شود. این، همان ایفای نقش حل مسئله توسط تکنولوژی آموزشی است.

در مجموع، نقش عمده ی تکنولوژی آموزشی، کمک به بهبود کارایی کل فرایند تدریس و یادگیری است.

برنامه ریزی درسی عبارت است از پیش بینی و تهیه ی مجموعه فرصت های یادگیری برای جمعیتی مشخص به منظور نیل به آرمان ها و هدف های آموزشی و پرورشی که معمولاً در مدرسه انجام می گیرد. برنامه ریزی درسی بیشتر در پی آن است که چه چیزی با چه هدفی و با چه محتوایی به چه کسی آموزش داده شود. فرایند برنامه ریزی درسی نیز مانند تکنولوژی آموزشی شامل طراحی، اجرا و ارزشیابی است که به دست یابی به اهداف آموزشی می انجامد.

در برنامه ریزی درسی، ابتدا هدف های کلی مشخص می شوند و بر اساس این اهداف، خط مشی برنامه ی درسی تنظیم می گردد. مهم ترین مواردی که در برنامه ریزی درسی باید در نظر گرفته شوند، عبارت اند از: تدوین مطالب آموزشی، انتخاب مواد و وسائل، نحوه ی اجرای برنامه و سنجش تحصیلی. تکنولوژیست آموزشی زمینه های اجرای برنامه ی درسی را با مواد آموزشی مشخص و روش های مناسب یادگیری فراهم می کند. او هم چنین، مشخص می کند که شاگردان چه نوع مهارت ها و معلوماتی را بر مبنای برنامه ی درسی و محتوای آن احتیاج دارند و طرح لازم برای کسب مهارت ها و اخذ معلومات را تهیه می کند.

به این ترتیب، تکنولوژی آموزشی و برنامه ریزی درسی ارتباطی تنگاتنگ با یکدیگر دارند. زیرا هدف هردو، طراحی فرصت های مناسب برای یادگیری بهتر یادگیرنده و حداکثر بهره وری از این فرصت هاست. هر دو رشته شامل مراحل طراحی، اجرا و ارزش یابی هستند. برنامه ریزی درسی عامل تحقق اهداف برنامه های آموزشی و تکنولوژی آموزشی عامل تحقق هدف های برنامه ی درسی است.

بر این اساس، برنامه ریزی درس مجموعه فعالیت هایی تلقی می شود که میان عناصر اصلی برنامه های درسی (هدف، محتوا، روش و ارزشیابی) ارتباط برقرار می کند، اما زمینه ی ایجاد تغییر و تحول در نظام برنامه ی درسی از طریق تکنولوژی آموزشی به وجود می آید. در واقع، برنامه ریزی درسی و تکنولوژی آموزشی در کنار هم و با بهره مندی از یکدیگر می توانند فرایند آموزش را تسهیل کنند. بنابراین رابطه ی این دو رابطه ای طولی است و با یکدیگر هم پوشی دارند.

کتاب

رابطه ی تکنولوژی آموزشی با برنامه ریزی آموزشی

تکنولوژِی آموزشی، با استفاده از یافته های تمام علوم، به حل مسائل آموزشی می پردازد. هدف اصلی آن، ایجاد یادگیری مؤثرتر، پایدارتر و تغییر در کیفیت یادگیری و افزایش بازدهی آموزشی است. برنامه ریزی آموزشی در کنار گرایش های دیگر مجموعه ی علوم  تربیتی، ابزار های بهینه کردن یادگیری را فراهم می کند. ارتباط تکنولوژی آموزشی با برنامه ریزی آموزشی، ارتباطی طولی است. قبلاً مشخص شد که تکنولوژی آموزشی با برنامه ریزی درسی هم رابطه ی طولی و نوعی هم پوشی دارد.

موضوع برنامه ریزی آموزشی، تهیه و پیش بینی برنامه های کلان کمّی برای توسعه ی دوره های کلان، در سطح ملی یا منطقه ای، قاره ای، و جهانی به وسیله ی سازمان های آموزشی تهیه می شوند. این برنامه ها صرفاً جنبه ی کمی و اجرایی دارند و مبنای کار برنامه ریزان درسی قرار می گیرند. آن ها برنامه های کیفی و محتوایی هر یک از تخصص های مورد نیاز را تهیه و ارائه می کنند. تکنولوژی آموزشی در واقع آخرین حلقه ی این زنجیره ی رشته های وابسته به هم است که بر اساس تعریف آن، به طراحی، اجرا و ارزشیابی منابع و فرایندهای یادگیری می پردازد و برنامه های عمومی تهیه شده به وسیله ی برنامه ریزان درسی را، با توجه به شرایط و ویژگی های هر یک از محیط های یادگیری خاص، ترجمه می کند، آن را برای شاگردان خاص به اجرا در می آورد و با انجام ارزشیابی های مکرر، میزان دست یابی شاگردان به هدف های آموزشی را ارتقا می بخشد.

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  سه شنبه شانزدهم خرداد 1391ساعت 18:36  توسط admin  | 

مشکلات آموزش ریاضی

 

 

عوامل ضعف آموزش رياضي و مشكلات مربوط به آن:

 

الف) عوامل ضعف آموزش درس رياضي كه مربوط به محتواي كتاب‌هاي درسي ابتدايي مي‌باشد.

يكي از مهمترين اهداف آموزش رياضي در اين است كه بچه‌ها بتوانند در شرايط جديد و با توجه به آموخته‌هاي قبلي مسائل را حل كنند و اين امر وقتي ميسر مي‌شود كه با دانش‌آموزان كار شده باشد و موقعيت‌هاي جديدي را براي حل مسائل بوجود آوريم با توجه به اين مطالب و هدف مي‌بينيم محتواي درسي و كتاب‌هاي درسي چه محدوديت‌هايي  را براي معلمان براي رسيدن به اين هدف بوجود آورده است.

مطلبی که غیر قابل چشم پوشی است این است که کتب ریاضی در کشور ما متناسب با مخاطبان و اهداف آموزش ریاضی طراحی نشده اند و نیاز به اصلاحات اساسی ، منطقی و کارشناسانه دارند.

حجم بالای کتب، دانش آموزان را از درس ریاضی فراری داده است . کتب ریاضی بر مبنای سن یادگیرنده و نحوه تفکر دانش آموزان طراحی نشده است.

 سیستم آموزش در کشور ما به صورتی است که دانش آموز را وادار به حفظ کردن می کند و تفکر و خلاقیت را از او می گیرد. ما در دانشگاه ها مهندس و ریاضیدانانی تربیت می کنیم که تفکر را یاد نگرفته اند.

در کتب درسی تأکید بر حجم زیاد مطالب و سخت گیری محسوس است. تنوع در انواع مسئله های ریاضی زیاد است اما تنوع در روش های جدید آموزشی وجود ندارد.

انجمن ملی معلمان ریاضی ( NCTM ) هدف هایی را برای انجام اصلاحات و تغییر در آموزش ریاضی تعریف کرده است.

 طبق اهداف بیان شده، اصلاحات باید به گونه ای باشند تا  مخاطبان ریاضی 

  1. بیاموزند به دانش ریاضی ارج بنهند.
  2. نسبت به قابلیت های خود در انجام کار ریاضی مطمئن شوند.
  3. بتوانند مسائل ریاضی را حل کنند.
  4. تبادل نظر و گفتمان درباره ریاضیات را یاد بگیرند.

اگر بپذیریم که ریاضیات هدف نیست و حداقل بخشی از اهداف آن آماده کردن افراد برای دوره های بعد، استفاده کاربردی آن و پرورش فکر افراد است متوجه خواهیم شد که مولفان کتب درسی چندان به این اهداف  پایبند نیستند و بطور سلیقه ای به تالیف کتب ریاضی می پردازند.

اولین و بزرگترین معضلی که کتب و سرفصل های کنونی ایجاد کرده اند ایجاد حس تنفر نسبت به ریاضی در مقاطع مختلف می باشد.

 

 

1ـ محدوديت زمان:

 زمان تدريس رياضي در مدارس محدود است محتواي ريز مواد درس رياضي در براساس جدول زماني است اما حل مسئله و تشويق دانش‌آموزان به فكركردن و پيداكردن روش حل مسئله و انجام تمرينات لازم در اين رابطه نيازمند زمان است و هر مطلب درسي در كتاب هاي ما بايد در زمان 45 دقيقه تدريس شود كه اين زمان در نرم جهاني فقط براي فكركردن روي مسئله بايد به دانش‌آموز داده شود تا خود به راه حل مسئله برسد.

2ـ محدودكردن معلم در انتخاب محتوا و فعاليت مناسب

برنامه‌هاي كتاب‌هاي درس رياضي طوري طراحي شده كه هرگونه انتخابي را از معلمان ما سلب كرده كه همين امر باعث شده كه معلمان فقط فكر خود را روي مطالب درسي متمركز كنند در صورتي كه با تجديدنظر در محتوا و آزاد‌گذاشتن معلم در انتخاب آن معلم مي‌تواند بين فعاليت‌هايي كه دانش‌آموزان را به فكركردن سوق مي‌دهد و فعاليت‌هاي كه فقط مشغول كننده هستند تفاوت بگذارد و فعاليت‌هايي را كه تسهيل‌كننده يادگيري در بچه‌ها مي‌شود را انتخاب كند به عنوان مثال محتوایي به معلم كلاس اول ارائه شود كه معلم آزادانه كودكان را در يادگيري شناخت اعداد و خواندن و نوشتن آن تا عدد 99 يادگيري مفهوم جمع و تفريق و حل مسائل مربوط به آن كمك كند

3ـ عدم هماهنگي در ارائه مطالب محتواي درس:

براي بيان بهتر اين موضوع به كتاب رياضي پايه چهارم اشاره مي‌كنيم در كتاب رياضي پايه چهارم دانش‌آموز در اوج يادگيري و انجام تمرينات تقسيم هستند و كم‌كم به مرحله حل مسائل مختلف تقسيم نزديك مي‌شود كه با زدن يك ورق ديگر يك دفعه وارد هندسه و زاويه مي‌شوند و كودك از مطلب تقسيم‌ كنده شده و به مبحث زاويه مي‌پردازد. البته اين مشكل ما را بيشتر در رياضي پايه چهارم مي‌بينيم كه با توجه به بازديد از كلاس حدود 20 نفر از معلم پايه چهارم همه متفق‌القول بيان كردند كه مشكل اساسي درس رياضي در اين پايه همين عدم توجه به دسته‌بندي مطالب درسي مي‌باشد كه پس ارائه يك مطلب و گاهاً در اوج آموزش از مطلب كنده شده و پس از چند صفحه ديگر دوباره به همان بحث مي‌رسند كه دوباره معلم بايد آموخته‌هاي قبلي را براي بچه‌ها مرور بكند كه اين از نظر محدوديت زمان نيز براي معلمان مشكلاتي را فراهم مي‌كند.

4ـ در خصوص عوامل ضعف‌آموزشي درس رياضي كه محتواي كتاب‌ها موجبات آن را فراهم مي‌كنند، مي‌توان گفت توجه به معرفي مشاهير رياضي كشور، توجه كم به بازي‌هاي فكري كه كودكان را بيشتر به درس رياضي جذب كند، به نيازهاي اصلي آموزش گيرنده درس توجه كمي شده است. در اين خصوص بايد بگويم كه فرد بايد نبود چيزي را احساس كند تا نياز به فكركردن و سپس تلاش در جهت كشف ان را در فرد به وجود آورد، عدم انعطاف‌پذيري برنامه‌ها محتواي درسي در مقابل پيشرفت‌هاي جهاني علم رياضي را مي‌توان از ديگر عواملي دانست آموزش اين درس را دچار چالش كرده.

ب) عوامل ضعف آموزش رياضي مربوط به خود دانش‌آموز

دومين عامل از عوامل ضعف آموزش رياضي در نظر معلمان از اهميت ويژه اي برخوردار است.علت ضعف در خود دانش‌آموزان است.گاهاً ما دانش‌آموزاني در مدرسه داريم كه در دروس ديگر نمره قابل قبول مي‌گيرند و در يادگيري مطالب درسي مثل فارسي، تاريخ و ... موفق هستند اما در درس رياضي مشكل دارند. طبق تعريفي كه ديسمور از اختلال رياضي و حساب‌كردن كرده است، اختلال در يادگيري رياضي نارسايي شديدي است كه در بوجودآمدن مهارت‌هاي حساب‌كردن و رياضيات بوجود مي‌آيد و با عقب‌ماندگي عاطفي يا عقب‌ماندگي ذهني و يا شرايط نامساعد مدرسه قابل تبيين است.

به طور كلي نارسايي در يادگيري رياضي را به دو قسمت تقسيم مي‌كنند:

1ـ برطبق تحقيقات موجود، نارسايي در حساب‌كردن و در رياضيات گاهي به نوعي نارسايي ديگر در ارتباط است مثل دريافت شنيداري، ديداري، گفتاري و ...

2ـ نارسايي در تفكر كمي: نارسايي در حساب‌كردن و رياضيات ممكن است به خاطر اشكال در تفكر كمي براي بعضي از دانش‌آموزان بوجود آيد به بياني اين كودكان قادر نيستند اصول رياضيات را درك كنند معمولاً در چنين مواردي كودكان مي‌توانند بخوانند و بنويسند ولي در انجام اعمال رياضي اشكالاتي دارند چنين مشكلاتي ممكن است در مورد درك روابط فضاي، يادگيري مفاهيمي چون بالا و پايين و چپ و راست، روابط مقادير اندازه‌ها و اشكالات و غيره باشد.

گاهاً دانش‌آموزان شكست‌ها و موفقيت‌هاي خود را به چيزهايي نسبت مي‌دهند كه آنها بااين طرز فكر از موفقيت‌هاي خود در درس رياضي به شانش يا چيز ديگر نسبت مي‌دهند كه به اين موضوع درماندگي آموخته شده مي‌گويند كه امروزه متأسفانه درماندگي آموخته شده، در درس رياضي در بين دانش‌آموزان بيشتر مشاهده مي‌گردد. مشكلات رواني از اين قبيل باعث بوجودآمدن مشكلاتي در يادگيري درس رياضي شده كه گريبانگير دانش‌آموزان زيادي شده و همين امر ضرورت مشاوران مجرب را در مدارس ابتدايي مي‌طلبد، يكي ديگر از بيمارهاي شايع در بين دانش‌آموزان ترس از اعداد است كه مثل ديگر ترس‌هاي طبيعي نيست و در شرايط معيني بروز مي‌كند با اين همه دانش‌آموزاني كه دچار چنين ترسي شده باشند به قول پياژه: دستخوش نوعي «بي‌استعدادنمايي» مي‌شود كه خود به خود درك روابط را دشوار ساخته، مانع يادگيري مي‌شود بنابراين به‌جاست اگر مبارزه عليه «ترس از اعداد» را كه اكثريت دانش‌آموزان را يك‌باره از اشتغال به مباحث رياضي روي گردان مي‌كند، از اهم وظايف مدرسه بدانيم.

 

**** برخی دیگر از علل ضعف دانش آموزان در درس ریاضی به این شرح است:

1)     آشنا نبودن برخی از معلمان به فنون و نحوه تدریس درس ریاضی ( روش تدریس ریاضی)

2)     آموزش ندیدن برخی از معلمان در این زمینه ( معلمانی که بدون گذراندن درس دانشگاهی و روشهای تدریس و نحوه بررسی کتب درسی استخدام شده اند طبیعی است که در تدریس این درس به مشکل اساسی برخورد نموده باشند).

3)     تخصصی نبودن تدریس درس ریاضی در دوره ابتدایی (دبیر ریاضی).

4)     بی توجهی معلمان به طرح درس ( شیوه جدید ) – فقدان ارزیابی کار معلمان در این زمینه.

5)     تمرین نکردن ، بی توجهی به دفتر تمرین درس ریاضی.

6)     تنوع نداشتن تدریس درس ریاضی ، استفاده از روشهای قدیمی و سنتی و حل در تخته سیاه و استفاده نکردن معلمان از روشها و شیوه های نوین تدریس درس ریاضی (به کارگیری مواد آموزشی و ... . )

7)     آشنا نکردن دانش آموزان با اهمیت درس ریاضی و ناشناخته ماندن قلمرو و اهداف درس ریاضی در این سطح.

8)     ناآشنایی برخی از معلمان درس ریاضی به روان شناسی تربیتی و شناخت ذهنی و زبانی دانش آموزان.

9)     نداشتن معیار مشخص در ارزشیابی درس ریاضی.

10)بی توجهی معلمان به راههای شکوفا سازی خلاقیت های دانش آموزان.

11)بی توجهی به علایق و انگیزه ها و توان فکری دانش آموزان به هنگام تدریس درس ریاضی.

12)بی سوادی و کم سوادی برخی از اولیا در نرسیدن به تکالیف و تمرینات درس ریاضی.

13)ندانستن برخی معلمان از روانشناسی آموزش ریاضی

14)نوع تمرینهای موجود در کتابهای درسی بسیار بد و کسل کننده و وقت گیر و خسته کننده است

 

ج) عوامل ضعف آموزش رياضي مربوط به روش‌هاي آموزش:

كلاس رياضي سخت است چون با زبان‌هاي خودش بيان نمي‌شود بلكه در چارچوب كتاب و روش تدريس معلمان محدود شده است و با حجم زياد كتاب، معلم نمي‌تواند مطالب جالب و توضيحات لازم را در مورد تاريخ و نحوه‌ي به كاربردن مطالب تدريس در زندگي را بيان كند.

بايد توجه داشته باشيم كه معلم ولو رياضي‌دان باشد نمي‌تواند ادعا كند كه روشي كه در تدريس به كار مي‌برد بهترين است؛ زيرا رياضي‌دانستن يك چيز و رياضي تدريس‌كردن چيزي ديگر است اگر روش بنا به منطق بزرگسالان بهتر به نظر آيد، معلوم نيست براي دانش‌آموزان كه هنوز فرايند‌هاي منطقي نزد آنها در حال تحول است مناسب يا مناسب‌تر باشد.

پروفسور ورتايمر تفكر كودكان را مورد تحقيق قرار داد و آن را در كلاس‌هاي مختلف مطالعه كرد نتيجه‌اي كه از مطالعات خود گرفت اين بود كه اغلب شيوه‌‌هاي تدريس كوركورانه است و در كودكان جمود فكري ايجاد مي‌كند و تمرين‌هاي تكراري و پاسخ‌هاي ماشيني كه از كودكان توقع دارند، انعطافي را كه فكر سالم نيازمند آن است در كودكان ايجاد نمي‌كند مبالغه در تكرار مطالب نيز مي‌تواند زيان‌آور باشد اين نوع تربيت خطرناك است زيرا دانش‌آموزان را وادار مي‌كند كه چشم بسته چيزهايي بگويند يا كارهايي انجام دهند بدون اينكه فكر آنها را به كار بيندازد.


به عقيده پياژه تصورات منطقي ذهن و به طور كلي هوش انسان زاييده‌ي دروني‌شدن اعمال اوست و مي‌گويد: تشريح حقايق و مفاهيم رياضي به صورتي كه در روش «تدريس زماني» معمول است براي كودك كافي نيست مشاهده تصاوير و اشكال و مجموعه‌هايي كه متضمن حقايق و روابط رياضي باشد نيز چنان كه در روش‌هاي مكاشفه‌اي معمول است مفيد فايده‌اي نيست براي آنكه تصورات حاصله دقيق مفاهيم روشن باشد، دانش‌آموز بايد شخصاً به تجربه و آزمايش بپردازد اشياء و مسائل را از نزديك دستكاري كند تا روابط كميت‌ها را مستقيماً درك نمايد.

به عقيده پياژه آموزش صحيح باعث دروني‌شدن مطالب رياضي مي‌شود كه داراي خصوصيات زير مي‌باشد:

1) اين اعمال صورت دروني‌شده اعمال ابتدايي و واقعي كودك هستند.

2) اين ها اصولاً قابليت آن را دارند كه در دو جهت انجام شوند و درك عمل انجام‌شده در جهتي مستلزم درك عمل انجام‌شده در جهت عكس آن است.

3) اين اعمال از آغاز بستگي به يكديگر داشته، جزء لاينفك نظام كلي مي‌باشد يعني عمل منطقي در رياضي نمي‌تواند مستقر باشد به عبارت ديگر، ماهيت و طبيعت يك ميل منطقي و رياضي منوط به قابليت تركيب آن با اعمال ديگر است.

با توجه به تفاصيل فوق به اين نكته مي‌رسيم كه يكي از علت‌هاي ضعف آموزش رياضي استفاده نكردن معلمان از روش‌هاي تدريسي است كه متناسب با درس رياضي باشد يعني دانش آموزان را واردار مي‌سازد تا فكر كنند و افكار خود را هرچند كه درست نباشد بيان كنند همه مي‌دانيم که به تعداد معلمان دنيا روش‌هاي مختلف تدريس وجود دارد اما همه‌ي روش‌هاي تدريس معمولاً در چند قالب كلي جاي مي‌گيرد پس اهميت دارد كه چه روشي با توجه به شرايط و وضعيت كلاس انتخاب شود كه ما را به بيشترين بهره‌وري برساند ولي متأسفانه روش‌هایي براي تدريس اين درس مهم معمولاً انتخاب مي‌شود كه آسان‌ترين روش باشد و معمولاً بهترين روش، آسانترين روش ارائه درس نمي‌باشد. گاهاً روش‌هايي انتخاب مي‌شود كه از نظر بزرگ‌سالان روش مناسب تشخيص داده شده ولي مي‌تواند از نظر كودكان بدترين روش براي يادگيري باشد.

د) علل ضعف آموزش رياضي كه مربوط به معلمان است:

چه بخواهيم چه نخواهيم بايد اين واقعيت را قبول كرد كه علل عديده‌اي از ضعف‌هاي آموزشي رياضي برمي‌گردد به خود معلمان. مي‌توان عواملي را كه معلمان را در ضعف اموزش رياضي سهيم مي‌كند به صورت مختصر و به شرح ذيل بيان ‌کرد با توضيح اينكه اين مطالب شامل همه معلمان رياضي ما نمي‌شود بلكه قسمتي را شامل مي‌شود كه اميدواريم در رفع آن نواقص كوشش كنند:

1ـ عدم علاقه و حوصله براي مطالعه كتاب‌هاي روان‌شناسي و روش‌هاي جديد تدريس.

2ـ عدم توجه به نظريات و پيشنهادات ديگران در خصوص تدريس رياضي و در امر كلاس‌داري.

3ـ شركت‌نكردن در كلاس‌هاي ضمن خدمت رياضي (البته كم‌توجهي بيشتر از طرف مسئولين ادارات به درس رياضي شده).

4ـ معلمان بايد در امر بررسي محتواي كتاب‌هاي درس رياضي پيش‌قدم شوند و نواقص ان را به مسئولين انعكاس دهند. چون هيچ كس به اندازه معلم نمي‌تواند در امر تدوين كتب درسي رياضي مؤثر باشد و هيچ مسئولي به اندازه خود معلم عوامل ضعف كتاب‌هاي رياضي رانمي‌داند.

5ـ يادگيري علم روانشناسي جهت برخورد صحيح با دانش‌آموزي كه رياضي را خوب درك نمي‌كند.

6ـ سخت‌گيري‌هاي بي‌مورد نسبت برخورد صحيح با دانش‌آموز را از جذابيت‌هاي اين درس دور مي كند.

7ـ بعضي از معلمان يك نوع نگرش سنتي نسبت به روش تدريس خود دارد و به هيچ‌وجه در اين خصوص انعطاف‌پذير نيستند.

8ـ بعضي از معلمان مخصوصاً (سرباز معلمان و معلمان حق‌التدريس) هيچ‌گونه دوره‌اي در خصوص چگونگي تدريس درس رياضي را نگذرانده‌اند همين امر گاهاً باعث ضعف‌هاي ريشه‌اي در درس رياضي مي‌شود.

7- مربيان بي تجربه دسته ديگري هستند که مي توانند ذهن رياضي افراد را تخريب کنند.

8- از جمله عوامل موثر ديگر در بروز مشکلات آموزشي مي توان به پايين بودن سطح حق التدريس معلمان اشاره کرد. اين امر باعث مي گردد که معلم جهت رفع احتياجات اوليه زندگي اش، تعداد ساعات زيادي را براي تدريس اختيار کند. بنابراين در ساعات آخر روز، انرژي و توان معلم کم و کم تر گشته و در نتيجه اثر نامطلوبي بر کيفيت تدريس وي خواهد داشت.

هـ) چند عامل ديگر از عوامل ضعف آموزش رياضي

1ـ نقش فضا و مكان: از عوامل آموزش رياضي محدوديت زمان را بيان كرديم اما مكان‌ هم بي‌تأثير نيست يقيناً همه مي‌دانيم كه فضاي كلاس در يادگيري كودكان تأثيري شگرف دارد مثلاً كلاسي را در نظر بگيريم كه پنجره‌هاي كوچك دارد سپس نور كم است در كنار خيابان است سروصداي ماشين‌ها و مردم باعث عدم تمركز بچه‌ها مي‌شود و خود فضاي ايجاد شده توسط معلم نيز برروي اين درس مؤثر است معلمي كه حق اظهار نظر به بچه ها را نمي‌دهد دانش‌آموز نيز هيچ علاقه‌اي به فكركردن روي حل مسئله نخواهد داشت.

2ـ نقش خانواده: اکثر خانواده‌ها فكر مي‌كنند چون فرزندشان را به مدرسه فرستاده‌اند ديگر مسوليتي در قبال تحصيل وي ندارند بلكه فقط بايد مواظب وضع مادي و ظاهري كودكانشان باشد .

با توجه به اينكه خيلي از تمرينات رياضي را دانش‌آموزان در منزل انجام مي‌دهند عدم توجه خانواده به اين موضوع مي‌تواند از عوامل به‌وجودآورنده ضعف‌هاي آموزش درس رياضي باشد.

3ـ كلاس‌هاي خصوصي: يكي از دلايل بي‌توجهي دانش‌آموزان و خانواده‌ها به كلاس و درس رياضي وجود كلاس‌هاي خصوصي است دانش‌آموز مطمئن است كه اگر در كلاس هم متوجه نشود يك بار ديگر تدريس تكرار خواهد شد اما در مدرسه به اندازه كافي خسته مي‌شود و آنطور كه بايد از كلاس راحت و كم ظرفيت خصوصي هم نمي‌تواند استفاده بكند چون تمرينات حاضر و آماده حل شده در اختيارش قرار گرفته و فكر مي‌كند همه را ياد گرفته اما وقتي متوجه مي‌شود چيزي بلد نيست كه كتاب تمام شده و فرصتي براي جبران باقي نمانده است.

4ـ در اختيارنبودن يافته‌هاي علمي رياضي: معلمان ما منابع كافي و به روز در زمينه آموزش رياضي را در اختيار ندارند.

5ـ كمبود تكنولوژي: همه مي‌دانم كه وسايلي هستند كه همواره امر تدريس و يادگيري رياضي را براي بچه‌ها راحت‌تر مي‌كنند هرچند كه اين وسايل توسط بچه‌ها ساخته شود بهتر است مثلاً جدولي كه بچه‌ها خودشان مي‌سازند خيلي مؤثرتر است از جداول آماده و غيره.

6ـ عدم توجه به طرحواره‌: در تدريس و طراحي يك مفهوم درس رياضي يعني براي يك مفهوم از درس رياضي بايد پيش‌نيازهاي ان چه توسط طراحان آموزش و تدوين‌گران كتاب و چه توسط معلم در هنگام تدريس مورد توجه قرار گيرد كودكي مفهوم ضرب را خوب ياد نگرفته بدون شك در تقسيم مشكلات زياد خواهد داشت.

7- مشکلات مربوط به اجتماع و خانواده ها

نوع ارزش گذاری اجتماعی نیز در میزان علاقه مندی دانش آموزان تأثیر گذار است. در حدود 80 درصد از مردم نیز تابع عرف هستند. در کشور ما هر شخص بیشتر به دنبال این است که آینده مالی خود را در کوتاه ترین فرصت ممکن به دست آورد. ارزش کار یک مهندس در جامعه ما بیشتر از لیسانسه ریاضی است.

 

ارائه راه‌كارها و پيشنهادات:

در اين بخش سعي شده براي هر يك از عوامل ضعف آموزش درس رياضي كه بيان شده يك يا چند راه‌كار قابل اجرا و منطقي ارائه گردد.

الف) ارائه پيشنهاداتي در خصوص محتواي برنامه‌ي درس رياضي:

در طراحي كتاب‌هاي رياضي بايد اين موارد بيشتر مورد توجه قرار گيرد.

1ـ دانش‌آموز مرحله به مرحله پيش برود يعني ابتدا دانش‌آموز را درگير مشاهده، توضيح دادن، ثابت‌كردن، ردكردن و تفسير بكند.

2ـ از بازي‌هاي رياضي كه تنوع و جذابيت اين درس را بيشتر كند استفاده شود (اين قسمت در كتاب‌هاي رياضي دوره‌ي ابتدايي اصلاً مشاهده نمي‌شود).

3ـ حداقل 2 يا 3 شخصيت برجسته ملي رياضي مانند ابوريحان و غيره در هر پايه به دانش‌آموزان معرفي شود.

4ـ براي شناخت اهميت رياضي مثال‌هاي كتاب‌ها را بيشتر ملموس كنند مثلاً در حال حاضر در كشور در معاملات ريال وجود ندارد.

5ـ در تدريس هر مفهوم رياضي قبل از معرفي آن مفهوم بهتر است يك مسأله براي دانش‌آموزان مطرح شود كه كودكان را به تفكر وادارد زيرا يكي از مهمترين اهداف رياضي به فكر واداشتن كودكان و انسان‌ها است.

6ـ حداقل در هر پايه تحصيلي در درس رياضي مانند درس فارسي هم يك يا دو مبحث آزاد كه معلم آن را انتخاب كند گنجانده شود.

7ـ كم‌كردن محتواي كتاب‌هاي رياضي چون واقعاً معلمان با توجه به زماني كه در اختيار دارند مجبورند از روش‌هاي سنتي تدريس جهت اتمام‌كردن درس‌ها استفاده كنند.

8ـ بازبيني مجدد محتواي درس رياضي كه زنجيروار به هم وصل نشده و تا حدودي پيش‌نيازهاي هر درس در نظرگرفته نشده.

ب) راه‌كارهايي كه برای عوامل ضعف آموزش رياضي براي دانش‌آموزان ارائه شده:

1ـ تشويق دانش‌آموزان در هنگام آموزش درس رياضي جهت بالابردن انگيزه بچه‌ها.

2ـ استفاده از مشاوران در مدارس و شناخت دانش‌آموزاني كه واقعاً در يادگيري رياضي مشكل دارند و ترس از اعداد دارند.

3ـ شناخت مشكلات يادگيري رياضي بچه‌ها (كه ممكن است دانش‌آموزي در قسمت درك روابط فضاي مشكل دارد يا در درك مفاهيم اعداد) كه معلم با انجام برنامه‌هاي فوق‌برنامه سعي مي‌کند اين مشكلات را كم كند.

ج) راه‌كارهايي كه در رابطه با عوامل ضعف آموزش رياضي مربوط به روش‌هاي آموزش ارائه شده:

1ـ انتخاب روش تدريس مناسب كه بيشتر دانش‌آموزان را به فكر‌كردن وا دارد.

2ـ وقتي روش تدريس جوابگوي موفقيت ما در كلاس نباشد روش‌ها را تغيير داده و گاهاً چند روش را تركيب كنيم.

3ـ ارائه روش‌های جديد تدريس به همكاران از طريق مجلات رياضي و يا مجلات اموزش مناطق.

4ـ ارائه كارگاه‌هاي آموزش رياضي و بحث و تبادل نظر در خصوص نحوه ارائه مطالب مختلف قسمت‌هاي درس رياضي در پايه‌هاي مختلف.

5ـ استقبال از روش‌هاي ابتكاري همكاران براي هر مفهوم يا قسمت از درس رياضي در پايه‌هاي مختلف و سعي در نشر آن براي استفاده ديگر همكاران.

6ـ روش فعال بايد در همه كلاس‌هاي رياضي تمرين شود و چون اين روش تدريس از بهترين روش‌هاي ارائه‌ي درس رياضي است كه ارزش آن ديگر مورد اعتراض نيست.

7ـ تحقيقات اموزش شواهد متقاعد كننده‌اي ارايه مي‌كند كه دانش‌آموزان فقط زماني رياضي ياد مي‌گيرند كه سازنده‌ي درك رياضي خودشان باشند در گروه‌ها كار كنند، در بحث‌ها شركت كنند نظراتشان را عرضه كنند و از طرف ديگر عهده‌دار يادگيري خودشان باشند.

7ـ براي آموزش رياضي پيشنهاد مي‌شود كه آزمايشگاه‌هاي رياضي در مدارس داير شود به دلايل زیر:

7ـ1ـ دانش‌آموزان با فعاليت‌ عملي در آزمايشگاه‌ها در يادگيري خود نقش دارند.

7ـ2ـ براي هر يادگيري يك كاربرد از آن را تجربه مي‌كند.

7ـ3ـ دانش‌آموز وقتي خوب ياد مي‌گيرد كه سودمندي مطالب را احساس كند و اين امر در آزمايشگاه رياضي ميسر است.

7ـ4ـ دانش‌آموز نتايج كاربرد رياضيات را بر محيط اطراف خود درك مي‌كند.

7ـ5ـ درس رياضي را براي بچه‌ها جذاب‌تر خواهد بود.

7ـ6ـ در هر مرحله از آموزش رياضي دانش‌آموزان تشويق به يادگيري مي‌شود بچه‌ها را از بي‌حوصلگي و سردرگمي دور مي‌كند.

7ـ7ـ قدرت استنتاج و به كارگيري دانسته‌هاي رياضي را بتدريج بالا مي‌برد.


د) راه‌كارهايي براي کاهش ضعف آموزش درس رياضي براي معلمان :

1ـ معلم هميشه قبل از تدريس يك طرح و برنامه براي ارائه مطالب رياضي به دانش‌آموزان داشته باشد معلم بدون برنامه در كلاس سردرگم است و نمي‌داند كه چگونه شروع به تدريس و چگونه آن را به پايان برساند كه بيشترين بهروزي را در كلاس داشته باشد.

2ـ  معلمان موفق معلماني هستند كه همواره با عشق و علاقه وارد كلاس و به دانش‌آموزان عشق مي‌ورزند و صبور هستند و از جواب‌هاي متفاوت و گاهاً اشتباه دانش‌آموزان عصباني نمي‌شوند.

3ـ روش‌هاي نوين تدريس رامطالعه كرده و مسئله و راه‌حل مسئله و در آخر جواب مسئله را در اختيار دانش‌آموزان قرار ندهيد وقت لازم را براي فكركردن به دانش‌آموزان بدهيد تا آنها منفعل نشوند و بلکه در كلاس فعالانه حضور داشته باشند.

4ـ شركت در جشنواره‌هاي الگوهاي تدريس رياضي و ارائه طرح‌هاي خود در اين جشنواره‌ها و استفاده از تجارب ديگر همكاران.

5ـ شناخت دانش‌آموزان مشكل‌دار در آموزش رياضي و برنامه‌ريزي مناسب براي اين‌گونه دانش‌آموزان.

6ـ تغيير نگرش در نحوه آموزش درس رياضي انعطاف‌پذيري نسبت به قبول روش‌هاي موفق تدريس و انتقاد‌پذير بود.

8ـ شرکت در کنفرانس‌ها و همايش‌هاي درس رياضي و استفاده از کارگاه‌هاي اين همايش‌ها و کنفرانس‌ها.

9ـ استفاده از فعاليت‌هاي مکمل فوق‌برنامه براي جبران کمبودها و کاستي‌هاي محتواي برنامه‌ريزي درس رياضي توسط معلمان.


ارائه چند راه‌كار ديگر در حوزه‌هاي مختلف

1ـ توجه به فضاي آموزشي كلاس معلمان فضاي دوستانه و شاد را براي بچه‌ها بوجود بياورند تا بچه‌ها در زنگ رياضي بدون ترس و دلهره راه‌حل پيشنهادي خود را هرچند كه نادرست باشد ارائه دهند.

2ـ استفاده از كامپيوتر در كلاس‌هاي درس رياضي با توجه به تنوعي كه برنامه‌هاي كامپيوتر دارد بدون شك دانش‌آموزان را در يادگيري مفاهيم رياضي كمك خواهد كرد.

3ـ مجهزكردن مدارس به وسايل كمك آموزش مناسب

4ـ توجيه اولياء دانش‌آموزان براي كمك‌كردن به بچه‌ها در حين انجام تمرينات رياضي كه با برنامه‌هاي مدرسه و كلاس هماهنگي بيشتري داشته باشند.

5ـ دانش‌آموزان را به شركت در كلاس‌هاي خصوصي تشويق نكنيد چون دانش‌آموز در هنگام آموزش رياضي در كلاس بي‌توجه خواهد بود چون اميد به يادگيري مطالب را دركلاس ديگر ندارد.

6ـ توجه معلمان به پيش‌نياز مطالبي كه مي‌خواهند تدريس كنند يعني مطمئن باشند كه مطلبي را كه مي‌خواهند آموزش دهند دانش‌آموزان پيش‌نيازهاي آن مطلب را به خوبي مي‌دانند يا خير.

7ـ از دادن تكاليف و تمرينات خيلي دشوار به دانش‌آموزان خودداري شود.

8ـ در رياضي ابتدايي بهتر است مسائل را به صورت عيني ارائه دهيم و مسائل ذهني كمتر استفاده شود چون روش‌هاي شهودي دانش‌آموزان را بيشتر به حل مسئله نزديك مي‌كند و از سردرگم‌كردن او جلوگيري مي‌كند.

سخن آخر اينكه: (استيز1978) مي‌گويد: آموزش رياضي نياز به رويكردهاي جامع و فرانظريه‌هايي دارد كه از يك فلسفه شايسته رياضي تشكيل شده باشد، يك فلسفه شايسته رياضي بايد خود رياضي را به عنوان يك نظام از ديدگاه فعاليت‌هاي همكاري و ارتباط بين انسان‌ها و اشياء رياضي و تعامل اجتماعي ببيند»[12].


+ نوشته شده در  سه شنبه شانزدهم خرداد 1391ساعت 18:36  توسط admin  | 

 

ارتباط ریاضی با سایر علوم

فیزیک

در هر مبحث فيزيك به نوعي ردپايي از رياضيات در آن وجود دارد. فرض اگر مبحث سينماتيك حركت را مورد توجه قرار دهيم، خواهيم ديد كه اگر بخواهيم سرعت و يا شتاب را تعريف كنيم، بايستي با قوانين مشتقگيري آشنا باشيم تا بتوانيم بگوييم كه مشتق مكان در هر لحظه برابر سرعت لحظه اي و مشتق سرعت در هر لحظه ، شتاب لحظه اي خواهد بود.

پايه هاي رياضي فيزيك

آناليز برداري، دستگاههاي مختصات ، جبر برداري، دترمنيان ، ماتريس و نظريه گروه ها،توابع مختلط و.......

شیمی

همه ترکیبات شیمیایی و معادلاتشان به وسیله قوانیین خاص ریاضی مشخص شده اند.شکل گیری ترکیبات شیمیایی توسط محاسبات ریاضی معین میشود.آب یک ترکیب است.شکل گیریش زمانی ممکن است که دقیقا دو اتم هیدروژن با یک اتم اکسیژن ترکیب شود.بدون رعایت محض این حقیقت ریاضی ،آماده سازی(این ترکیب)ناممکن است.

در تولید شیمیایی ، نسبت ریاضی وجود دارد که عناصر مختلف باید ترکیب شوند ،برای تخمین عناصر در ترکیبات عالی ،استفاده ازدرصدگیری و نسبت بایستی صورت گیرد.

زیست شناسی

دانش ریاضیات برای زیست شناس به دو دلیل ضروری شناخته شده است:نخست این که زیست شناسی وابستگی زیادی به شاخه هایش بیوفیزیک و بیوشیمی دارد،مطالعه ریاضیات برای درک این شاخه ها ضرروری است.

دوما زیست شناس تحقیقش را با یک سری مشاهدات مستقیم روی پدیده ها شروع می کند.پدیده ها توصیف می شوند،طبقه بندی می شوند و مقایسه می شوند تا عمومی شوند و یک قانون زیست شناختی را بدست دهد.در هر مرحله از پیشرفت تحقیق،ریاضیات یک کمک بسیار خوب است.                                                                    فرایند های ریاضی و محاسباتی در مطالعه وراثت،تغذیه،رشد،بلوغ ودر بسیاری از شاخه های زیست شناسی و فیزیولوژی کاربرد دارد.

ریاضیات و مهندسی

کاربرد ریاضیات در مهندسی به خوبی شناخته شده است. ریاضی پایه واساس مهندسی درنظر گرفته شده است. مهندسی با نقشه برداری،ارتفا یابی ،طراحی،تخمین زدن وغیره سروکار دارد.در همه این ها کاربرد ریاضیات خیلی مهم است.به وسیله کاربرد اصول هندسی در طراحی و ساخت،دوام سازه ها افزایش می یابد.

تعداد بیشماری مساله در مهندسی وجود دارد که تنها یک ذهن ریاضی قادر به درک آن است.

اهمیت ریاضی در اقتصاد

اصطلاحات و عبارت های ریاضی دقیق بوه و کمتر گمراه کننده می باشد.

زبان ریاضی درک و بیان مباحث پیچیده را آسان می کند.

بسیاری از متغیر های اقتصادی ماهیت کمی دارند.

یک انسان اقتصادی ریاضیدان است.

بیشتر مفاهیم و متغیر هایی که مورد توجه اقتصاددانان است از جمله قیمت ،تولید ، اشتغال ،درآمد،موازنه تجاری و...را می توان با اعداد اندازه گیری نمود وریاضیات به منظور تحلیل روابط بین مقادیر متغیر ها و ارزش های عددی آن مورد استفاده قرار می گیرد.

هنر

رشته ریاضی در چندین نقطه ارتباط بسیار زیبایی با هنر پیدا کرده است.

 هندسه در بناهای اسلامی از زمان پیدایش اسلام در ساخت و سازها باعث زیبایی بناهای اسلامی شده است.

درتابلوهای بعضی از هنرمندان همچون لئوناردو داوینچی (شام آخر) تناسب‌هایی را در تصویر می‌بینیم که پایه آن بر هندسه است که به تناسب طلایی یا هندسه طلایی معروف است.

مشبک‌سازی- گره‌سازی- خاتم‌سازی بر اساس هندسه و ریاضی صورت می‌گیرد که اگر مقیاس‌های ریاضی از آنها گرفته شود زیبایی خود را از دست می‌دهد.

کاربرد ریاضی در کشاورزی

اندازه گیری زمین یا منطقه،متوسط مبلغ سرمایه گذاری شده یا هزینه،متوسط میزان برگشت یا درآمد،تولید در هر واحد از منطقه،هزینه کارگر،زمان و کار ، ارزیابی بذر ،ارزیابی کود مواردی از کاربرد ریاضی در کشاورزی است.

پیشرفت یک مزرعه با ترسیم نمودار مراحل مختلف تولید می تواند کارشناسی شود.

 

 

 

 

 

کودک و رياضی

 

 

 

 امروزه همه انسانها باید بتوانند از دانش ریاضیات به گونه ای استفاده کنند و عادی ترین و معمول ترین شیوه استفاده از ریاضیات، به کارگیری روشهای استدلالی و منطق عقلانی در حل مسایل روزمره است.

 ریاضیات  علاوه بر کاربردهای متعدد، باعث تقویت قوه استدلال و ایجاد نظم فکری در ذهن دانش آموز می شود. ایجاد نظم فکری در قضایا ی  حساب و هندسه، می تواند موجب بر انگیختن حس زیبایی شناختی انسان شود. منطق موجود در درسهای ریاضی باعث می شود که فرد از مهارت تفکر برتر برخوردار گردد، چنانچه کارشناسان آموزشی می گویند: ریاضیات درسی است برای نمایش قدرت ذهن.

 آموزش صحیح ریاضیات یعنی پرورش افرادی منطقی؛ افرادی که موضوعی را بدون استدلال صحیح و منطقی نپذیرند. ریاضیات، همچنین نحوه استدلال ذهن را فراگیر و قوی می کند.

اهداف آموزش ریاضی :

 1-توانایی انجام محاسبات عددی 2- پرورش نظم فکری و درست اندیشیدن 3-توانایی محاسبات ذهنی ، حدس و تخمین 4- کمک به درس های دیگر 5-درک محتوای ریاضی مسائل و به قالب ریاضی در آوردن و حل آن ها 6-به کارگیری راه حل مسائل 7-پرورش ذهن خلّاق وآزاد و جلو گیری از تعصب 8-زبان آموزی وگسترش دامنه لغات ریاضی

ادراک کودکان :

 در نظر کودکان جهان یک کل کم وبیش مبهم و درهم است ، عناصر گوناگون یک شی ء را نمی تواند به هم پیوند دهد، حقیقت و واقعیت ؛ ساخته و پرداخته ذهن اوست تا مشاهداتش . مثلا دوچرخه را بدون زنجیر رسم می کند و دیگر اجزا را برایش در نظر می گیرد ، توان استنباط از کل به جزء(قیاس) و جزء به کل ( استقرا ) را ندارد و به عبارتی منطقی فکر نمی کند.نمی تواند درک و قضاوت کند که چه از چه نتیجه می شود و قضاوت ها را به شکل منطقی به هم مربوط سازد.

 کودکان با چنین زمینه فکری و تجربی، وارد مراکز آموزش قبل از دبستان می شوند، والدین و همچنین مربیان در این دوره سنی، وظیفه ای ویژه به عهده دارند. آنها مجبورند قبل از دست زدن به هر کاری، کودکان را از لحاظ زبان گفتاری تقویت کنند و پرورش دهند و آنها را برای فراهم آوردن زمینه های آموزشی مهیا کنند، اطلاعات و دانسته های آنها را به شکل منظم و منطقی درآوردند، مفاهیم را عمق ببخشند، رفتارهای کودکانه را در جهت صحیح هدایت کنند، زمینه های اخلاقی، اجتماعی و معنوی را در کودکان پرورش دهند و تحکیم بخشند و آنها را با بینشی توحیدی، از راه شناخت آثار و پدیده های طبیعی به سوی مبدأ آفرینش هدایت کند.

 برای آموزش هر موضوعی در هر سنی به دانش آموز، باید آن را به همان گونه ای که کودک محیط خود را درک می کند و با همان معنایی که جهان برای او دارد، بیاموزیم.  هر کودکی

می تواند در یادگیری مفاهیم ریاضی موفق شود برای این کار موضوع و مفهوم را می توان به زبان فکری کودک و در قالب معنایی او ریخت و به راحتی به هدف آموزش ریاضی دست یافت .  ریاضی از طریق کاربرد و فهم برای کودکان معنی دار می شود نه از راه حفظ قواعد و عملیات ریاضی . کودکان در یک موقعیت فعال و با کار کردن و با هم اندیشیدن ، برقراری ارتباط و گفتگو در باره ریاضیات آن را بسیار بهتر یاد می گیرد.

 

آموزش ریاضی در کودکان پیش دبستانی

 منظور از آموزش ریاضی در دوره پیش دبستانی ، زمینه سازی تشکیل مفهوم عدد و مقدار ، برای مراحل بعدی تعلیم و تربیت ، یعنی دبستان است.حل مسائل مربوط به محاسبات عددی به شکل ذهنی به اهداف این دوره مربوط نیست . ریاضی ذهنی ترین علوم است و درنتیجه باید با تجارب مناسب عینی همراه گردد تا برای کودک قابل فهم و درک باشد .قضاوت کودکان در این دوره با توجه به ظاهر اشیاء و برپایه یک ویژگی صورت می گیرد . برای نمونه ، از دو خط کش هم اندازه آن یکی که به طور عمودی قرار گرفته را بلند تر می داند .

ضرورت اهمیت آموزشی مفاهیم ریاضی در پیش از دبستان:

 دوران پیش از دبستان دارای حساسیت زیادی می باشد زیرا یادگیری  سریع تر و آسان تر انجام میگیرد بطور کلی آموزش ریاضی دارای دو اثر است : 1- فردی (که باعث رشد ذهنی – نظم فکری – دقت و تمرکز – تجزیه و تحلیل و استدلال می شود) 2- اجتماعی( که باعث رشد علمی و اجتماعی و صنعتی می شود.)

 

زمینه ها و جنبه های آموزش ریاضی عبارتند از :

 

 1- ایجاد توانایی طبقه بندی در کودکان پیش دبستانی : یکسری از اشیا در اختیار کودک قرار داده می شود و کودک باید بر اساس یک یا چند بعد ، آنها را دسته بندی و ردیف کند. برای مثال ، در یک گوشه تصویر ، یک گوسفند نقاشی می کنیم ، سپس یک عضو آن را در طرف دیگر صفحه قرار می دهیم و از کودک می خواهیم، هر عضو را به حیوان یا شیئ مربوطه وصل کند . تصاویر مختلف ، مثل کیف و کتاب را نیز می توان در این تصاویر قرار داد تا کودک بتواند قدرت تمیز و مقایسه داشته باشد .

 ایجاد قوه تناظر ، به پرورش مفهوم عدد و آموزش ریاضی در کودکان پیش دبستانی کمک می کند .

 

 2- ایجاد توانایی نظم و ترتیب در کودکان : به بچه ها یاد می دهیم که اشیا دارای ابعاد مختلفی هستند. برای مثال ، بچه ها باید آنها را از بزرگ به کوچک یا بالعکس دسته بندی نماید . نظم و ترتیب دادن به اشیا ، زمینه ساز تشکیل مفهوم عدد و آموزش ریاضی در دوره دبستان به شمار می رود.

 پا زل ها به توانایی ساختاری کودک کمک می کنند. هر چیزی که در ذهن کودک با مسائل ارتباط برقرار کند و توانایی ساختاری و ساختمانی کودک را افزایش دهد ، به نحوی با منطبق و ریاضی او مرتبط است.

روش ها وفعالیت های کلی در آموزش مفاهیم ریاضی:

 الف : روش تعاونی . یادگیرنده در یادگیری شرکت فعال دارد

ب : روش مکاشفه ای . با راهنمایی مربی مفهوم ، موضوع و مساله بررسی و آزمایش می شود .

  فعالیتها:

الف : گفتگوهای آزاد غیررسمی ، قافیه سازی ، شعر وقصه همرا با تصویر و نمایش مفاهیم مربوط از راه حرکات و حالات بدنی مثل نشان دان چاقی با دست ها و نیز تُن صدا

ب : مشاهدات رسمی وغیررسمی و بحث وگفتگوهای هدف مند یا آزاد

پ : شن و آب بازی و دیگر بازیها .

ت : نقش آفرینی یا نمایش نامه ، شبیه سازی ها مانند فروشگاه در داخل کلاس ، عروسک گردانی

 

 

 روش آموزش مفاهیم ریاضی در دوره ابتدایی به طریق مجسم (کار با اشیاء واقعی و واقعیت ها) نیمه مجسم (کار با تصاویر و اشکال) و مجرد (ذهنی) خواهد بود. در پیش دبستانی مرحله ی ذهنی یا مجرد وجود ندارد . ابتدا مربی باید در روش مجسم از اشیاء ، آدم ها و موجودات زنده اطراف کودک بهره بگیرد. به عنوان مثال برای آموزش مفهوم کوتاه و بلند از خود بچه ها و یا دو عدد مدادی که بچه ها هر روزه با آن سرو کار دارند استفاده کند. یا دو بچه قد بلند و قد کوتاه را کنار هم گذارده و بطور مجسم آموزش کوتاه و بلند را ارائه کند . در مرحله نیمه مجسم ، مربی از مدل ها ، تصاویر و اشکال استفاده می کند. مثلا تصویر دو آدم قد بلند و قد کوتاه و در مرحله مجرد یا ذهنی که سومین مرحله آموزشی است معلم از ذهنیات کودک استفاده می کند. لازم به ذکر است در صورتی که دو مرحله مجسم و نیمه مجسم طی نشود ورود به مرحله مجرد یا ذهنی امری پیچیده یا ناممکن خواهدبود.

 

 در پیش دبستانی آموزش مفاهیم ریاضی به تنهایی یا آموزش اجتماعی به تنهایی نداریم. بلکه ریاضی، علوم و ... توأم با همدیگر در کنار هم به شیوه بازی شعر قصه نقاشی و ... اجرا و تفهیم می‌شود. ایجاد محلی برای آموزش ریاضی درکلاس درس و تدارک وسایل خاص که در دسترس کودکان باشد و در نظر گرفتن برنامه ها ، فرصت ها و فعالیت هایی که آنان به راحتی بتواننداز آنها استفاده نمایند .

 

آموزش مفاهیم ریاضی به کودک در قالب بازی:

 بسیاری از اولیا برای کمک به کودک خود در آموختن ریاضیات ، سعی میکنند به روشهای گوناگون متوصل شوند تا مفاهیم پیچیده ی ریاضی را به او بیاموزند . برای اینکه کودک بهترین کمک را دریافت کند ، باید هدف را ایجاد اشتیاق هرچه بیشتر در نظر گرفت و سعی کرد تا آنجا که ممکن است فشار را کاهش داد.سعی کنید احساس شخصی شما نسبت به ریاضی ، شناخت کودک را از دنیای اعداد و محاسبات تحت تاثیر قرار ندهد. جهانی از مفاهیم انتزاعی، فرمول‌هایى که باید به حافظه سپرد، تمرین‌ها و مهارت‌هاى خسته کننده و تکالیف منزلی که اغلب نامفهوم به نظر می‌رسند! برای پدران و مادرانی که چنین پیش‌زمینه‌اى از ریاضیات دارند، پیوند بین ریاضی و زندگی واقعی غیر ممکن به نظر میرسد. اما خوشبختانه برای فرزندان ما آموزش ریاضی به اندازه‌ى چشمگیری بهبود یافته است.

 یکی از این موارد بسیار مهم در رشد شخصیت کودک، بازی ها ست.به کمک همین بازیها ست که بچه خیلی از مسائل را می آموزد. شاید عجیب به نظر بیاید ، اما باید گفت که هیچ بازی برای بچه ها، احمقانه و بیخود نیست. همه آنها راهی برای جست و جو  و شناخت دنیای پیرامون است.

با کاربرد روزمره ریاضی در زندگی ، کودک به اهمیت این مهارت پی خواهد. 

 

 

پیش از 1 سالگی

 

 بازی های ریاضی در این سن، مفهومی ندارند؛ بلکه فعالیت ها محسوب می شوند که بیشتر به نظم دادن ذهن و تقویت حافظه کودک کمک می کند. در بازی هایی  که برای این گروه سنی طراحی  می شود، گرچه اعداد فقط یک نقش ساده مقایسه ای دارد، اما از تأثیر مثبت آنها نیز نباید غافل شد: «کودک با نام اعداد آشنا می شود.»

 

¤ بازی انگشتان

 

 کودک را روبه روی خود بنشانید . یک دستش که کاملا باز است را روی دست خود بگذارید. یکی از انگشتان تان را کف دست او بچرخانید و قصه را تعریف کنید: «یکی بود، یکی نبود. یک روز قلقلی  با دوستانش به جنگل رفتند. (انگشت شست اش را خم کنید) این یکی یک پرنده دید. دومی پرهای پرنده را کند (انگشت سبابه را خم کنید). سومی آن را کباب کرد (انگشت سوم را خم کنید). نفر بعد کباب را خورد (انگشت دوم را خم کنید). بیچاره آخری که هیچی بهش نرسید شروع به دویدن کرد. در این موقع با دو انگشت تان از انگشت کوچک  بالا بروبد و او را در آغوش بگیرید.

 

 

 ¤ آب بازی و اعداد

 

 وقتی که بچه را به حمام می برید، چند بطری در اندازه های مختلف در اختیارش بگذارید. در این صورت، او علاوه بر اینکه مفاهیم اصلی مانند خالی بودن، پر بودن و... را یاد می گیرد، وزن بطری ها را به کمک اندازه های مختلف و مقدار آبی که گنجایش دارد، می شناسد.

 

 

 

از 1 تا 2 سالگی

 

مفهوم ریاضی با آموزش های ساده به کودک القا می شود که  کم کم به دلیل و منطق می رسد.

 

¤ هر چیز مثل هم هست، در کنار هم...

 

 در این  بازی، چند جفت اشیا ی مختلف مانند کتاب، قاشق، میوه، کفش و... را آماده کنید. آنها را درهم بریزد و از فرزند تان بخواهید تا هر آنچه را که دو به دو شبیه است، کنار هم بگذارد. این بازی همچنین می تواند برای تقلید رنگ ها نیز انجام شود. در این صورت می توانید از جوراب و لباس های رنگارنگ استفاده کنید.

 

¤ بزرگ با کوچک

 

 پنج یا شش وسیله در اندازه های مختلف را به صورت نامرتب جلوی بچه بریزد. سپس از او بخواهید تا آنها را به ترتیب از کوچکترین تا بزرگ ترین بچیند. این کار  را به راحتی می توانید با انواع ظروف و بطری ها انجام دهید.

 

¤ اسباب بازی کجاست؟

 

 برای این بازی یک  جعبه لازم دارید. عروسک یا توپ کودک را در یک موقعیت نسبت به جعبه، بالا، پایین، داخل، پشت، جلو و کنار بگذارید و آن را اعلام کنید. چندبار این تمرین را تکرار کنید. حالا از فرزند تان بخواهید تا با توجه به مکانی که شما می گویید، اسباب بازی را همان جا بگذارد. توجه کنید که ابتدا با مفاهیم ساده تر مانند بالا و پایین شروع کنید.

 

 

 

از 2تا 3 سالگی

 

 مفاهیم ریاضی کم کم برای کودک شناخته تر می شود، به شرط آنکه اعداد از 10 بیشتر نشود

 

 

¤ شمارش توپ ها

 

 ابزار این بازی یک سبد و 10 توپ کاغذی است که از روزنامه های باطله درست کرده اید. توپ ها را در یک مسابقه با فرزند تان درون سبد بیندازید و از او بخواهید تا آنها را بشمارد.

 

بعد از 3 سالگی

 

 

 

حالا دیگر کودک شما از نظر رشدی آماده ی فهمیدن ارتباط یک به یک، بین اعداد و اشیا است. و برای مثال میداند که دو بیشتر از یک است.

برای کمک کردن به کودک خود در فهم درست از مفاهیم اولیه ریاضی میتوانید از این راهها استفاده کنید:

 

1- با هم بشمارید

 

شمردن انگشتان دست و پا از یک تا ده ؛ به ویژه هنگامی مفرح است که با شعرهای کودکانه همراه شود. مثل: یک و دو و سه زنگ مدرسه ...

هنگامی که در خودرویی هستید، از فرزند تان بپرسید چند تا خودروی قرمز رنگ میبیند یا چند چراغ راهنما را پشت سر گذاشته اید. شمارش معکوس نیز مهارت مهمی است که بچه ها را برای تفریق آماده میسازد. هنگامی که از پله ها پایین می آیید، از فرزند تان بخواهید به طور معکوس از عدد ده شمارش کند.

 

2- اشیا را طبقه بندی کنید

 

به کودکتان کمک کنید که چیزها را در دسته بندی های مشابه قرار دهند. این کار به آنها در درک شان از گروه و دسته بندی کمک می کند. برای مثال ، کودک خود را وادار کنید ماشین های اسباب بازی اش را از هواپیماهای اسباب بازی اش جدا کند و سپس بشمارد در هر گروه چه تعدادی قرار دارد.

از فرزند تان دعوت کنید در شستن و اتو کشیدن لباس ها به شما کمک کند. از او بخواهید لباس ها را بر اساس رنگ، اندازه یا شخصی که آنها را می پوشد، دسته بندی کند. جفت کردن جوراب ها و پی بردن به این که در پایان کار، تعداد جفت جوراب ها نصف تعداد همه جوراب ها خواهد بود، به کودک کمک می کند یک مفهوم بنیادی ریاضی (عدد زوج و عدد فرد)را درک کند


3- چیدن میز را به او آموزش دهید 

 

قراردادن یک بشقاب (ترجیحا از نوع نشکن) برای یک نفر و دو فنجان برای دو نفر و... کمک می کند تا کودک نو پای شما مهارت های مهم ریاضی را یاد بگیرد.

 

4-اشکال ریاضی را نام ببرید

 

نام بردن اشکال برای فهم کودکان از ریاضی ضروری است. بازی هایی در داخل و خارج از خانه برای پیدا کردن مربع ها و دایره ها انجام دهید ، نشان دهید که چگونه مثلث ها می توانند با هم جور شوند تا یک مربع بسازد.

 

5-ارتباطات فضایی را آموزش دهید

 

بازی هایی را که نیاز دارد کودک شما مفهوم دور و نزدیک  یا بالا و پایین را بداند، انجام دهید.

اجازه دهید یادگیری مفاهیمی مانند حجم و مقدار را با پر کردن کاسه ها و فنجان ها با آب و شن و

انتقال محتویات آن از یک ظرف به ظرف دیگر،تمرین کنید.

آشپزی فرصت مناسبی فراهم می سازد تا کودک شما اندازه گیری را تمرین کند و با واژه های اندازه گیری آشنا شود. هنگام غذا پختن، از فرزند تان بخواهید مقدار کافی از مواد لازم را برای پخت غذا پیمانه کند؛ برای مثال، یک فنجان آب، نصف قاشق چای خوری نمک و یک چهارم فنجان روغن. یک روش برای آشنايی وی با مفهوم حجم ، وزن و نسبت این است که با کمک ظروف اندازه گیری از او بخواهید مقادیر برنج ، حبوبات یا مایعات را  برای تهیه ي غذا پیمانه کند .

 

 

6-اندازه ها را مقایسه نمایید

 

از کودک خود بخواهید تا خرس بزرگ و عروسک کوچک خود را پیدا کند. کامیون های اسباب بازی او را از بزرگ ترین تا کوچک ترین، در یک خط فرار دهید.بازی هایی را انجام دهید که در آن کودک شما تا آنجا که می تواند بدن خود را کش و قوس دهد تا بزرگ شود و سپس چنبره زند تا خود را کوچک سازد.

 

 

7- الگو ها را آموزش دهید

 

 به کودکتان اجازه دهید که مکعب ها را با رنگ های متناوب یا الگوهای شکلی متفاوت مرتب کند.

چیدن وسایل خانه فرصت خوبی برای آموزش الگو ها ست. چیدن میز و صندلی ها را آغاز کنید و از کودکتان بخواهید بر پایه الگویی که شما آغاز کردید کار را پی بگیرد

 

 

8-از کلمات و مفاهیم ریاضی استفاده کنید

 

عباراتی که معنای مقدار میدهند مانند خیلی زیاد یا خیلی کم وقتی معنی پیدا میکنند که در مکالمات روزمره استفاده شوند.

 وقتی کودک از شما تقاضای شیرینی می کند با گفتن اینکه " خوب ، اگر از این پنج شیرینی یکی را تو بخوری و یکی هم خواهرت بخورد برای من و پدرت چند تا باقی می ماند؟ " از او بخواهید که او هم با صدای بلند حسابش را به شما بگوید . مهمتر از جواب درست یا نادرست او ، روالی است که او برای رسیدن به جواب استفاده می کند .

 بسته به علاقه کودک و البته نظر معلم او ، گاهی و نه همیشه ، ماشین حساب و نرم افزار های رایانه ای برای ایجاد هیجان نسبت به مفاهیم ریاضی و محاسبات مفید خواهد بود .

 یک ساعت عقربه ای برای کودک تهیه کنید  . گاهی از او سئوالاتی در مورد زمان بپرسید . مثلا : " اگر برادرت ساعت 4 بیاید  ، چند دقیقه ي دیگر باید منتظر باشیم ؟"

 از کودک بخواهید وزن اشیا ، لوازم منزل ، کتاب و ... را حدس بزند . خود شما هم حدس بزنید و بعد با ترازو تعیین کنید که  کدام یک نزدیکتر حدس زده است . یک روش دیگر جمع زدن اندازه ي قد یا وزن اعضای خانواده است تا معلوم شود در مجموع قد یا وزن خانواده شما چقدر است .این روش برای تمرین جمع اعداد سه یا دو رقمی مناسب است . 

 از فرزند تان بخواهید بگوید چگونه یک کیک را می توان به چند بخش مساوی تقسیم کرد. اگر در پایان کار قطعه یی از کیک می ماند از او بپرسید چگونه می توان آن را به نصف، یک سوم یا یک چهارم تقسیم کرد تا به هر یک از اعضای خانواده مقدار مساوی از آن برسد.

 

 

آشنایی با مفهوم پول

 

 هنگامی که در مغازه خواربار فروشی فرزند تان از شما می خواهد برایش شکلات بخرید، بگویید در صورتی برایت می خرم که بگویی برای پرداختن مبلغ آن چند سکه باید بپردازیم. اگر درست به اندازه قیمت شکلات سکه ندارید، از او بخواهید بگوید فروشنده چقدر باید به آنان باز گرداند.

 با صدای بلند حساب کردن در منزل یا فروشگاه ، که روند محاسبه را به کودک نشان می دهد نیز

روش موثری است .

 

 

 بازی های خرید و فروش با مقدار های مختلف پول کودک  را با مفهوم  پول و محاسبه آن آشنا می کند . با کمک یک تاس اعداد ، اعضای خانواده عددی را بین یک و شش بدست می آورند و برابر آن سکه معینی -مثلا یک تومانی - دریافت می کنند ، وقتی مجموع سکه ها به رقمی قابل تعویض رسید ، آنرا با اسکناس یا سکه ي پر ارزش تر ، معاوضه می کنند . وقتی بودجه فرضی تمام شد ، کسی که بیشترین میزان پول را بدست آورده است ، برنده می شود . در مثالی دیگر، می توان کودک را با بودجه ای معین برای خرید لوازم یک وعده غذا به حساب دعوت کرد و دید که چطور بودجه بندی را می آموزد و آیا حدس های او قابل انجام است؟ و اگر چنین بود بر همان اساس خرید انجام بشود

 

 

 برای کمک به آموزش مفاهیم به فرزند تان لازم نیست شما یک متخصص ریاضی باشید. فقط کافی است همان گونه که شرح داده شد ریاضی را به طور خودمانی تر معرفی و تقویت کنید. دانش خود را از ریاضی توسعه دهید و به کودک کمک کنید ارتباط و نقش مهم ریاضیات را در زندگی روزانه درک کند.

 

 

 

 

 

ضمیمه:

 

آموزش زود هنگام ریاضی به کودکان مهارت آنان را در آینده می افزاید

به عقیده ي پژوهشگران، صحبت کردن با کودکان درباره ي مفاهیم اعداد می تواند به موفقیت آنان در آینده تحصیلی شان بی افزاید.

در این مطالعه، پژوهشگران رفتار میان  تعدادی از والدین و کودکان پیش از ورود به مدرسه را مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند و رابطه ایی بین محتوای مکالمات والدین با فرزندان شان با پیشرفت آینده ي آن ها در مدرسه یافتند.
به گفته ي سوزان لوین، روانشناس و مدیر مطالعات در این زمینه در دانشگاه شیکاگو ؛ زمانی که کودکان به مدرسه وارد شدند تفاوت های شخصی بین توانایی های ریاضیاتی  آن ها بر اساس تست های استاندارد مشاهده شد. به عقیده ي وی توانایی یک فرد در ریاضی در شروع دوره ي تحصیلی نوید دهنده ي موفقیت در آینده ي تحصیلی اوست. بنابر این بر اساس یا فته های جدید به والدین توصیه می شود تا بیشتر در مورد مفاهیم اعداد با فرزندان شان صحبت کنند که به پیشرفت فرزندان شان کمک کند.

 

تأثیر آموزش موسیقی در مهارتهای پايه ریاضی کودکان پيش‌دبستان

این پژوهش با شناخت بررسی تأثیر آموزش موسیقی اُرف در بادگیری مهارتهای پايه ریاضی کودکان پیش دبستانی انجام شد. با استفاده از روش نمونه ‌بـرداری در دسترس،30 کودک 5 ساله (16 دختر و 14 پسر) که  دامنه هوش آنها بین 110 تا 130 قرار داشت، انتخاب شدند و در دو گروه مداخله و گواه مورد بررسی قرار گرفتند. به اعضای گروه مداخله به مدت3 ماه، هفته‌ای یک جلسه دو ساعته، موسیقی اُرف آموزش داده شد. سپس، در هر دو گروه، آزمون سنجش مهارتهای پايه ریاضی کودکان (كهن‌صدق، 1376) اجرا شد. نتایج تحلیل كوواريانس نشان داد که آموزش موسیقی اُرف، توانایی مهارتهای طبقه‌بنـدي کردن، تشخیص شباهت ها و تفاوتها، ‌نگهداري ذهنی عدد و هندسه کودکان پیش دبستانی را افزایش می‌دهد. در مورد مهارت رديف‌كردن بین دو گروه تفاوت معنادار وجود نداشت. در نهایت، تأثیر آموزش موسیقی در بادگیری مهارتهای پايه ریاضی کودکان مورد بحث قرار گرفت.

 

 


تاثیر منفی رایانه بر کودکان زیر 9 سال/ توانایی ریاضی کودک کاهش می یابد

روانشناسان انگلیسی با اعلام اینکه رایانه توانایی انجام محاسبات ریاضی را کاهش می دهد از دولت این کشور خواستند تا قانون منبع استفاده کودکان زیر 9 سال از رایانه تصویب کند.

به گزارش خبرگزاری مهر، جمعی از روانشناسان انجمن پزشکی سلطنتی از دولت انگلیس خواستند که مانع استفاده کودکان زیر 9 سال از رایانه های شخصی، بازیهای ویدئویی و جستجو در اینترنت شود.

به گفته این دانشمندان، باید یک منطقه آزاد از فناوری ایجاد کرد تا کودکان در این فضا بتوانند توانایی عملکردهای شناختی خود را پیش از عملکردهای فناورانه توسعه دهند به طوری که کودکان برای آموزش دادن به زیرساختهای نورولوژیکی و یادگیری خود به لمس کردن، ورق زدن، چشیدن، نگاه کردن و حرکت دادن اجسام واقعی نیاز دارند.

 

این روانشناسان در این خصوص توضیح دادند:  " اگر رایانه در سنین کودکی مورد استفاده قرار بگیرد تواناییهای خواندن و انجام محاسبات ریاضی را در معرض خطر قرار می دهد."

 

این محققان به ویژه طرح حزب کار انگلیس مبنی بر استفاده از رایانه و سایر ابزارهای فناوری را برای کودکان زیر 5 سال مورد انتقاد قرار داده اند. این طرح پیش بینی می کند که کودکان از 40 ماهگی به بعد می توانند با استفاده از رایانه و تلویزیون تکالیف اولیه خود را انجام دهند.

 

 

 

طلاق والدین، ریاضی بچه ها را تضعیف می کند

 

 پژوهشگران دانشگاه ويسکانسين در مديسون آمریکا مي‌گويند این مشکلات به همراه احساس اضطراب، اندوه و کاهش عزت نفس، از هنگامی که روند رسمی طلاق آغاز مي‌شود، خود را نشان مي‌دهد. آنها معتقدند: «اختلافات زناشویی شدید میان والدین در حال طلاق و بحث درباره سرپرستی کودکان، باعث مي‌شود این کودکان که در این مدت به مدرسه هم مي‌روند، در یادگیری ریاضی و دوست‌يابي دچار مشکل شوند.» این محققان 3500 کودک را از کودکستان تا کلاس پنجم پیگیری کردند و به این نتیجه رسیدند که کودکان طلاق در ریاضیات و مهارت‌هاي اجتماعی دچار مشکل هستند و بیشتر از سایر کودکان در معرض احساس اضطراب، تنهایی، اندوه و کاهش عزت نفس قرار مي‌گيرند.

این بررسی فقط روی کودکان در سنین مدرسه ابتدایی انجام شد و نمي‌توان نتایج آن را به کودکان کوچک‌تر یا بزرگ‌تر تعمیم داد. پژوهش‌هاي قبلی نشان داده‌اند هرچه کودک هنگام جدایی  والدین کم‌سن‌تر باشد، طلاق ، تاثیر بیشتری بر او مي‌گذارد. به‌طور کلی، طلاق ممکن است

 بر حسب سن کودکان و زمان طلاق والدین آثار متفاوتی در کودک داشته باشد.

 

 

 

 

مغز کودکان و ریاضی

 

دانشمندان از طریق مانیتور کردن مغز شیرخواران اثبات کرده اند شیرخوار انی که فقط شش ماه سن دارند می توانند اشتباهات ریاضی را تشخیص دهند. این کشف به یک مشاجره ده ساله در این زمینه پایان می دهد. گروهی از دانشمندان آمریکایی و اسرائیلی، 24 شیرخوار را در معرض یک نمایش عروسکی ویدئویی قرار دادند. آنها از عروسک ها برای انجام عمل جمع و تفریق استفاده کرده و واکنش عروسک ها را مشاهده کردند.

برای مثال آنها این نمایش را با دو عروسک آغاز کردند. قبل از پایان نمایش یک عروسک خارج شده و سپس چشم های شیرخوار توسط یک پرده پوشانده شد. زمانی که پرده به کنار رفت دو حالت اتفاق افتاد در حالت اول مطابق انتظار یک عروسک و در حالت دوم برخلاف منطق ریاضی، دو عروسک باقی ماند. شیرخواران زمانی که تعداد عروسک ها دو تا بوده و با جواب  1=1-2 مغایرت داشت، برای مدت زمان بیشتری به پرده خیره می شدند048.
به طور میانگین زمانی که بر روی پرده تعداد صحیح عروسک ها نمایش داده می شد، شیرخواران برای 946 ثانیه بدان خیره می ماندند.

در طول آزمایش بر روی سر کودکان توری حاوی128 گیرنده گذاشته شده بود که فعالیت مغز را مانیتور می کردند. تحلیل داده ها نشان داد که فعالیت مغزی کودکان در زمان مواجهه با پاسخ های درست و نادرست ریاضی، مشابه بزرگسالان است.

به گفته مایکل پوس نر، استاد روانشناسی دانشگاه ارگون، این امر نشان می دهد که آناتومی مغز بزرگسالان و کودکان مشابه یکدیگر است. این یافته که در شماره پانزدهم گزارشات آکادمی ملی علوم به چاپ رسیده است، با این عقیده که مغز از شیرخوارگی تا بلوغ دستخوش تغییرات اساسی می گردد، منافات دارد. وی می گوید نتیجه گیری مهمتر برای ما این است که نظام مدیریتی می بایست در دوران کودکی ریشه داشته باشد. پژوهش های قبلی نشان داده بودند این سیستم که با تصمیم گیری و انجام وظیفه ارتباط دارد تا سن 52 سالگی کامل نمی شود.

سایر پژوهش ها نشان داده اند که مهارت های ریاضی بسیار زود ایجاد می شوند. در یک مطالعه نشان داده شده است که توانایی تشخیص و جفت و جور کردن اعداد در کودکان وجود دارد. آنها زمانی که دو صدا را شنیدند، به تصویر دو چهره خیره شدند و زمانی که سه صدا را شنیدند به تصویر سه چهره نگاه کردند. مطالعه ای دیگر نشان داده است که یک کودک پنج ساله می تواند عملیات نسبتا پیچیده ریاضی را انجام داده و برای مثال محاسبه کند که آیا جمع دو عدد، بزرگتر یا کوچکتر از عدد سوم است

 

 

حتی نوزادان هم ریاضی می فهمند

 

 

تیمی از دانشمندان متوجه شدند کودکان در سنین بسیار پائین ترجیح می‌دهند ویدیو هایی را تماشا کنند که در آن‌ها شمارش به شکل درست انجام شده است و از تماشای ویدیو هایی که در آن‌ها اصول پایه ریاضی به درستی رعایت نمی‌شود اجتناب می‌کنند.
قبلا تصور می‌شد کودکان تا 4 سالگی با اصول پایه ریاضی آشنایی پیدا نمی‌کنند، اما این تحقیقات اثبات می‌کند که این اصول در دوران طفولیت و در اولین ماه‌های زندگی انسان در مغز او شکل می‌گیرد.
پروفسور ویرجینیا اسلاتر از دانشگاه کوئین‌لند و همکارانش در این باره گفتند: این یافته‌ها اثبات می‌کند یادگیری در انسان بسیار زودتر از آن‌چه که قبلا تصور می‌شد آغاز می‌شود.
در این تحقیقات یک سری از فیلم‌های مختلف برای کودکان کم سن و سال نمایش داده ‌شد که در آن‌ها 6 ماهی وجود داشت. در یکی از این فیلم‌ها یک دست به هر کدام از این ماهی‌ها اشاره کرده و به درستی از یک تا 6 شمارش را انجام می‌داد. اما در فیلم دیگر این دست به طور اشتباه فقط بین 2 عدد از این ماهی‌ها حرکت می‌کرد و دوباره کار شمارش صورت می‌گرفت.
در این مطالعات که روی 36 کودک انجام شد، محققان متوجه شدند کودکان 18 ماهه بسیار علاقه دارند ویدیو هایی را که در آن‌ها شمردن با ترتیب درست انجام شده است تماشا کنند. این در حالی است که این علاقه در کودکان 15 ماهه دیده نمی‌شد.
پروفسور اسلاتر در این باره گفت: این نتایج نشان می‌دهد کودکان قوانین شمردن درست را بسیار زودتر از آن‌که حتی اعداد را به زبان بیاورند و برای بیان آن‌ها تلاش کنند می‌آموزند.
کودکان معمولا بعد از دو سالگی شروع به یادگیری اعداد می‌کنند و مهارت‌های آن‌ها به تدریج در طول چند سال آینده تکمیل می‌شود. اما قبل از آن سن، کودکان بسیاری از الگوهای شمار شی را که توسط والدین یا برادر و خواهرهای بزرگ‌تر انجام می‌شود به دقت تحت نظر قرار می‌دهند و حتی بسیاری از اصول اولیه را نیز از طریق تلویزیون می‌آموزند.

کلمات هم روی مغز کودکان موثر هستند
مغز کودکانی که مادرشان با آن‌ها صحبت می‌کند رشد بهتری دارد.
محققان متوجه شدند حتی قبل از آن‌که یک کودک شروع به صحبت کند، کلمات نقش مهمی در رشد مغزی او بازی می‌کنند. برای یک کودک 3 ماهه کلمات بسیار بیش‌تر از هر صدای دیگر روی قابلیت تفکر کودکان موثر است.
تحقیقات انجام شده توسط دانشمندان دانشگاه نورث وسترن نشان می‌دهد کودکانی که کلمات را می‌شنوند به راحتی می‌توانند آن‌ها را دسته‌بندی کنند.
پروفسور ساندرا واکسمن یکی از اعضای دپارتمان روانشناسی در این باره گفت: ما متوجه شدیم که قدرت تکلم انسان با توجه او به محیط اطرافش ارتقا پیدا می‌کند و بعد از مدتی قدرت دسته‌بندی کلمات در آن‌ها تقویت می‌شود. بعد از مدتی قدرت توجه عمومی کودکان اصلاح می‌شود و قابلیت‌های تکلمی آن‌ها بهبود پیدا می‌کند.
برای بررسی این موضوع محققان مطالعاتی را روی 50 نوزاد زیر 3 ماه انجام داده و گروهی از تصاویر را به همراه کلمات یا صداهای نامفهوم پخش کردند.
گروهی از این کودکان بعد از نمایش یک تصویر یک کلمه خاص ساختگی را برای آن می‌شنیدند و برای گروه دیگر یک سری صدای بوق پخش می‌شد.
این تحقیقات نشان داد کودکان با شنیدن کلمات آن‌ها را در ذهن خود دسته‌بندی می‌کنند و با این کار توانایی‌های خود را در این زمینه ارتقا می‌بخشند
.

 

مادران می توانند توانایی یادگیری ریاضی دختران خود را افزایش دهند

 

آموزش - همشهری آنلاین: نتایج بررسی‌های دانشمندان ایتالیایی نشان می‌دهد درصورتی که مادران کودکان دختر خود را متقاعد کنند که ریاضی آنها خوب است توانایی یادگیری این کودکان در درس ریاضی افزایش می‌یابد

به گزارش خبرگزاری مهر، محققان دانشگاه بلونیا با انجام تحقیقاتی بر روی 124 کودک دختر بین 5 تا 7 سال دریافتند زمانی که مادر فرزند دختر خود را متقاعد کند که دختران می‌توانند در یادگیری ریاضی برابر و یا حتی بهتر از پسران باشند توانایی کودک در دروس ریاضی افزایش می‌یابد.

برپایه این تحقیقات، نمرات ریاضی دخترانی که مادران آنها معتقد بود پسران در درس ریاضی بهتر از دختران هستند 15 درصد کمتر از دخترانی بود که مادران آنها چنین اعتقادی نداشتند.

این پژوهشگران در این خصوص اظهار داشتند: "  بسیار شگفت انگیز است که در 5 سالگی دختران به صورت ناخودآگاه می‌توانند تا این حد نسبت به تصویر قالبی وابسته به جنس شرطی باشند."

شگفتی این دانشمندان زمانی بیشتر شد که این شرطی شد گی تنها زمانی فعال می‌شود که قبل از تست ریاضی از کودکان خواسته شود که چهره یک دختر را نقاشی کنند.

در این آزمایش از دختر بچه ها یک تست ریاضی گرفته شد. قبل از تست از آنها خواسته شد که یک داستان را که شخصیت اول آن به شدت زنانه باشد تعریف و همزمان تصویر چهره این شخصیت را نقاشی کنند.

به موازات ین تست، از والدین خواسته شد که به سوالات پرسشنامه‌ای پاسخ دهند. مهمترین سوالات این پرسشنامه عبارت بود از:

" آیا پسرها معمولاً در ریاضی قوی‌تر از دخترها هستند؟ و " آیا دخترها معمولاً در دروس هنری و زبان قوی‌تر از ریاضی هستند؟"

نتایج این پرسشنامه نشان داد که هرچند به طور متوسط والدین تصویر قالبی وابسته به جنس را رد کردند اما در حدود یک سوم آنها به این تصویر قالبی اعتقاد داشتند.

در مرحله بعد، محققان از کودکان دختر تست ریاضی گرفتند و دریافتند که بازده کودکانی که تصویر قالبی جنسیتی در مادران آنها قوی‌تر و به نفع پسران بود 15 درصد از کمتر از کودکانی بود که مادر آنها با قطعیت تبعیض جنسیتی را در میان فرزندان دختر و پسر خود رد می‌کند.

این درحالی است که عقیده پدران در خصوص این تصویر قالبی تاثیری در بازده ریاضی کودکان نداشت.

این دانشمندان از این بررسی‌ها نتیجه گرفتند: مادرانی که در تواناییهای یادگیری میان دختر و پسر خود فرق می‌گذارند موجب می‌شوند که کودک دختر به صورت ناخودآگاه ترس اشتباه حل کردن مسائل ریاضی را داشته باشد. این ترس موجب استرس کودکان و در نتیجه کاهش توانایی یادگیری آنها می‌شود.

 

دختر بچه هفت ساله نابغه ریاضی هست

سرویس اجتماعی لمون پرس – این دختر بچه مسایل ریاضی مربوط به دبیرستان را به راحتی حل می‌کند و علاقه فراوانی به جبر دارد. این موضوع برای تمام معلمان مدرسه ابتدایی که این کودک در آن در حال تحصیل است، یک مساله باورنکردنی است.

رسانه‌های رسمی آمریکا اعلام کردند که یک دختر بچه کلاس اول نابغه ریاضی است.

به گزارش ایسنا، بر اساس گزارش دپارتمان آموزش و پرورش ایالت نیویورک آمریکا، این دختر بچه هفت ساله که «جارد هولگادو» نام دارد می‌تواند تمام مسایل ریاضی را به راحتی حل کند.

معلم این دختر بچه در این‌باره به خبرگزاری آسوشیتدپرس یادآور شد: این دختر بچه مسایل ریاضی مربوط به دبیرستان را به راحتی حل می‌کند و علاقه فراوانی به جبر دارد. این موضوع برای تمام معلمان مدرسه ابتدایی که این کودک در آن در حال تحصیل است، یک مساله باورنکردنی است.
این معلم در ادامه یادآور شد: امیدوارم بتوانم هوش این کودک را با آموزش‌های مناسب پرورش دهم. او به طور حتم یک نابغه ریاضی است

 

+ نوشته شده در  سه شنبه شانزدهم خرداد 1391ساعت 18:35  توسط admin  | 

علمای تعلیم و تربیت با دیدگاه آموزش و پرورشی افراد عقب مانده ذهنی را به چهار گروه تفکیک می نمایند:

1. گروه دیرآموز                                  2.گروه افراد عقب مانده ذهنی آموزش پذیر

3. گروه افراد عقب مانده تربیت پذیر              4. گروه عقب مانده کاملا متکی و یا به عبارت دیگر حمایت پذیر

 

1. دیرآموزان

دیرآموزان در میان گروه های عقب مانده ذهنی از بالاترین درجه رشد ذهنی برخوردارند و بزرگترین گروه از گروه های عقب مانده را تشکیل می دهند. بهره هوشی آنان حدودا 80-90 درصد می باشد.

برخی ویژگی کودکان دیرآموز:

1. در درک مفاهیم و یادگیری مطالب کندتر از متوسط شاگردان کلاس هستند.

2. در تشخیص روابط پیچیده  ضعیف اند.

3. برای یادگیری مطالب درسی به تمرین بیشتری نیاز دارند.

4. دامنه معلومات عمومی آنان نسبت به همسالان خود محدودتر است.

5. دیر می آموزند و زود فراموش می کنند.

 

2. عقب مانده ذهنی آموزش پذیر

دومین گروه از افراد عقب مانده ذهنی از نظر کثرت تعداد گروه عقب مانده آموزش پذیر هستند و حدود 2 درصد از کل کودکان سنین مدرسه را تشکیل می دهند.

بهره هوشی  آنان حدود 50-70 درصد  می باشد. شناسایی و تشخیص آنان در سنین پایین به ویژه قبل از دبستان بسیار مشکل می باشد این کودکان در هر حال آموزش پذیر بوده و قادر

به فراگیری حداقلی از اطلاعات عمومی و درسهای رسمی کلاس از قبیل خواندن و نوشتن و حساب کردن می باشند.

 

3. عقب مانده ذهنی تربیت پذیر

این گروه از کودکان 3. 0 درصد از کل جامعه را تشکیل می دهند. بهره هوشی آنان حدود 25-50 درصد می باشد به عبارت دیگر هنگامی که کودکان همسال آنان با پشت سر گذاشتن

سن 6 سالگی وارد کلاس اول دبستان می شوند عقب ماندگان تربیت پذیر از نظر هوشی مانند بچه 1.5 تا 3 ساله هستند.

این کودکان به خاطرمشخصه بدنی از دوران نوزادی و طفولیت قابل شناسایی می باشند و از همان ابتدا در راه رفتن و حرف زدن و دیگر مهارت های کلامی و بدنی به طور قابل

توجهی دچار ضعف و کندی شدیدی می باشند.

در مجموع می توان چنین خلاصه کرد که

1. گروه کودکان عقب مانده تربیت پذیر قادر به فراگیری انجام امور شخصی از قبیل لباس پوشیدن، غذا خوردن، مسواک زدن، نظافت شخصی و... می باشند.

2. قادر به فراگیری رفتار مناسب و مطلوب در خانه و در همسایگی می باشند.

3. آنها می توانند در منزل و یا در مدرسه و در موسسات شبانه روزی و یا در کارگاههای حمایت شده از نظر اقتصادی مفید واقع شوند بدین معنا که بتوانند حداقل درآمدی داشته باشند.

 

4. کودکان عقب مانده ذهنی کاملا  متکی و یا حمایت پذیر

این کودکان به علت عقب ماندگی شدید ذهنی و بدنی قادر به یادگیری و تربیت پذیری در امور خودیاری و انطباق با محیط و سازگاری اجتماعی نمی باشند. بهره هوشی آنان معمولا از

25 درصد کمتر می باشد به همین دلیل نیاز فوق العاده به کمک مستمر در انجام کارهای شخصی دارند تعدادی از این کودکان هرگز توانایی آموختن، صحبت کردن،و یا انجام ساده ترین

امور زندگی از قبیل خوردن و پوشیدن را ندارند.

 

تفاوت ها ی فردی دانش آموزان که حاکی از وجود تفاوت در توانایی های آنان است از مهمترین اصول و مواردی است که همیشه باید در آموزش و پرورش مورد توجه قرار گیرد در

نتیجه باید نوع و سرعت آموزش با توانمندی های شناختی دانش آموزان هماهنگ شود از این رو سیستم آموزش و پرورش عهده دار تدوین برنامه های آموزشی مناسب برای این افراد

شده است و اولین گامی که در این جهت برداشته شده شناسایی این کودکان از طریق اجرای طرح سنجش توسط مراکز ارزیابی سازمان آموزش و پرورش استثنایی که بعد از تشخیص ،

جهت جایگزینی به مراکز تعیین شده معرفی می شوند. چون سازمان آموزش وپرورش استثنایی مسئولیت تعلیم تربیت دانش آموزان دیرآموز و عقب مانده آموزش پذیر را بر عهده دارد

و دو گروه دیگر تحت پوشش سازمان بهزیستی قرار دارند.

مدارس  دانش آموزان کم توان ذهنی با توجه به ساختار پیش بینی شده و برنامه های ابلاغ شده از سوی سازمان با هدف دستیابی این کودکان به خوداتکایی،بهزیستس شخصی و اجتماعی

محتوا و برنامه های زیر را در ارتباط با هر کدام از دوره ها پیش بینی و اجرا می کنند.

دوره پیش از دبستان:

از بدو تولد تا 4 سالگی: برنامه آموزش والدین با محتوایی مناسب و مورد نیاز آنان طراحی شده که در طول سال تحصیلی والدین می توانند با مراجعه به مراکز آموزشی گروه کم توان

ذهنی از خدمات آموزشی بهره مند شوند.

برنامه آموزشی 4-6 سالگی: در این برنامه نوآموزان همراه والدین خویش در مراکز آموزشی حضور یافته و هر نوآموز با توجه به محتوای مناسب و مورد نیاز آنان که طراحی شده

است از خدمات آموزشی استفاده می نمایند.

برنامه آمادگی: این دوره حداکثر برای مدت سه سال نوآموزان را در دو مرحله مقدماتی و تکمیلی آموزش می دهد در این دوره کتاب راهنمای معلم و کتاب کار کودک با هدف آشنایی

با مفاهیم، کسب مهارتهای خودیاری و اجتماعی، زمینه سازی برای خواندن ونوشتن و ریاضی پیش بینی شده که به انسجام آموزش های نوآموزان برحسب توانایی هایشان کمک می کند.

دوره ابتدایی:

این دوره برای پنج پایه ابتدایی طراحی شده است که معادل پایه های آموزش ابتدایی دانش آموزان عادی می باشد. هدف این دوره فراهم آوردن شرایط لازم برای رشد و شکوفایی توانایی

نوآموزان ،کسب مهارتهای اجتمایی ، سوادآموزی به منظور رفع نیازهای روزمره است. برای رسیدن به این اهداف محتوای مناسبی پیش بینی شده است که عناوین آن عبارت است از

کتاب های فارسی ،ریاضی ،علوم ،دینی ،مطالعات اجتماعی ، قرآن و کتاب مهارت آموزی . حداکثر سال های توقف در هر پایه سه سال است و اگر دانش آموزی تمامی محتوای پیش

بینی شده در هر پایه را در یک سال تحصیلی طی نکرد به عنوان آموزش نیمه تمام در سال تحصیلی بعد در همان پایه ادامه تحصیل می دهد.

و اما برای مثال آموزش درس ریاضی در این دوره به کودکان کم توان ذهنی اصول خاصی دارد:

1. اصل آمادگی: عده ای معتقدند که این افراد آمادگی برای یادگیری ندارند پس یاد نمی گیرند ولی هر فردی در هر شرایطی آمادگی یادگیری مطالبی را دارد فقط این کودکان کند تر و

ناقص تر یاد می گیرند.

2. اصل صبر و شکیبایی: نباید انتظار داشت که این کودکان را طی یک جلسه مورد سنجش قرار داد. هم در سنجش و هم در انتخاب محتوای آموزشی باید صبر و حوصله داشت .

3. اصل عقب گرد راهبردی : میخواهیم جمع را آموزش دهیم ولی فرد عدد  را تشخیص نمی دهد عقب برمیگردیم تا مراحل قبلی و تشخیص عدد را دوباره به او آموزش دهیم.

4. اصل محدودیت در خزانه لغات : مثلا برای آموزش ساعت ، سی را نیم و پانزده دقیقه را ربع بیان میکنیم که منجر می شود در جلسات ابتدایی به آموزش کلمات اختصاص دهیم.

5. اصل تمرکز : با توجه به محدودیت تمرکز این افراد بهتر است در آموزش ریاضیات یک هدف را مشخص کرده و آن را دنبال کنیم.

6. اصل ثبات در پاداش دادن : به جهت محدودیت کودکان عقب مانده ذهنی باید در هر شرایط این پاداش دادن اتفاق بیافتد.

دوره مهارت های حرفه ای :

این دوره که در سه پایه طراحی شده شامل برنامه آموزش مهارت های شناختی ،سازشی ،مذهبی و حرفه ای است و دانش آموزان در پایان این دوره در صورت موفقیت در کسب مهارتها ضمن دریافت گواهینامه این دوره ،گواهی مهارت درجه 2 و 3 حرفه ای را از سازمان فنی و حرفه ای دریافت می کند که در جذب شدن به بازار کار ،آنان را یاری می دهد. و

اما در پایان برای بهبود و پیشرفت این کودکان توصیه هایی شده که مهمترین آنها را اشاره می کنیم:

1. هیچ گاه نگذارید کودک شکست بخورد

2. با ارائه بازخورد مناسب او را از درستی پاسخ آگاه کنید

3. سطح مناسب کودک را بدست آورید

4.از آموزش قدم به قدم (از ساده به مشکل) بهره بگیرید

5. امکان تکرار و تمرین را برای تثبیت یادگیری فراهم کنید

6. کودک را در فعالیت ها شرکت دهید

7.به علایق کودک توجه کنید

8.در آموزش به این کودکان صبور باشید

9. هرگز این کودکان را با دیگران مقایسه نکنید

10. خانواده باید به طور موثر همکاری کند و معلم از این همکاری استقبال کند.

+ نوشته شده در  سه شنبه شانزدهم خرداد 1391ساعت 18:34  توسط admin  | 

نقش معلمین، مدیران و خانواده ها در کاهش اضطراب امتحان

1 ـ جلسه امتحان دادگاه حسابرسی نیست و امتحان انتقام نیست . 2 ـ قبل از اتمام کلاسها و شروع امتحانات به دانش آموزان اطمینان بدهید و آنها را از امتحان نترسانید. 3 ـ به دانش اموزان بگویید که سئوالات از کتاب درسی آنهاست و آنها فقط با مطالعه کتابهای درسی خود به راحتی می توانند به سئوالات پاسخ دهند. 4 ـ قبل از امتحانات اصلی از امتحانات مستمر و خود آزمایی به منظور آشناکردن دانش آموزان با سئوالات و نحوه امتحان استفاده گردد. 5 ـ از ایجاد رقابت ناسالم در میان دانش آموزان اجتناب شود . 6 ـ هدف امتحان باید ارزیابی دانسته های دانش آموزان باشد , نه ندانسته های آنان . 7 ـ از انتظار و توقع بیش از حد در طرح سئوالات امتحان اجتناب نمایید . 8 ـ در طرح سئوال , اصول سنجش و اندازه گیری خصوصا سطح دشواری سئوالات را رعایت نمائید. 9 ـ در ارزشیابی میزان یادگیری دانش آموزان نباید فقط نمره امتحان را ملاک و معیار قرارداد و از دیگر شیوه های ارزشیابی نیز استفاده کنید و سعی نمایند. سئوالات دشوار را در شماره های آخر قرار دهید. نقش مدیران در کاهش اضطراب امتحان 1 ـ برنامه امتحانی را چند هفته قبل از شروع امتحانات به دانش آموزان اعلام کنید. 2 ـ فاصله بین جلسات امتحان را باتوجه به سختی یا آسانی دروس تنظیم نمائید. 3 ـ پس از تهیه برنامه امتحانی تا آنجا که ممکن است , تغییر جدیدی در برنامه ایجاد نکنید. 4 ـ از برگزاری امتحانات با وقت بسیارکم اجتناب نمائید . 5 ـ چند دقیقه قبل از شروع امتحان دانش آموزان به محل برگزاری امتحان بروند. 6 ـ محل برگزاری امتحان دارای تهویه مناسب , نور کافی , دمای مناسب و صندلی مناسب باشد. در سالن یا نزدیکی آن , آب آشامیدنی در دسترس باشد. 7 ـ در حد ممکن از نیمکت ها و یا صندلی های سالم در جلسه امتحان استفاده نمائید. 8 ـ محل برگزاری امتحان , عاری از هرگونه عوامل مزاحم از قبیل سروصدا باشد. 9 ـ با دانش آموزان به صورت اطمینان بخش و امیدوارکننده در کلاس و جلسه امتحان برخورد کنید. 10 ـ قبل از شروع جلسه فاصله افراد رعایت شده باشد تا در حین برگزاری جلسه نیازی به جابجایی و حرکت نباشد. 11 ـ در شروع جلسه آیاتی از کلام الله مجید قرائت شده و چند جمله دعای مناسب بیان گردد. 12 ـ بعد از شروع جلسه امتحان دانش آموزان را جابجا نکنید . 13 ـ در جلسه امتحان , دبیر مربوط به درس حتما حضور داشته باشد و با جملات اطمینان بخش دانش اموزان را آرام نماید. 14 ـ مراقبین در حین برگزاری جلسات با یکدیگر صحبت نکنند . 15 ـ سعی شود مراقبین بالای سر دانش آموزان زیاد توقف نکنند . 16 ـ اگر مراقبین مشاهده کردند که دانش آموز جواب را اشتباه نوشته , او را سرزنش نکنند. 17 ـ از برخورد شدید با دانش آموزان خاطی اجتناب شود . 18 ـ مراقبین با تبسم و بیان مطلبی نشاط انگیز , تنش های احتمالی دانش آموزان را کاهش دهند. 19 ـ در ابتدای جلسه امتحان راهنمایی و توضیح کافی پیرامون آن آزمون داده شود ودر حین جلسه از توضیح اضافی که موجب حواس پرتی آنان می شود اجتناب نمائید. 20 ـ سئوالات امتحانی , خوانا و از کیفیت بالا و مناسب برخوردار باشد . 21 ـ با دانش آموزان در حین انجام امتحان گفتگو نشود . 22 ـ در صورت نیاز , پیش نویس در اختیار دانش آموزان قرار داده شود نقش خانواده ها در کاهش اضطراب امتحان روزنامه جمهوری اسلامی اشاره هر کس نگران است مبادا در نظر دیگران , بی خرد , ناتوان و سراسیمه جلوه کند. درجات کمی از « اضطراب » برای پیشبرد زندگی طببعی است ولی مقدار زیاد آن مانع پیشرفت بوده و حتی توانایی انجام کار را از فرد مضطرب می گیرد. نشانه های جسمانی اضطراب عبارتند از : لرزش , عرق کردن دستها , عرق کردن بدن , افزایش ضربان قلب , کوتاهی تنفس , تنش عضلات . سرخ شدن یا گیج شدن , از دست دادن رشته افکار , ناراحتی گوارشی , صدای لرزان . اضطراب امتحان هم یکی از انواع آن می باشد که برای کاهش آن , اولیا , سیستم آموزش و پرورش و خود دانش آموزبا هماهنگی یکدیگر می توانند نقش موثری داشته باشند. نقش خانواده ها 1 ـ محیط خانواده و جو عاطفی حاکم بر آن باید دور از تنشهای عاطفی و مشاجره باشد. 2 ـ سعی شود در ایام امتحانات , رفت وآمد و میهمانی های خانوادگی تعطیل یا محدود گردد. 3 ـ محیط فیزیکی آرام و بی سروصدا برای مطالعه دانش آموزان فراهم نمایید . 4 ـ به استراحت و خواب دانش آموزان توجه کافی داشته باشید . 5 ـ وظایف خانگی محوله به دانش آموزان را حذف یا کاهش دهید . 6 ـ در هنگام امتحانات , دانش آموزان نیاز به حمایت عاطفی و اطمینان بخشی بیشتری دارند. لذا در این زمینه اقدام موثر داشته باشید. 7 ـ ساعات تماشای برنامه های تلویزیون تا حد امکان کاهش یابد . 8 ـ از ایجاد ترس و دلهره بی جا در بچه ها خودداری نمایید . 9 ـ از توقعات بی جا و فشار بیش از حد برای مطالعه خودداری نمائید 10 ـ در صورتیکه فرزندتان از موفقیت در یکی از امتحانات رضایت خاطر نداشت , مورد حمایت قرار گیرد و از سرزنش نمودن او خودداری کنید. 11 ـ از حبس کردن دانش آموز در اتاق برای مطالعه کردن خودداری شود و به دانش آموز اجازه استراحت و تفریح لازم نیز داده شود. 12 ـ تغذیه دانش آموز مناسب و مقوی باشد . 13 ـ انتظارات بالا و بیش از حد توانایی از فرزندان , می تواند در ایجاد اضطراب و شدت آن موثر باشد , پس انتظارات مذکور را تعدیل نمائید. 14 ـ کمال گرایی بیش از حد والدین و وسواس شدید خانواده نسبت به نمرات بالا باعث ایجاد اضطراب در فرزندان می شود. 15 ـ از مقایسه فرزندان با یکدیگر و با دیگران پرهیز کنید . 16 ـ از تاکید بیش از حد بر درس خواندن اجتناب کنید . 17 ـ ضمن اطمینان بخشی به دانش آموزان در آنان ایجاد انگیزه نموده و با ارائه پاداش و تقویتهای مطلوب آنها را تشویق به مطالعه نمائید.

 

شرایط مطالعه بهتر


«بکارگیری شرایط مطالعه یعنی بهره‌وری بیشتر از مطالعه»
شرایط مطالعه ، مواردی هستند که با دانستن ، بکارگیری و یا فراهم نمودن آنها ، می توان مطالعه ای مفیدتر و با بازدهی بالاتر داشت . در واقع این شرایط به شما یاد می دهند چگونه از زمانهای مطالعه ، بهره‌وری بالاتری داشته باشید . به شما می آموزند قبل از شروع مطالعه چه اصولی را به کار گیرید ، در حین مطالعه چه مواردی را فراهم سازید و چگونه به اهداف مطالعاتی خود برسید.
1- برای موفقیت در مطالعه ، باید درست آغاز کنید:
یعنی برنامه درسی خود را طوری تنظیم کنید که از خواندن کتابها ، هدفی واضح و روشن را دنبال کنید .
- درسهای خود را طوری برنامه ریزی کنید که هنگام مطالعه ، ابتدا کتابهای آسان را بخوانید ، نه کتابهای مشکل را.
- در هنگام مطالعه یک کتاب ، ابتدا از قسمت‌های آسان و جذاب شروع کنید و بعد به سراغ بخشهای مشکل تر آن بروید . این کار را می توانید با مرور قسمت‌های خوانده شده قبلی آغاز کنید. قسمت‌های آسان و جذاب علاقه شما را به خواندن افزایش می دهند.
- در برنامه ریزی درسی خود ، موضوع‌های مشابه را پشت سر هم قرار ندهید و آنها را یکی پس از دیگری مطالعه نکنید تا حد ممکن بین آنها فاصله بگذارید.
- اگر می خواهید چند کتاب را در یک روز مطالعه کنید ابتدا زمانهای خواندن و ترتیب قرار گرفتن آنها را مشخص کنید و بعد به مطالعه بپردازید .
- حتی المقدور برای یک کتاب بیش از دو ساعت وقت در نظر نگیرید . و زمانهای مطالعه را به مدتهای دو ساعته تقسیم کنید . تصور نکنید که هر چقدر زمان مطالعه یک کتاب بیشتر باشد بهتر است بر عکس هر چقدر زمان کوتاه گردد و موضوع مورد مطالعه عوض گردد ، میزان یادگیری افزایش می یابد .
- اگر می خواهید در شش روز هفته ، شش کتاب بخوانید، هرگز هر کتاب را در یک روز نخوانید و برای شش روز ، شش کتاب در نظر نگیرید . بهتر است هر روز را به شش قسمت تقسیم کنید و در هر قسمت ، یک کتاب بخوانید و این روند را در شش روز هفته ادامه دهید .
- به روش تدریجی درس بخوانید ، یعنی در طول سال تحصیلی درس بخوانید و خواندن دروس را به شبهای قبل از امتحان موکول نکنید . مطالعه تدریجی و با تداوم در طول سال تحصیلی بسیار بهتر از مطالعه فشرده و با تراکم در چند روز قبل از امتحان است.
2- برنامه ریزی :
یکی از عوامل اصلی موفقیت داشتن برنامه منظم است»
برنامه ریزی صحیح این است که چگونه از وقت و امکانات موجود حداکثر استفاده را ببرید . عدم برنامه ریزی صحیح باعث اتلاف وقت شده و بازده مطالعه بسیار کاهش می یابد .
نکته ای که در این جا قابل ذکر می باشد اینست که ، داشتن برنامه مهم است ولی مهم تر از آن اجراء برنامه است .
الف )برنامه ریزی درسی :
بهترین برنامه ریزی درسی، خود فرد است . یعنی هر شخص باید با توجه به شرایط روحی ، جسمی ، محیطی ، زمانی ،علاقه ، هدف ، نقاط ضعف و قوت خویش برای خودش برنامه ریزی کند .
ب ) کوتاه ، ساده و قابل اجراء بودن برنامه صحیح است .
یعنی هر قدر برنامه حجیم و سخت باشد تاثیر منفی بر روحیه فرد می گذارند و به خاطر پیچیدگی شان ، غالباً با شکست مواجه می شوند .هر قدر برنامه کوتاهتر و ساده تر باشد . شخص راحت تر آن را در زمان تعیین شده انجام می دهد. و تجربه ای موفق در زمینه برنامه ریزی کسب می کند . و این تجربیات موفق در رسیدن به موفقیت‌های بعدی تاثیر بسزایی خواهندداشت .
ج ) اجراء برنامه در زمان مشخص :
وقتی برنامه ای را نوشته‌اید . باید آن را درزمان مشخص اجرا کنید . اگر نظم خاصی در اجراء برنامه داشته باشید ، به راحتی می توانید به اهداف خویش برسید. کسانی که نظم و ترتیب در اجراء برنامه را رعایت نمی کنند ، غالباً برنامه‌های آنان با شکست مواجه می شود .

3- نظم و ترتیب :

« اساس هر سازمانی به نظم آن بستگی دارد »
رعایت نظم از شرایط مهم مطالعه به حساب می آید . چرا که نظم به ایجاد تمرکز حواس کمک می کند. همچنین وقتی که نظم بر پا شد ، یادگیری بهتر صورت می گیرد . اگر اتاق و میز مطالعه نامنظم باشد موجب حواس پرتی و اختلال در یادگیری می شود . توجه داشته باشید . هر جور که مطالب را به حافظه بدهید ، بر همان اساس نیز می توانید آنها را بازیابی کنید .

4- حفظ آرامش :

« آرامش ضمیر ناخود آگاه را پویا و فعال می کند»
درسی را که با آرامش بخوانید قطعاً بهتر می توانید بیاموزید ، برای آنکه بازده مطالعه خود را بالا ببرید ، در سخت‌ترین شرایط و حتی کوتاهترین زمان نباید مضطرب شوید و سعی کنید در این مدت کوتاه با آرامش خاطر مطالعه کنید. مطالعه بدون اضطراب و خونسردی کامل ، تاثیری بسیار مثبت در افزایش میزان یادگیری دارد. توجه داشته باشید که حفظ خونسردی و آرامش ، هرگز به معنای بی خیالی و بی حالی نیست ، بلکه به معنی وضعیتی هوشیار همراه تمرکز حواس و بدون دلهره است . روانشناسان معتقدند که اضطراب کم برای مطالعه و موفقیت لازم است ، زیرا شخص را به تحرک و فعالیت وا می دارد و باعث می شود که به طور جدی به درس خواندن بپردازد ، اما اگر این اضطراب از حد معمول خود خارج شود و استرس و دلهره در فرد ایجاد کند نه تنها مفید نیست ، بلکه مانع از فعالیتهای وی شده ، و حتی در جلسه امتحان مانع از یادآوری آموخته‌های شخص می شود . نکته ای که باید به آن اشاره کرد این است که در اغلب موارد ، اضطراب ناشی از تفکرات منفی شماست . وقتی که نسبت به امتحان تصور منفی دارید، از آوردن نمره کم می ترسید ، عواقب قبول نشدن را در نظر می گیرید . در نتیجه تصورات منفی ، موجب اضطراب می گردند و اضطراب سدی در راه کارایی حافظه می گردد و این عمل خود اضطراب بیشتر را به دنبال خواهد داشت و نهایتاً اینکه این سیکل معیوب همچنان ادامه خواهد یافت .

5- استفاده صحیح از وقت :

«بنیامین فرانکلین می گوید : پس وقت را تلف نکنید زیرا زندگی از وقت تشکیل شده است »
استفاده صحیح از وقت و هدر ندادن آن بسیار مهم است .چرا که زمان از دست رفته را نمی توان مجدداً باز یافت . زمان را نمی توان ذخیره کرد ، نمی توان خرید و یا فروخت و نمی توان از 24 ساعت دیگران قرض گرفت زمان سرمایه ای است که اگر مورد استفاده قرار نگیرد ، از دست می رود در حالی که یک سرمایه مالی این چنین نیست .
اگر منصف باشیم با کمی دقت و تامل در می یابیم که مشکل اصلی کمبود وقت نیست ، بلکه در نحوه استفاده از آن است .
6- سلامت و تندرستی :
« عقل سالم در بدن سالم است »
سلامت جسمی و روانی در یادگیری تاثیر بسزا دارد.
7- تغذیه مناسب :
« تغذیه صحیح نقش مهمی در سلامتی دارد.»
غذا را به موقع و سر وقت بخورید ، از خوردن غذا در ساعت‌های گوناگون و بدون نظم و برنامه به پرهیزید . سعی کنید صبحانه و ناهار و شام را در ساعات معین بخورید . به برنامه غذایی خود نیز نظمی خاص بدهید .

8- تنفس صحیح :

« یکی از مهمترین اعمال بدن انسان ، تنفس است . » تنفس عمیق باعث می شود که ما در هر نفس اکسیژن بیشتری را به شش‌های خود برسانیم . این اکسیژن به سلولهای مغزی که خود ذخایر اکسیژن کمی دارند ، کمک می کند تا فعالیت بیشتری داشته باشند . افزایش فعالیت این سلولها یعنی پمپاژ بیشتر یونها بین دو سری غشاء سلول به خصوص برای یون‌های سدیم و کلسیم که به خارج غشاء می روند و پتاسیم و کلر که به داخل آن می آیند . هرگاه تغییرات غشاء نرون به نرون بعدی منتقل شود ، این تغییرات به نوبه خود مسیرهای جدیدی برای انتقال از راه مدارهای عصبی می شوند و وقتی این مسیرهای جدید برقرار شدند ، با تفکر ما فعال می شوند و خاطره‌ها را مجدداً تولید می کنند . این فرآیند که حافظه نام دارد کاملاً به اکسیژن نیاز دارد . به همین دلیل است که در هوای آلوده به دود سیگار و سایر گازهای سمی بازده یادگیری و حافظه به شدت کاهش می یابد. از سوی دیگر تنفس صحیح و عمیق باعث می شود که سیستم ایمنی ما فعالتر شود . بنابراین حرکات عضلانی و تنفس عمیق ، جریان لنفاوی را به راه می اندازد و باعث می شود که گردش خون بهتر انجام شود ، خود لنف بهتر کار کند و سیستم ایمنی تقویت شود.

9- ورزش :

« ورزش کلید عمر طولانی است »
شما می توانید ورزشهای دلخواه خود را انتخاب کنید و در برنامه روزانه خود قرار دهید. به طور مثال پیاده روی یکی از ورزشهای مفید و مناسب و در عین حال بسیار ساده و برای عموم امکان پذیر است .
علاوه بر پیاده روی از ورزشهای مفید برای کسب تمرکز فکر و پرورش حافظه « یوگا » است یوگا به معنای تمرکز نیرو در اصطلاح هندی یعنی تمرکز فکر و حواس . با انجام تمرینات یوگا می توانید تمرکز حواس خود را بهبود بخشید .

10- استراحت مغزی :

« هنگامی که خسته هستید ، مطالعه نکنید »
برای انجام کارهای فکری خصوصاً مطالعه باید مغز کاملاً آماده و سرحال باشد تا در به خاطر سپردن مطالب مشکل نداشته باشد . شما می توانید از روشهای مختلف و دلخواه خودتان برای رفع خستگی استفاده کنید ، اما یکی از روشهای مناسب برای رفع خستگی تنفس عمیق است . همچنین یک خواب سبک و کوتاه در مواقعی که خیلی خسته هستید در برطرف کردن خستگی بسیار مناسب است.
11- خواب کافی :
« خواب فراگیری و حافظه را تقویت می کند»
یک خواب 8-6 ساعته معمولاً کافی است . بنابراین سعی کنید طوری برنامه‌های درسی خود را تنظیم کنید که شبها حداقل 6 ساعت بخوابید تا مغز شما به اندازه کافی استراحت کند . همچنین خواب نیم تا یک ساعت ( ظهرها بعد از ناهار ) بسیار مناسب است.
12- درک مطلب :
« آنچه در حافظه بلندمدت باقی می ماند ، معنی مطالب است »
سعی کنید هنگام مطالعه ، مطالب را به خوبی درک کنید، تا بتوانید به راحتی آنها را به خاطر بسپارید . نکته ای که در درک معنی تأثیر بسزا دارد و بازده مطالعه را بسیار افزایش می دهد ، یادداشت برداری مطالب خوانده شده است . یادداشت برداری در افزایش میزان یادگیری بسیار مؤثر است .

13- تشویق و پاداش :

«تشویق نیروهای ذهنی و روانی را به فعالیت وا می دارد»
14- شرطی شدن :
« شرطی شدن به تمرکز حواس کمک می کند »
برای یادگیری و ایجاد تمرکز حواس شرطی شدن نسبت به مکان و زمان مطالعه نقش مهم دارد . برای آنکه تمرکز حواس راحت تر به دست آید و سریعتر برای آن آماده شوید ، باید به مکان و زمان مطالعه خود را شرطی کنید.
15-تحرک مغزی :
« هنگام مطالعه نباید کاملاً آرام نشست »
منظور از تحرک ، حرکت کردن و راه رفتن در حین مطالعه نیست و یا هدف از حرکت ، فعالیت زیاد بدنی نیست که در این صورت نیز تمرکز حواس مختل می شود و میزان یادگیری کاهش می یابد . اصولاً بهترین وضعیت برای مطالعه ، نشستن پشت میز است نه حرکت کردن و راه رفتن . منظور از تحرک این است که در حین مطالعه هر چند دقیقه ، یک بار حرکتی کوچک داشته باشید تا گردش خون در مغز بهبود یابد و بهتر بتوانید مطالب را بیاموزید . حتی با چند حرکت ساده سرو بدن می توانید از حالت رکودی و رخوت جلوگیری کرده و با تمرکز بالاتری درس بخوانید.
16- اتاق مطالعه :
« اتاق مطالعه باید آرام باشد»
اتاق مطالعه باید ساکت و آرام و تا حد ممکن از عکس، پوستر و اشیایی که موجب حواس پرتی می شوند . خالی باشد.
نور اتاق باید کافی و مناسب باشد. بهترین نور برای مطالعه روشنایی روز است . نور باید در سطح اتاق پخش گردد. بنابراین چراغ مطالعه برای درس خواندن مناسب نیست . نور نباید کم باشد . اتاق مطالعه باید از تهویه مناسبی برخوردار باشد.
در مطالعه فاصله چشم تا کتاب باید رعایت شد و فاصله مناسب حدود 40-30 سانتی متر است .
میز مطالعه باید از نظر ارتفاع وسعت و رنگ مناسب باشد.
17- زمان مطالعه :
واقعیت این است که هیچ زمانی به طور دقیق و انحصاری برای مطالعه وجود ندارد .
زمان مطالعه بستگی به خودش دارد که چه موقع از نظر جسمی و روانی آمادگی لازم را دارید .
نکته ای که در مورد زمان مطالعه باید رعایت کنید استراحت چه قبل از مطالعه و چه بعد از مطالعه را باید در نظر گرفت .
نیم ساعت مطالعه و 5 دقیقه استراحت ، روش بسیار خوبی برای مطالعه کردن است . زیرا اولاً شما آستانه یادگیری را رعایت می کنید و ثانیاً با استراحت کوتاه ، فرصتی برای مغز در نظر می گیرید تا به تجزیه و تحلیل اطلاعات بپردازد باید یادآور شد که نیم ساعت مطالعه و 5 دقیقه استراحت به این معنی نیست که دقیقاً بعد از نیم ساعت مطالعه حتماً استراحت کنید حال اگر چند دقیقه این طرف و آن طرف شد ، اشکالی ندارد . اما بهتر است بیش از 45 دقیقه نشود.
منبع :
شرایط مطالعه ؛ مولف بیژن علی پور

+ نوشته شده در  سه شنبه شانزدهم خرداد 1391ساعت 18:33  توسط admin  | 

اضطراب رياضي

مقدمه:درس رياضي بي ترديد يكي از مهمترين درسهايي است كه دانش آموزان در تمام مقاطع تحصيلي به دانستن و درك آن احتياج دارند. به عبارتي جزء جدا نشدني از درسهاي مدرسه تا دانشگاه است و  در باز كردن ذهن دانش آموز نقش موثري دارد.مسئله ترس از رياضي معضل بسياري از دانش آموزان است. بيشتر از 50% دانش   اموزان مقاطع تحصيلي مختلف معمولا در درس رياضي مشكل اساسي دارند و اين پديده چيزي بيشتر از بي علاقگي به رياضي است.

فصل1

اضطراب رياضي وضعيتي رواني است كه به هنگام رويارويي با محتواي رياضي در افراد پديد مي آيد در واقع واكنش هيجاني نسبت به روبرو شدن با معلم رياضي.گوش كردن به سخنراني در مورد رياضي. حل مسايل رياضي. شركت در كلاس و امتحان رياضي و هر چيزي مربوط به رياضي است.به طور كلي احساس غير عادي از تشويش و نگراني. علائم فيزيولو‍ژي مثل عرق كردن.افزايش ضربان قلب.لرزش دست ها و...است. اضطراب رياضي موجب ضعف فرآيندهاي ذهني براي انجام عمليات رياضي و اختلال و نابساماني فكري.شك به توانايي هاي خود و در نتيجه ايست فكر مي شود. اين اضطراب مي تواند در هر مقطع تحصيلي به وجود آيد. در واقع ترس محدوده فعال حافظه را به خود مشغول نموده و مانع تفكر خوب مي شود در واقع دانش آموز نمي توتند آنچه را كه مي داند به خاطر بياورد بنابر اين نمي تواند توانايي خود را نشان بدهد.

اضطراب كشش لازم براي يادگيري رياضي را از دانش آموز ميگيرد. ترس و در ادامه ضعف در درس رياضي درآينده موجب دوري گزيدن از كليه دروس مرتبط با رياضي مثلا هندسه.جبر.آمارواحتمال.فيزيك و...مي شود اين بيزاري منجر به بي علاقگي به تحصيل و گاهي حتي ترك تحصيلي ميشود.

فصل2

شناخت عواملی که باعث ترس می شوند:

الف)  عوامل  فردي:

1.مشکلات جسمی،روحی واختلالات خواب

2.ضعف در برقراری ارتباط و افراط و تفریط در اعتماد به نفس

3.تنبلی وسستی،نداشتن تمرین و تکرار

4.نداشتن برنامه ریزی و الویت بندی و خلاصه نکردن

5.کم هوشی ونداشتن بهره هوشی مناسب وخلاصه نکردن مطالب

ب)  نقایص استاد (معلم):

1.آشنا نبودن به شیوه های جدید و موثر آموزشی

2.رفتار نا مناسب با دانش آموزان و در برخی موارد به خاطر نیاوردن نام دانش آموزان

3.نگاه کردن دائم به ساعت خصوصاً زمان انجام پرسش

4.ضعف برقراری ارتباط

5.نداشتن آرامش کافی و صبر و حوصله در حین تدریس و پرسش

6.ارائه نکردن مفاهیم از ساده به پیچیده

7. تشویق نکردن دانش آموزان.

8.سپردن کارها به نحو غیرمؤثر

9. بی توجهی به سؤالات دانش آموزان

10. محبت نكردن به دانش آموزان

11.عدم هیجان کافی و عدم علاقه به تدریس

ج)   خانواده ومحیط آموزشی :

1.انتظار نا بجا و مقایسه دانش آموزان از طرف اولیای مدرسه و خانواده

2.برگزاری آزمون های سخت و تهدید دانش آموزان به تنبيه های گوناگون

3.عدم هماهنگی بین اولیای مدرسه و خانواده

4.فراهم نبودن تجهیزات آموزشی لازم

فصل3

اقدامهایی که برای چنین دانش آموزانی میتوان انجام داد به قرار زیر است:

ابتدا باید در چند جلسه اعتماد به نفس دانش آموزان را تقویت کرد.

برگزاری امتحانات به صورت کتاب باز (open book) میتواند انجام شود تا دانش آموزان اعتماد به نفس پیدا کنند.

تشويق دانش آموزان به تلاش و داشتن پشتكار براي حل مسايل (يعني باید سعی کرد ضعفهای دانش آموز را به رویش نیاورد و آنها را راهنمايي كرد)

همچنين معلمان باید علاقه و محبت خود را هم به صورت کلامی و هم از طریق ابزارهای غیرکلامی چون: توجه تمام

و کمال به دانش آموزان، حفظ و تداوم ارتباط چشمی با آنان، لبخند زدن و ایماء و اشاره نشان دهند. بیشتر دانش

آموزان برای معلمانی که محبت می کنند و آنها را مورد احترام قرار می دهند حاضرند هر کاری بکنند تا تأییدشان را

به دست آورند. آشکار است که معلمان باید در ابراز علاقه و محبت خویش نسبت به دانش آموزان صادق باشند در

 غير اينصورت احترام آنان، نزد دانش آموزانی که ریاکاری و دو رنگی میبینید، رو به افول میگذارد. تشويق دانش

آموزان به با هم مطالعه کردن:  یکی از روشهای شناخته شده و موثر یادگیری در میان دانش آموزان با هم درس

خواندن است. پژوهشهایی که درباره اثربخشی از روش مطالعه مشارکتی انجام گرفته است نشان داده  دانش آموزان

و دانشجویانی که به این طریق مطالعه می کنند، از کسانی که مطالب را برای خودشان خلاصه می کنند یا صرفاً به

مطالعه مطالب می پردازند، بیشتر می آموزند و آموخته ها را برای مدت طولانیتری در یاد نگه می دارند.

 راههای دیگر به یادگیری ریاضی در سطح مدارس عبارتند از:

الف) ایجاد امکانات لازم برای افزایش سطح فرهنگی خانواده که بتواند مشکلات درسی فرزند خود را برطرف کند.

ب) آموزش روشهای جدید تدریس به معلمان و حذف روشهای سنتی.

ج) تهیه وسایل کمک آموزشی در زمینه تدریس.

و) طرح درس معلم.

نتيجه گيري:

جهان به دنبال مساوات درآموزش رياضي است تا جايي كه آموزش رياضي به افراد با معلوليت هاي ذهني هم

صورت مي پذيرد در واقع رياضي خاص افراد نخبه نيست كه به طور تخصصي با آن كار كنند و ذهن و روح خود را

چنان غرق در رياضي كنند كه گويي رياضي با زندگيشان عجين شده است همه ي افراد به گونه اي به رياضي نياز

دارند. ديدگاه جهان در آموزش رياضي معطوف به كاربردهاي آن گشته لذا آموزگاران بايد بيشترين وقت خود را

صرف پاسخ به اين پرسش كنند كه: چگونه رياضيات را تدرس كنم كه مفيد واقع شود؟بنابراين لازمه آموزش

رياضي اين است كه روش هاي تدريس.جذاب.شيرين و فهميدني باشد و آموزنده را با رياضي آشتي بدهد.

 

 

 

+ نوشته شده در  سه شنبه شانزدهم خرداد 1391ساعت 18:32  توسط admin  | 

معلم ریاضیات

در نمونه های  معلمان  دیگر خیلی  چیزها از معلمان ریاضی انتظار میرود. وظیفه او منحصر به کلاس نیست بلکه در دیگر سمت ادامه دارد. او نباید فراموش  کند که اولین ومهمترین تعهد او تدریس موثر میباشد. تدریس یراضیات کاری است که باید صادقانه انجام شود. این چالش بهترین تلاش برای معلم است.  معلم نمیتواند یک کار کاملا خوب از تدریس ریاضیات ارایه دهد مگر اینکه  مایل به یک تجزیه و تحلیل خوب از کار خود باشد. او با تجزیه و تحلیل راهنمایی میشود.  هر حرفه به طور مختصر دو جنبه واقعا ممهم دارد: دانش قابل ملاحظه و تکنیک موثر. اگر ضعف جدی در هر کدام از انها باشد یکیش به تنهایی تاثیری ندارد. ربای شروع تدریس نیاز هست زمان بیشتری  را  توسعه دانش خود در زمینه تدریسش صرف کند. او باید  با سنت ها و سیاستهای اداری مدرسه اشنا شود. فعالیت های خارج از کلاس او هم مهم میباشد.  این وظایف شبه حرفه ای  در مرحله دوم به عنوان کار کلاسی او فرض میشوند. این برای بحث درمورد  ماهیت هدف و عملکرد موفقیت امیز امکانات گوناگون او مناسب است. محدوده فعالیت ها و وظایف حرفه ای یک معلم:

وظایف و فعایت های او می تواند به صورت زیر دسته بندی شود:

صلاحیت تحصیلی- تعلیم حرفه ای -  انتخاب دانشکاه های بیشرفته – تمرین سربرستی  برای  تدریس – خدمات در اموزش و برورش – فعالیت های حرفه ای – فعالیت های مدرسه -  سازماندهی ریاضیات – وظایف بخشی – وظایف اداری – فعالیت های اجتماعی.

   1- صلاحیت تحصیلی حرفه ای:    

مهارت در موضوع یک ضرورت برای  تدریس موثر است. معلم باید یک صلاحیت اساسی در موضوع داشته باشد.

سطح اطلاعاتی او باید بالاتر آن اطلاعاتی باشد که او برای نقش خود نیاز دارد.

او نه تنها باید در موضوع خود خبره باشد بلکه استعدادش باید توسط معلمان کالجش مورد بررسی قرار گیرد. خصوصیات شخصیتی او نیز مهم است و آن شامل قیافه ظاهری ، سلامتی ، صدای رسا ، توانایی ، انرژی تشتیاق بههمکاری ، شوخ طبعی و حس انصاف می باشد. او علاوه براینکه باید خودش را با تحقیق در ریاضیات حرفه ای کند بلکه باید مطالعاتی در زمینه رشته های دیگر مانند فیزیک ، علوم زیستی ، اجتماعی و غیره داشته باشد.

ابن تحصیلات عمومی هستند که موجب می شوند یک معلم دیدگاه بهتری داشته باشد که برای ایفای موثر وظایفش ضروری است.

تجربه تدریس موفق در تعلیم حرفه ای یک موضوع ارزشمند است که او را یک شخص قادر می سازد.

 2 – تعلیم حرفه ای:

او باید قبل از ورود به این تعلیمات مطمئن باشد به ریاضیات و شغل تدریس اشتیاق دارد. معلم نه تنها باید ریاضیات بداند بلکه باید در موضوعات دیگر تحصیلات داشته باشد.

این برای ایجاد ارتباط ضروری است او باید یک دانش منصفانه از مطالبات ریاضی داشته باشد. این یک عامل بسیار مهم در ارائه مفید و موثر ریاضیات است.

او بايد دانش خوبي از علم روانشناسي و به قواعد يادگيري اشنا شده ، وفاكتور هاي از يك دانش مواظبت كردن ،جلب توجه كردن ،خستگي ،آگاهي ،درك كردن و غيره بدست آورد كه اثر حياتي در موفقيت كلاس درس دارد

البته در اصول و فلسفه آموزش نيز مهم است و به معلم تصوير كلي از آموزش تئوري عملي بطور آشكار مي دهند درك اين از تاريخ و توسعه نظام آموزشي در كشور نيز ضروري است. در نتيجه ذهن خود را در جهت اهداف موجود و اهداف آموزش پرورش مي برد. به عنوان بخشي از آموزش مقدماتي يك معلم اين است كه براي مشاهده كار كلاس درس معلم هاي باتجربه در مدرسه هاي تمرين حضور پيدا كند . آموزش عمل بسيار مهمي است اين نشان مي دهدكه از عوامل مهم براي توانايي در مديرت كلاس و روش هاي تدريس و تعليم موثر است كه شامل آيتم هاي حرفه هي و آموزشي مي باشد اين عمل كارامد قادر به بدست اوردن اعتماد به نفس مي سازد در اين دوره آموزشي ،معلم دانش آموزبايد با معلمان متخصص مشاوره و رابطه كمكي داشته باشد .

3-دانشگاهاي حرفه اي برگزيده

اين موضوع از طريق آموزش در كالج بدست مي آيد اين يك راه ،يك پيش نياز براي تبديل شدن به يك معلم رياضيات است . او بايد ميدان گسترده اي از درك عادلانه از تجزيه تحليل رياضيات را كسب كند اخيرا در استفاده اي از رياضيات ،خواهان دوره اي در آمارو احتمال رياضي براي تعليم معلمان هستيم آمار داراي كاربردهاي متعدد در مسائل آموزشي ،اقتصادي ،صنعتي ،علمي ،اجتماعي و غيره است .

معلم بايد با روش هاي موثر و قابل اطمينان در جمع آوري ،سازمان دهي ،تجزيه تحليل و نتيجه گيري در مورد داده هاي آماري آشنايي داشته باشد كه او را قادر به درك برنامه هاي كاربردي از هندسه ،مثلثات ،دوره هاي نقشه برداري و استفاده از ابزارهايي شامل طراحي مكانيكي كه از ارزش قابل توجهي برخوردارند ،مي سازد البته در رياضيات مدرس براي توسعه اين حرفه يك راه هاي مفيدي را دارا مي باشد .

كه معلم بايد با دانش عادلانه اش زمينه هاي نزديك شدن به رياضيات متحد و در نهايت درك تمامي تكنيك هاي مفيد آموزشي را بدست آورد .

4-تمرين سرپرستي براي تدريس

اهميت اين بخش از تمرين و تعليم در حال حاضر مورد توجه است كه بايد تحت نظر مستقيم معلمان با تجربه انجام شود . معلم دانش آموز بايد يك فرصت مشاهده در اثبات چند درس،توسط معلم هاي باتجربه را داشته باشد و سپس لايد كلاس را در آن دسته از خطوط مورد نياز براي آموزش آماده كند او نيز بايد مباحثي در مورد چند درس بدهد .

اين درس ها بايد بطور كامل و دقيق مورد بحث و مشاهده توسط گروه هاي متشكل از همراهان و كارشناسان كلاس قرار گيرند . مدير كلاس يا همان سرپرست كلاس بايد هدف خود را از ارائه پيشنهادات ،بهبود در آموزش دانش آموزان قرار دهد . ودرس خود را مورد بررسي و نظارت قرار دهد .

ارزشيابي بايد از جنبه هاي آماده سازي كلاس ،تدريس ،ومديريت  كنترل ،  كيفيت هاي شخصي و حرفه اي انجان گيرد .

اين درس دادن و تمرين كردن بايد صادقانه و نشان از بلوغ و منعكس كننده ي تحليل فكري در تمرين و حل اشكالات در تدريس باسد .

5-خدمات در آموزش وپرورش

اخيرا در اين پيشه معرفي شده كه ارزش و اثر بخشي در ادامه آموزش معلم به سطح بالاتري از كارايي و شايستگي به رسميت شناخته شده است .

گسترش بخش خدمات وابسته به موسسات مختلف آموزش معلم بايد سازماندهي شود گاهي اوغات سمينارهايي و كارگاهاي آموزشي براي معلم با موضوع مرتبط برقرار بوده كه معلم بسته بدليل يادگيري و بهبود مي تواند از آنها استفاده كند .

معلمان بايد مشكلات و مسائل خود را براي بحث آزاد و بي پرده در مواردي بيان كند آنهابايد از خدمات كتاب براي گسترش بخش خدمات استفاده كنند آنها بايد درسيمينارها و كارگاه هاي آموزشي با يك ذهن باز براي يادگيري شركت كنند . اين بخش مهمي از آموزش مي باشد كه آنها بايد خود را در رابطه با موضوعات سودمند مرتبط با تدريس به روز كنند .

6-فعاليت هاي حرفه اي

هر معلم بايد مقرراتي شخصي را براي رشد و پيشرفت حرفه خود تعيين كند . اين مقررات از بسياري از جهات ممكن است براي اين منظور يافت شوند . معلم بايد با مطالعه مجلات و كتاب هاي مدرن رياضي از منابع حرفه اي و استفاده از هر گونه امكانات سودمند در آموزش ضمن خدمت منافع لازم را بدست آورد .

مدارس ممكن است به منظور بررسي كيفيت و ماهيت كار و شايستگي معلم بازديد به عمل آورد . معلم است به كار تحقيقاتي حرفه اي و نوشتن مقالات حرفه اي و يا انتشار كتاب بپردازد او همچنين مي تواند در ارائه برنامه ها و سازمان هاي حرفه اي با تبديل شدن به يك دفتر حامل يك سازمان يا يكي از اعضاي كميته شركت كند او حداقل بايد سعي كند به مذاكرات خود بپردازد تا بهترين كار را از خود ارائه دهد .

7-فعاليت هاي مدرسه

مسئول واقعي ارشد اين موسسات عمدتا براي توسعه خارج از اين فعاليت ها (فعاليت هاي مدرسه اي) كه توسط آن دانش آموزان مي توانند فرصتي براي رشد فكري و جسمي پيدا كنند ، استفاده مي كند.

فرمولاسيون موثر و اجراي آنها ، با اين حال نيازمند همكاري معلمان منحصر بفرد است .

اين فعاليت ها شامل :

1-جلسات هيئت علميكه معلم بايد با ذوق و شوق در آنها شركت كند

2-پروژه هاي دانشجويي براي يك گروه يا طبقه خاص

3-باشگاه هاي مدرسه،رويدادهاي اجتماعي و انتشارات مدرسه

4-كميته ويژه براي فعاليت هاي مدرسه

5-فعليت هاي شراكتي اجرا شدني

6-برنا مه هايي براي همكاري موثر بخش رياضيات با بخش هاي ديگر ، نمايشگا هاي آموزشي ،مسابقات آموزشي و ...

8-سازماندهي رياضيات

 يك شروع  در اين زمينه حتي بنا شده است . هرمعلم در جايگاه خود بايد بطور جدي به اين موضوع فكر كند اين يك سازمان بسيار قديمي است .

معلمان بايد موضوع خود را در سطح منطقه اي و استاني براي مزاياي متقابل حرفه اي سازماندهي كنند چنين سازماني بايد براي تبادل و به اشترال گذاري تجربيات در مورد جنبه هاي مختلف روند آموزشي را فراهم كند. هدف از اين سازمان ها بايد علمي و در رسالت آموزش و پرورش باشد نه سياسي.

9-وظايف بخشي

براي عملكرد درست و واضح از هر گروه معلم بايد سهم خود را بپذيرد . بطور مشابه يك مدير موفق براي تضمين همكاري فعال از كارمندان حاضر خود را از طريق روش هاي دموكراتيك هست در زير وظايف مشترك چند دپارتمان داده مي شود

1-مشاركت در جلسات و بحث دپارتمان 2-مجموعه اي از متن كتاب 3- اقدام به عنوان اسپانسر باشگاه رياضيات 4-دوره اي از سازمان و سرفصل 5-انتخاب و سفارش كتابو نشريات كتابخانه 6-انتخاب و سفارش تجهيزات آزمايشگاه 7-انتخاب و سفارش تجهيزات كلاس  8-آماده سازي آزمون دپارتمان 9-رابطه كميته بويژه براي همكاري با بخش هاي ديگر 10سازماني از نمايشگاه و مباحثه در برنامه هاي اجتماعي 11-اجرا و نمره آزمون هاي استاندارد شده 12-گرفتن مسئوليت مفيددر يك كلاس  رياضيات

معلمان وظايف متفاوت ديگري بعنوان مطالبات را مورد توجه قرار مي دهند همچنين ممكن است توزيع شود كه يك معلم معمولا نياز به فقط دو يا سه ساعت زمان در هفته صرف كند

10 وظايف اداري

بسياري از وظايف اداري نياز به همكاري و كمك معلمان است سوابق حضور و غياب و تاخير دانش آموزان در اين پرونده در خدمت آموزش و همچنين به منظوراستفده اداري است .  پوشه اي از دستاوردهاي دانس آموزان بصورت انفرادي نگه داشته مي شود ،نتيجه بصورت دوره اي اداري منتشر مي شود . بطور مشابه كاستي هاي تك تك دانش آموزان گزارش مي شود . معلم ممكن است مجبور به خدمت در كميته هاي اداري باشد او به تقسيم نمره آزمون هاي رواني و نتايج آن ها براي اهداف تشخيصي و تطبيقي دانش اموز مورد استفاده قرار مي دهد و او براي انجام اين كار متعهد مي شود

11-فعاليت هاي اجتماعي

در اكثر جوامع مدرسه ، مركز آموزش هاي زندگي براي والدين و فرزندان است .معلمان بايد با يكديگر وبا پدر و مادر در جهت ايجاد فرصت هاي رابطه چوامع و مدرسه همكاري داشته باشند . جلسات گروه هاي اجتماعي و مدني والدين انجمن هاي دانش آموزي سازماندهي و مرتب شده باشد 0 معلمان به والدين و بازديد كنندگان از امكانات ارائه شده توسط مدرسه توضيح دهند . معلم معمولا بعنوان يك سازمان دهنده و هدايت كننده براي هريك از خدمات انجام شده توسط دانش آموزان خود براي تعالي جامعه است معلم اغلب به كار در مدارس شبانه براي بزرگسالان مشغول مي باشد يك معلم يك فرد مي باشد نه يك موسسه كارش بزرگ و مسئوليت آن بسيار است او بعنوان خدمت كننده مي باشد .

تمرين ها:

1-چه نوع شخصيتي يك معلم رياضيات براي پيشرفت خودش بايد داشته باشد؟گفتگو كرده و توضيح دهيد

2-خصوصيت يك معلم رياضي چيست ؟چه خصوصيت بايد علاوه بر خصوصيت متدوال داشته باشد ؟

3-خصوصيت وشخصيت يك معلم رياضيات را نام برده توضيح دهيد ؟

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  سه شنبه شانزدهم خرداد 1391ساعت 18:31  توسط admin  | 

آموزش ریاضی

آموزش ریاضی

ترم دوم سال تحصیلی 91-90

مدرس:

حسین جعفری

فهرست مطالب:

1-   معلم ریاضیات

2-   اضطراب رياضي

3-   نقش معلمین، مدیران و خانواده ها در کاهش اضطراب امتحان

4-   شرایط مطالعه بهتر

5-   کودکان استثنائی

6-   ارتباط ریاضی با سایر علوم

7-   کودک و رياضی

8-   مشکلات آموزش ریاضی

9-   ارتباط برنامه ریزی آموزشی و درسی با تکنولوژی آموزشی

10-                       نقد و بررسي انواع روش تدريس رياضي

11-                       مدیریت رفتار با دانش آموز درکلاس درس ، معلم مهربان یا خشن؟!

12-                       ارزشــیـابـی

13-                       اهداف و مقاصد از آموزش ریاضیات

14-                       اضطراب رياضي

15-                       برانگیختن و حفظ علاقه به ریاضی

16-                       ارزش هاي آموزشي

17-                       اهمیت کتاب درسی

+ نوشته شده در  سه شنبه شانزدهم خرداد 1391ساعت 18:28  توسط admin  | 

این فایل رو جناب آقای دکتر جعفری برای قرار دادن در وبلاگ در اختیار من قرار داده است.

تاریخ علم ریاضی     شماره درس:935554         مدرس : دکتر جعفری

                                            ---------------------------------------

انسان اولیه نسبت به اعداد بیگانه بود و شمارش اشیاء اطراف خود را به حسب غریزه یعنی همانطور که مثلاً مرغ خانگی تعداد جوجه‌هایش را می‌داند انجام می‌داد. اما بزودی مجبور شد وسیلة شمارش دقیقتری بوجود آورد. لذا، به کمک انگشتان دست دستگاه شماری پدید آورد که مبنای آن 60 بود. این دستگاه شمار که بسیار پیچیده می‌باشد قدیمی‌ترین دستگاه شماری است که آثاری از آن در کهن‌ترین مدارک موجود یعنی نوشته‌های سومری مشاهده می‌شود.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه سیزدهم دی 1390ساعت 19:44  توسط admin  | 

کنفرانس آقای حمید میرچی

اواریست گالوا در 25 اکتبر 1811 در نزدیکی پاریس متولد شد.

 

  نيکلاس گابریل پدرش  جمهوريخواه و رئيس حزب ليبرال دهکده‌شان بود که بعد از مراجعت لوئی هیجدهم به تخت، در سال 1814 شهردار شد.  و مادرش آدلايد ماري دختر يک مشاور حقوقي بود و طرفدار تعليم و تربيت مذهبي و سنتي بوددر 10 سالگی از کالج راین به وی پذیرش داده شد ولی مادرش ترجیح داد که وی را در خانه نگهدارد. در اکتبر سال 1823 وارد "لوسیه لوئی لو گران" گردید.

 بقیه در ادامه مطلب>>

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه دهم دی 1390ساعت 23:12  توسط admin  | 

خاطراتی از استاد شهریاری

نخستین بار ، نام استاد پرویز شهریاری را ، در دوران راهنمایی و نقش بسته بر روی جلد کتابهایی در باره ی ِ سرگرمی های ریاضی دیدم . بعدها در سال اول دبیرستان و پس از نخستین برخورد با دانش جبر ، با نام استاد به عنوان نویسنده ی ِکتاب ارجمند ( روش های جبر ) ، برخوردم و بعدها که کتاب را در کتابخانه ای دیدم و مقدمه ی ِ آن را خواندم با ایشان بیشتر آشنا شدم و از نقش پر رنگ ِ ایشان در آموزش ریاضیات ...

 

بقیه در ادامه مطلب...


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم آذر 1390ساعت 18:26  توسط admin  | 

زندگی نامه مختصر استاد پرویز شهریاری

دکتر پرویز شهریاری متولد سال 1305 شمسی ریاضی دان، مترجم و نویسنده و روزنامه نگار، سردبیر مجله سخن.
دکتر پرویز شهریاری تحصیلات خود را در دبیرستان ایرانشهر کرمان و دانشسرای مقدماتی کرمان به پایان رسانید و با احراز رتبه شاگرد دومی به تهران عزیمت نمود و پس از گذراندن دوره مقدماتی وارد دانشگاه شده و در شته ریاضی و علوم تربیتی به اخذ درجه لیسانس نایل آمد و سپس بر اثر فعالیت و کوشش در خدمت فرهنگی و مطالعات و نشر کتاب به کسب عنوان دکترای افتخاری توفیق یافت. دکتر شهریاری با معاضدت دوستان فرهنگی خود به تشکیل گروه فرهنگی خوارزمی و سپس به تاسیس گروه فرهنگی مرجان اقدام نمود.
قسمتی از اقدامات و فعالیتهای علمی و ادبی دکتر شهریاری:
سرپرستی هیات علمی در تالیف دایره المعارف علمی در بنیاد فرهنگ ایران، سرپرستی نشریات سیمرغ که تاکنون بیش از 65 جلد از آنها چاپ شده است، پایه گذاری شرکت انتشارات خوارزمی، نشر مجله علمی دانش و پژوهش به دعوت از وزارت علوم، دبیری دبیرستان های تهران و دانشسرای عالی،دانشکده فنی و مدرسه عالی مرجان، فعالیت در وزارت علوم و آموزش عالی و به عنوان مشاور وزیر شدند.
تالیفات استاد شهریاری عبارت است از: جنبش مزدک و مزدکیان، نقدی بر احمد کسروی با همکاری آقای نعمت اللهی، روشهای جبر، بیش از 77 جلد کتابهای درسی ابتدایی، حل المسائل، تست کنکور و جدول لگاریتمی، تالیف کتابهای درسی ریاضی از اول تا ششم متوسطه در دبیرستان.
استاد به زبان های روسی و فرانسوی تسلط داشتند و به کشورهای انگلستان، آلمان و اتریش مسافرتهای تحقیقی نموده است و دارای همسر و سه فرزند به نامهای شهریار، مژده و شروین بوده اند.

+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم آذر 1390ساعت 18:8  توسط admin  |